nieuws

Grondgebruik in grote gemeenten

bouwbreed

In de ene stad hebben de inwoners veel meer ruimte tot hun beschikking dan in de andere, dat spreekt. Hoe groot de verschillen zijn in steden met meer dan 100000 inwoners blijkt hierna.

Op de peildatum hadden iedere 1000 inwoners van ons land gemiddeld 14 ha woongebied ter beschikking. In de steden met meer dan 100000 inwoners was dat met 9 ha eenderde minder. In kleinere gemeenten woonde men bijna tweemaal zo ruim (16 ha per 1000 inwoners). Aan de hogere gemiddelde woningbezetting is te zien, dat hier ook meer gezinnen met kinderen wonen. Het aantal woningen per ha woongebied was in deze kleinere gemeenten met 23 precies half zoveel als dat in de grotere steden (46 won./ha). Hoewel in de steden erg veel meer gestapelde woningbouw voorkomt dan in kleinere gemeenten, is de woningdichtheid er toch niet meer dan tweemaal zo hoog. De hooggeleerde Steigenga leerde dertig jaar geleden al, dat de ruimtewinst die met etagebouw is te bereiken, relatief gering is.

De verschillen tussen de steden zijn groot. Uiteraard woont men in de vier grote steden in dichte pakking, het minst nog in Utrecht. In dit opzicht vallen echter ook Dordrecht en Leiden op. Groningen en Haarlem bieden hun inwoners precies even veel ruimte. De steden in het zuiden ontlopen elkaar maar weinig met ongeveer 12 ha woongebied per 1000 inwoners en rond 33 won./ha. Enschede en Arnhem hebben ook zo’n ruimtegebruik voor wonen, maar het is typisch, dat het aantal woningen per ha nogal sterk verschilt, zowel onderling als ten opzichte van de zuidelijke steden. De meeste ruimte hebben de inwoners van Apeldoorn: gemiddeld even veel als die in kleinere gemeenten en ruim tweemaal zoveel als die in de grote steden. Apeldoorn heeft meer inwoners dan Arnhem, maar men woont er sub-urbaan.

Werken en verkeer

De ruimte voor voorzieningen, bedrijven, weg- en railvervoer per 1000 inwoners verschilt nog meer dan die voor het wonen. Heeft men in Den Haag en Haarlem maar drie ha voor deze vormen van ruimtegebruik, in veel steden is dat drie- of viermaal zoveel.

Het gemiddelde ruimtegebruik voor deze sectoren komt uit op 8 ha voor de steden en op 15 ha voor het land als geheel.

De ruimte die er in de verschillende steden eventueel nog voor uitbreidingen kan worden aangesproken, is hier verdeeld in toekomstig bouwterrein en het oppervlak van akkers en weilanden. Ook deze ruimte vertoont erg grote verschillen. Den Haag is zo te zien praktisch volgebouwd, maar Enschede en Apeldoorn hebben voor iedere 1000 inwoners nog meer dan 50 ha de ruimte. Het gemiddelde voor Nederland is overigens nog driemaal zo veel. Zeven steden blijken in dit opzicht wat krap te zitten. Daar staat tegenover, dat Dordrecht, Zaanstad en Breda kennelijk nog tamelijk ruim in hun jas zitten.

Hoewel men dikwijls kan horen, dat alle uitbreidingswijkjes op elkaar lijken, zijn de steden blijkens de cijfers van hun ruimtegebruik toch zeer verschillend van opzet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels