nieuws

Stockholm gaat voor tien miljard gulden op de schop

bouwbreed

De verkeersvoorzieningen van de Zweedse hoofdstad Stockholm zullen de komende ruim tien jaar ingrijpend worden gemoderniseerd. Voor de oplossing van de transportproblemen waarmee Zwedens water- en natuurrijke administratieve centrum te maken heeft is een omvangrijk raamplan in elkaar gezet, waarvan de uitvoering investeringen vereist voor een totale waarde van minstens 40miljard Kronen (niveau februari ’94), oftewel f. 10 miljard.

De maatregelen gaan door het leven onder de aanduiding ‘Dennis-pakket’ f. genoemd naar de voormalige directeur van de nationale bank Bengt Dennis, die door de regering als leider van de politieke onderhandelingen over het plan was aangewezen. De investeringen in het wegennet dienen via de heffing van tol rond het jaar 2025 te zijn terugverdiend, waarbij de rijksoverheid garant staat. Met het realiseren van enkele deelpoen is inmiddels een begin gemaakt.

Het Dennis-pakket heeft de ambitie het voor Stockholm kenmerkende milieu in stand te houden, maar dan zonder de verkeersindigestie die hieraan op het ogenblik nog afbreuk doet. De stad aan de scherenkust van de Oostzee is zo waterrijk dat het met Amsterdam strijdt om de titel ‘Venetie van het Noorden’ en als zodanig geschikter is voor maritiem transport dan voor de half miljoen auto’s en bussen die zich dagelijks door de straten trachten te wringen. Het Dennis-pakket heeft daarom veel weg van een legpuzzel, waarbij ieder stukje maar op een plaats kan worden gelegd.

De hoofdelementen van het pakket worden gevormd door het uitbouwen van de rondweg (‘Ringen’) met invalswegen, alsmede een verbetering van de openbaar-vervoersverbindingen door modernisering en uitbreiding van zowel bus- als railvervoer.

Om het gebruik van het collectieve transport te stimuleren zijn buiten de Ring 3000 extra parkeerplaatsen gepland. Partners bij de realisering van het geheel zijn rijkswaterstaat regio Stockholm (Vagverket) en de plaatselijke vervoersbedrijven Banverket (rail) en Storstockholms Lokaltrafik (SL).

Ruggegraat

De Ring met de aanvoerwegen is zonder meer de ruggegraat van het pakket en neemt dan ook het overgrote deel van de benodigde financiele middelen in beslag. Het Dennis-pakket voorziet in de aanleg van een in de cirkel nog ontbrekend traject van veertien kilometer, waarbij de eisen die aan de vormgeving worden gesteld er heel anders uitzien dan bij de realisering van het in de zestiger jaren gebouwde gedeelte. Werden toen de hoogteverschillen en de in de stad snijdende scheren overwonnen met viaducten en bruggen, nu is het de bedoeling dat deze barrieres worden gepasseerd via tunnels. Niet minder dan twaalf van de veertien kilometer gaan ondergronds.

Doordat er voor iedere verkeersrichting een aparte buis f. met drie rijstrokenf. wordt gelegd en ook de aansluitingen de diepte in gaan, komt het totaal aantal tunnelkilometers op veertig. Hierdoor moeten de op dit traject liggende parken en natuurlijke groenelementen worden ontzien, die tot de waardevolste van Stockholm worden gerekend. Via een reeks detailplannen moeten de verschillende onderdelen van de Ring f. zoals bijvoorbeeld aansluitende wegen, tunnelopeningen, ventilatietorens en tolstationsf. . qua design aan de situatie in de verschillende stadsdelen worden aangepast. Aan deze detailplannen ligt een gemeenschappelijk zogeheten ‘kwaliteitsprogramma’ met uitgangspunten ten grondslag, waaraan behalve Rijkswaterstaat ook de gemeente Stockholm heeft meegewerkt.

Psychologie

Speciale aandacht wordt besteed aan het interieur van de tunnels. Het licht komt via een als een baldakijn op de tunnel te plaatsen dak en moet de indruk wekken dat bij daglicht wordt gereden. Dat wordt nog versterkt door het speciale reflecterende wegdek.

De twee onderbrekingen in het tunneltraject zijn uitsluitend bedoeld als psychologische oases voor de automobilist. De ventilatietorens worden uitgevoerd in staal en glas volgens een futuristisch ogend ontwerp en worden in meerderheid bij de tunnelmondingen gesitueerd.

De tolheffingsstations worden zo gebouwd, dat een vlotte afwikkeling van de verkeersstroom gegarandeerd is. Als principe geldt, dat het meeste verkeer door geautomatiseerde aflezing helemaal niet hoeft te stoppen.

De veiligheid in de tunnel zal worden bewaakt met detectoren en televisiecamera’s, die in verbinding staan met een verkeersleidingscentrale van waaruit ook informatie aan de automobilisten wordt verstrekt via elektronische borden. Het Ringpo valt uiteen in drie te realiseren fasen: een noordelijk, oostelijk en zuidelijk deel.

Aan de openbaar-vervoerkant van de plannen springt de facelift van de metro het meest in het oog. Hier worden onder meer alle oude metrostellen op den duur vervangen door minder lawaai makende en meer comfort biedende rijtuigen en wordt een nieuw elektronisch informatiesysteem voor de reizigers aangebracht.

Verder staat een verlenging van het traject op het programma alsmede een modernisering van de stations.

Tramlijn

Voorts wordt een nieuwe hoefijzervormige tramlijn aangelegd, om de stad heen. Dit met de bedoeling een effectieve aansluiting op de metro- en bushaltes te krijgen.

Met de verbetering van twee stadstreintrajecten (Roslagsbananen Nynasbanan) is al een aanvang gemaakt.

Sneller bustransport

Door de beoogde vermindering van het autoverkeer in de stad met 25% wordt tenslotte gerekend op een aanzienlijk sneller bustransport van gemiddeld dertien naar achttien kilometer per uur. SL is druk bezig met de invoering met zogeheten ‘hybridebussen’, die in druk bevolkte gedeeltes over ke schakelen van de door ethanol aangedreven verbrandingsmotor op de accu’s.

Los van het Dennis-pakket, maar wel passend binnen het geheel van de infrastructurele verbeteringen, staat verder de aanleg van een treinverbinding naar de luchthaven van Stockholm, Arlanda, door de Zweedse spoorwegen (SJ).

In principe liggen de plannen nu vast, als resultaat van een breed politiek akkoord. Maar Zweden zou Zweden niet zijn, als er niet tot op het laatste moment over zou worden gediscussieerd. Dat geldt voor de vaste oeververbinding over de Sont tussen de Deense hoofdstad Kopenhagen en Malmo in Zuid-Zweden en dat geldt voor de operatie in Stockholm. De belangrijke sociaal-democratische partij (Socialdemokraterna) heeft vorige maand nog aangekondigd bereid te zijn de onderhandelingen te heropenen. De socialisten vinden dat de balans in het pakket nog te veel doorslaat naar het autoverkeer f. ondanks een beoogde reductie van 25%f. en willen een sterkere inzet voor het openbaar vervoer. Dit onder meer door wegentolgelden in het budget over te hevelen.

Het waterrijke Stockholm is op veel punten geschikter voor maritiem transport dan voor autoverkeer.

Zo gaan de ultramoderne ventilatietorens van de tunnel er uit zien.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels