nieuws

Ook als sociale zekerheid op andere leest wordt geschoeid “Er is nog voldoende toekomst voor het SFB

bouwbreed

Klantgericht, service, efficient, kostenbewust. Deze woorden vallen meerdere malen als we het met de heer J.W.E. Neervens, scheidend algemeen directeur van het Sociaal Fonds Bouwnijverheid, hebben over de toekomst van dit uitvoeringsorgaan sociale zekerheid in en voor de bouw hebben. “Ik zie een goede toekomst voor het SFB in de zakelijke dienstverlening”, zegt hij. Waarmee hij wil onderstrepen dat zijn vertrek naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds in Heerlen zeker niet betekent dat hij een zinkend schip verlaat.

Als hij het SFB niet hoog had zitten had hij het er zeker geen 22 jaar uitgehouden, waarvan de laatste tien jaren als algemeen directeur, daarvoor nog vijf jaar in de functie van directeur werknemersverzekeringen en daarvoor weer vijf jaar als directeur personeelszaken.

Dat hij het SFB nu dan toch verlaat om voorzitter van de directieraad van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds te worden, komt doordat hij uitdrukkelijk is gevraagd die functie te gaan vervullen. En zo’n aanbod heeft hij niet willen weigeren.

Hij zegde ook toe omdat hij er zeker van is het SFB achter te laten als een efficiente uitvoeringsorganisatie, die staande voor een periode waarin de hele sociale zekerheid in ons land op de helling lijkt te staan, op tijd de bakens lijkt te hebben verzet.

Kostenbesparing

Weten wat je wil en er je organisatie op aanpassen, is wat hij met het SFB heeft nagestreefd. Dat zou de politiek ook moeten doen, maar over de manier waarop Den Haag de hele reorganisatie van de sociale zekerheid denkt aan te pakken heeft hij weinig goede worden over. “Je bent er natuurlijk niet door de uitvoeringsorganisatie te regionaliseren. Mag ik iets stouts zeggen? Het is onzin te menen dat men daarmee dichter bij de klant komt te staan. In deze tijd van automatisering merken werknemers helemaal niet of hun uitkering vanuit een regionaal kantoor komt of via een hoofdkantoor in Amsterdam.”

Volgens Neervens is regionalisering en bundeling van uitvoeringsorganen, die niet meer per bedrijfstak opereren, veel meer ingegeven door kostenbesparingen. “De overheid wil zijn boekhouding gewoon op orde hebben.”

Voor het overige moeten we, welke regering we ook zullen krijgen, gewoon rekenen dat er ten aanzien van de sociale zekerheid gewerkt wordt met een krimpend scenario, zegt hij. Enige jaren geleden werd de wao al uitgekleed en op een wijze, waarbij in de cao’s het gat werd gedicht, wat de loonkosten omhoog bracht. “Daarna was het volumebeleid in de Ziektewet aan de orde. Ik vraag me trouwens af of de Ziektewet het jaar 2000 wel zal halen. Wao- en ww-drempels worden hoger en nu wordt er mogelijk gedacht aan eenzelfde ingreep in de aow.”

Als toekomstige baas van het grootste pensioenfonds van ons land ziet hij dat met enige zorg tegemoet. “Als je de aow-bevriest wordt de basis voor een pensioen dat 70% van het loon bedraagt dus lager. Dus zal in de bedrijfstakken de pensioenpremie omhoog moeten. En dat verhoogt opnieuw de loonkosten.”

Aantrekkelijk.

Over pensioenen gesproken. Daar zou wat hem betreft in de bouw ook wat aan moeten worden gedaan. “Er moet voor worden gezorgd dat meer mensen in de bouw hun pensioen op normale wijze halen. De bouw is voor jonge mensen nog altijd een aantrekkelijke bedrijfstak”, zegt hij, “maar aan de pensioencijfers kan je zien dat ze dat niet blijven vinden.” “Mag ik even: van de 13000 werknemers in de bouw die in 1993 een pensioen kregen via het Bedrijfspensioenfonds waren er 900 afkomstig uit de vut, nog eens 2600 kwamen vanuit de wao aan de pensioengerechtigde leeftijd, en niet minder dan 9300 mensen hadden al veel eerder de bouw verlaten. Zo’n 200 mensen haalden hun pensioengerechtigde leeftijd dus gewoon werkend in de bouw.”

“Als je de bouw aantrekkelijk wil houden, dan zal je dus het nodige aan de arbeidsomstandigheden moeten doen”,vindt hij. Waar Neervens vraagtekens zet achter de regionaliseringsplannen van de overheid voor de sociale zekerheid, is de SFB driftig aan regionalisering gaan doen.

Het verschil zit volgens hem in de aanpak. De plannen van de overheid zijn nog niet uitgekristalliseerd. Er ligt nog een adviesaanvraag bij de SER terwijl er al met het idee wordt gespeeld de bedrijfsverenigingen te ontmantelen en de verzorging van de werknemersverzekeringen te laten uitvoeren door niet meer dan drie organisaties: een voor het overheidspersoneel, een voor de bouw en agrarische sector en het GAK als uitvoeringsorgaan voor de overige voormalige bedrijfsverenigingen.

Het SFB anticipeert op die ontwikkelingen. De ontvlechting van de SFB-taken, zoals door diezelfde overheid is geboden, bracht het SFB-bestuur er toe de organisatie daaraan aan te passen. Voor de publieke taak f. het verzorgen van de werknemersverzekeringen f. werd een aparte business unit gecreeerd, voor alle overige private taken die door instituties in de bouw aan het SFB worden opgedragen, komen aparte units. Op die wijze kan optimaal aandacht worden besteed aan het produkt.

En met het oog op een mogelijke clustering van bedrijfsverenigingen werd door het SFB al contact opgenomen met het Gemeenschappelijk Uitvoerings Orgaan in Den Haag, dat onder meer voor de agrarische sector de sociale verzekeringen verzorgt. Ook met de Detam wordt gesproken over samenwerking dan wel fusie, maar eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat dit uitvoeringsorgaan ook in gesprek is met het GAK.

Neervens ziet nog wel meer samenwerkingsmogelijkheden. Ook de bv hout en die voor woningcorporaties ke er nog bijkomen. Bovendien verzorgt men sinds 1 juni voor de schilders de taken in het kader van de werknemersverzekeringen en mogelijk volgen de baggeraars dat voorbeeld.

En zo georganiseerd en geequipeerd wil men de regio in om de client een zakelijke dienstverlening te bieden die er niet om liegt. Anders gezegd: een service te geven, die geen ander uitvoeringsorgaan of administratiekantoor werkgevers en werknemers zal ke bieden.

Een loket

Neervens zegt dat met zoveel nadruk omdat uit hoofde van de wettelijke taak het SFB over een gigantische hoeveelheid gegevens beschikt, die andere administratiekantoren, verzekeringsmaatschappijen etc., willen zij de bouw van dienst zijn, nog allemaal dienen te verzamelen. En dat zal volgens hem niet meevallen.

“Bovendien verkeren werkgevers in de bouw in de unieke situatie bij opdrachten aan het SFB zowel achter als voor het loket te zitten”, zegt hij. Het is die voorsprong, die het SFB er ook toe heeft gebracht marktgerichter te gaan werken.

Een voorbeeld is de opgezette NV Schadeverzekeringsmij. die het wao-risico voor werkgevers verzekert. Er zullen, naar Neervens stellig verwacht, nog veel meer van dit soort initiatieven ke komen, waarbij f. hij zegt het opnieuw f. klantgerichtheid, service en lage kosten voorop zullen staan.

Die nieuwe initiatieven ke er nu gaan komen omdat werkgevers en werknemers in de bouw, de eigenlijke opdrachtgevers van het SFB, het zachtjesaan met elkaar eens worden, (hoewel de vakbonden het niet al te hardop wensen te zeggen), dat er wat minder collectief geregeld moet worden en meer op bedrijfsniveau.

Zo staan de bedrijfstakeigen regelingen onder druk. “Logisch als werkgevers zich niet voor ke stellen dat ze moeten betalen voor, zeg het Risicofonds, als ze er nooit gebruik van zullen maken. Regel dat toch zo dat de werkgever verplicht wordt in ieder geval het loon door te betalen bij vorst en verplicht wordt dat risico af te dekken.

Dat mag hij dan op zijn eigen manier doen, wij zorgen er wel voor dat we met de meest marktconforme aanbieding komen.” En waarom zou een collectieve regeling als het vakantiefonds zo nodig moeten, vraagt hij zich af. “Het enige bestaansrecht van dat fonds lijkt langzamerhand het feit dat er slechts 75% van het vakantiegeld belast wordt. Dat ziet men nergens anders.” “Laten we in ieder geval niet beweren dat we het nog steeds hebben vanwege de wisselende dienstverbanden, want dat valt best mee.”

Geen vertrouwen

Neervens verwijt overigens die werkgevers en werknemers traag reageren op maatschappelijke en/of politieke ontwikkelingen. “Iedereen is zich bewust dat zaken moeten veranderen, maar het is niet alles om dan zaken te moeten doen met paritair gevormde besturen als die van het SFB. Die bestuurders willen nog wel, maar hun achterbannen wensen vaak alles bij het oudete laten. Want veranderen betekent elkaar wederzijds vertrouwen. En dat ontbreekt er in de bouw nogwel eens aan. Men wantrouwt elkaar eerder. En daarom willen werknemers alles aan de ketting leggen, alles via cao’s dichttimmeren. Terwijl werkgevers steeds minder collectief geregeld willen zien en naar oplossingen op bedrijfsniveau zoeken.

Dat brengt ons als vanzelf op de overgeorganiseerdheid van de bouwnijverheid. Een rapport-Van der Bunt, bracht dat duidelijk in beeld. De reactie van Neervens daarop ? “We moeten nodig kijken naar naar wat de kerntaken zijn in de bouw. Allerlei instituten moeten tegen het licht worden gehouden: het EIB, Arbouw etc. Je dient je af te vragen: wat heb je er aan, wat krijg je voor je geld. Er worden allerlei rapporten gemaakt en onderzoeken gedaan, maar vragen we ons eigenlijk wel af of we dat allemaal wel willen weten ? Met een : We dachten dat u dat wel wilde weten” worden dat soort zaken te vaak gelanceerd.” Na nog een begin van dat ‘nieuwe’ SFB te hebben meegemaakt,mag hij bij het ABP de afsluiting van een reorganisatie (het loskoppelen van de overheid) meemaken.

“Ik ben daar niet helemaal voor de bouw verloren, hoor”, zegt de nu 48-jarige socioloog. “Het ABP is een goede klant van de bouwnijverheid. Weet u dat we 66000 woningen bezitten en miljoenen in onroerend goed hebben belegd ?”

“Dat we een hele goede klant van de bouw zijn”, zegt hij, al in de geest in Heerlen vertoevend, blijkt wel uit het feit dat ik al een aanbod heb gekregen mee te gaan naar de WK-wedstrijd Nederland-Belgie. En dat nog voor ik officieel in dienst ben getreden. Dat gebeurt pas per 1 september. Ik heb daarom nu al briefjes moeten schrijven dat ik zoiets niet kan accepteren.” En dat is heel wat voor een zo’n groot voetballiefhebber als Johannes Willibrordus Evidius Neervens.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels