nieuws

Gereedschap Museum Mensert te Delft produkt van zuinigheid en liefhebberij

bouwbreed

In een voormalige bierbrouwerij, gelegen in het hartje van de oude binnenstad van Delft, is sinds enkele jaren het Gereedschap Museum Mensert gevestigd. De hier getoonde gereedschappen van timmerman, metselaar, loodgieter, kuiper en binnenkort ook schilder symboliseren honderd jaar bouwen.

Het museum is eigendom en in beheer van de Stichting Gereedschap Museum Mensert, die tot doel heeft het verzamelen en conserveren van handgereedschappen, machines en andere gebruiksvoorwerpen, die zijn vervaardigd voor toepassing in de bouw in het algemeen en de aannemerij in het bijzonder.

Voorzitter van deze Stichting, en tevens beheerder van het museum, is dhr Willem Mensert, secretaris en penningmeester zijn Jan en Gerrit, broers van de voorzitter. Dit drietal vormt in het zakenleven tevens de directie van het aannemingsbedrijf Gebroeders Mensert BV.

Mensert

Wie het in Delft over bouwbedrijven heeft kan niet om de naam Mensert heen. Het huidige aannemingsbedrijf met die naam vierde in 1992 zijn 100-jarig bestaan maar in het boekwerk ‘De stad Delft cultuur en maatschappij van 1667 tot 1813 (afbeelding nr.27) is een afbeelding te vinden van een (hijs)kraan met als onderschrift ‘Development van de Kraan bij ‘s-lands Arcenaal te Delft, opgenomen door I.Mensert’.

Het huidige bedrijf werd in 1892 gesticht door ene Pieter Mensert, van beroep timmerman en daarnaast koster van de Oude Kerk en tevens verzekeringsagent. De oprichter is de overgrootvader van de huidige directie van het aannemingsbedrijf. Met zo’n 35 werknemers en een omzet van rond fl. 7,5 miljoen kan het bedrijf middelgroot genoemd worden.

Tot de activiteiten van het huidige bedrijf behoren restauratie, renovatie, onderhoud en, op beperkte schaal, nieuwbouw. Het belangrijkste werk – hoe kan het anders in een stad met zo’n oude geschiedenis en een bedrijf met zulk een traditie – is de restauratie en renovatie. De voorkeur van het bedrijf Mensert gaat vooral uit naar het ‘mooie’ werk, waarbij de verknochtheid aan en de liefde voor het vak het duidelijkst naar buiten kan worden gebracht.

Het begin

Directeur Willem Mensert is een typisch produkt van dit aannemersgeslacht. Op twintigjarige leeftijd verwierf hij de oorkonde van het Nederlands Comite voor Internationale en Nationale Beroepenwedstrijden van “beste jeugdige timmerman” en deed als gevolg daarvan mee aan een internationale beroepenmanifestatie in het Japanse Tokio.

Als zeer jeugdige toonde hij reeds grote belangstelling voor met name oude gereedschappen, die hij minitieus schoonmaakte, repareerde en conserveerde. In een oud, traditioneel aannemingsbedrijf was daar voldoende van aanwezig daar men min of meer de gewoonte had de oude en niet meer gebruikte gereedschappen eerder op te slaan dan – aan de gevoelswaarde voorbijgaand – deze rucksichtslos weg te gooien.

Daarbij kwamen de veelal antieke materialen zoals bijvoorbeeld muurankers, hang- en sluitwerk etc. die uit te renoveren of te restaureren panden kwamen. Deze werden van de afvalberg gered door de gedachte dat men deze materialen ooit nog wel eens zou ke gebruiken bij een of meerdere volgende opdrachten. Ook deze materialen werden door Willem Mensert schoongemaakt, waar nodig gerestaureerd, geconserveerd en opgeborgen.

Naarmate deze hobby grotere kringen bekendheid kreeg ontving hij links en rechts van relaties aanvullingen op zijn verzameling, die weldra een omvang kreeg die voor een man nauwelijks meer te behappen was.

Het aannemingsbedrijf Gebroeders MensertBV. is gevestigd op het complex dat gelegen is aan de Verwersdijk/Drie Akerstraat te Delft. Onderdeel van dit complex is een voormalige bierbrouwerij. Dit gebouw werd – zonder zijn markante stoerheid te verliezen – in 1990/1991 verbouwd tot kantoor waarbij de eerste verdieping werd vrijgehouden voor het te stichten museum.

Dit museum herbergt op dit ogenblik duizenden stuks handgereedschap in een opstelling zoals bijvoorbeeld vroeger een timmermanswerkplaats er heeft uitgezien.

Zagen zijn er in vele tientallen maten en soorten waaronder enkele achttiende-eeuwse Hollandse handzagen, maar is ook een houten trapdraaibank, een pennebank met contra-mallen met drijfriemen aangedreven en tientallen soorten dakpannen en metselstenen. Verde is er een loodgieterswerkplaats, er zijn tientallen takelblokken, een kalkmolen met benzinemotor, een met een hijstouw uitgeruste motorlier, veel metselgereedschap en een oude lintzaag.

Voor alle soorten bouwbeslag zijn vitrines gebouwd die een overzichtelijk beeld geven van wat dit museum op dit gebied bezit.

Trotseerloodjes

Inmiddels heeft Willem Mensert een aardige verzameling trotseerloodjes verzameld. Dat zijn loden plaatjes, die – al niet voorzien van het eigen beeldmerk van de loodgieter – werden gesoldeerd op die plaatsen in het daklood, waar de nagels gaatjes gemaakt hadden. Door deze loodjes werd het water ‘getrotseerd’ en werden lekkages voorkomen.

Het voert te ver een complete opsomming te maken van wate er allemaal in dit museum te zien en te bewonderen is. Vast staat in elk geval dat de museum-leiding voldoet aan het uitgangspunt: ‘het naar buiten brengen van de kennis en liefde van de oude ambachten zoals daar vroeger mee werd gewerkt.’

Willem Mensert pretendeert niet een compleet overzicht van al het aannemersmaterieel van de laatste eeuw in huis te hebben. Nog altijd is hij blij als een aanvulling in ontvangst kan nemen. Opmerkelijk is dat met name uit de kring van bezoekers aan het museum er steevast enige zijn die wel iets uit het verleden ‘in huis’ hebben en dit maar al te graag aan het museum beschikbaar stellen.

Openingstijden

Verzamelen en de daarbij komende werkzaamheden is een tijdrovende bezigheid. Om nog enige tijd voor zichzelf te houden heeft men besloten om het Gereedschap Museum Mensert alleen op de eerste zaterdag van elke maand open te stellen voor bezoekers.

Op 6 augustus aanstaande zal het dus weer zover zijn. Indien men met een groep een rondleiding wilt hebben is Willem Mensert – indien zijn werktijden dit toelaten – immer bereid dit op een andere dag te doen. Dikwijls is een telefoontje voldoende.

De waardering voor dit museum is groot, en niet alleen uit Nederland. Het gastenboek leert dat ook geinteresseerden uit Engeland, Frankrijk, Duitsland, Belgie en het vroegere oostblok dit museum reeds bezochten. In het gastenboek troffen wij een groot aantal uiterst positieve opmerkingen over het museum aan, dat kennelijk aan een, al dan niet nostalgische behoefte voldoet.

Het adres van het museum luidt Drie Akerstraat 9 te Delft. Eenieder die meent iets aan de huidige collectie te ke toevoegen, al dan niet in bruikleen, kan bellen met Willem Mensert,

Tel.015 – 125365.

FOTOONDERSCHRIFTEN:

Alhoewel het museum er eigenlijk niet voor bedoeld is vindt men er toch een door een benzinemotor aangedreven bouwlier inclusief hijstouw.

Ook handzagen, vanaf de 18e eeuw, zijn in Delft te bewonderen.

Decennia geleden kon men dit soort werkbank, inclusief uitrusting, in praktisch elke loodgietersswerkplaats tegenkomen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels