nieuws

Baai Cardiff moet visitekaartje van Wales worden

bouwbreed

Lange tijd stond Zuid-Wales bekend als een industriele ruine van honderd kilometer lang. Kolenmijnen en scheepsbouw gingen de afgelopen decennia verloren. Bedrijvige fabrieken veranderden in stenen littekens in het groene landschap. Een van de grootste slachtoffers was de haven van Cardiff, de hoofdstad van Wales.

Aan het begin van deze eeuw was Cardiff nog de belangrijkste kolenexporterende haven ter wereld. Vijf jaar geleden was er van de oude activiteit niet veel meer over. De vervallen magazijnen, fabrieken en haveninstallaties vervulden nog maar een functie: ze sneden de binnenstad van Cardiff af van een verbinding met de zee.

Daarin komt nu verandering. De Cardiff Bay Development Corporation wil de baai van Cardiff volledig transformeren. De publiek-rechtelijke corporatie zal een gebied van 1100 hectaren (een zesde deel van de stad) aan de waterkant omtoveren in een aantrekkelijk geheel van woningen, kantoren en industrieen, waar het ook in de vrije tijd goed toeven is.

Instrumenten: eigen ontwikkeling en stevige subsidies aan particulier initiatief, door de corporatie en door andere overheidsinstanties.

Pretentieus

Centraal in de ontwikkeling van de baai staat de bouw van een dam die de riviermonding afsluit van de zee. Een joint venture van Balfour Beatty en Costain zal binnenkort beginnen met de bouw van de dam, die de baai van Cardiff getijdevrij moet maken. Momenteel is het verschil tussen hoog en laag maar liefst 14 meter, zodat de baai meer dan de helft van de tijd verandert in een modderpoel. Geen probleem in het industriele verleden, maar de onwelriekende groene modder is niet iets waar mensen graag op uitkijken vanuit hun nieuwe woning of kantoor.

De dam krijgt een totale lengte van 1100 meter, waarvan 800 meter bestaat uit feitelijke waterkering: een met rotsblokken versterkte zandwal. Aan de basis is de dam 100 meter breed, aan de top 25 meter. Vijf sluizen van ieder 7,5 meter hoog en 9 meter breed zorgen voor de afwatering van de rivieren Taff en Ely, die uitkomen op de baai.

De totale capaciteit van deze vijf sluizen bedraagt 2300 kubieke meter per seconde. Plezier- en vissersschepen zullen via speciale sluizen de baai in en uit ke varen. De zeeingang tot de kades voor vrachtschepen bevindt zich buiten de baai.

Na voltooiing van de dam in 1998 zal Cardiff permanent beschikken over een meer van 200 hectaren met een waterkant van 13 kilometer. Het meer moet vooral leuk zijn en mogelijkheden bieden voor vrije tijdsbesteding. Hengelen, watersurfen, speedbootracen, watercarnaval; de Corporatie wil van het water het centrum maken van sociale activiteit in Cardiff. Dat is nodig, want volgens de huidige plannen moeten publiek en particulier initiatief op de 1100 hectaren zorgen voor 6000 woningen, 400000 m2 kantoorruimte en 500000 m2 industriele gebouwen.

Momenteel wonen er 5000 mensen langs de baai en geven zo’n 1000 bedrijfjes er werk aan 15000 personen. Dit aantal werknemers moet minstens verdubbelen, vindt de corporatie. De corporatie blaast hoog van de toren in haar pretenties: ‘Het is onze taak om Cardiff op de kaart te zetten als magnifieke havenstad, die iedere vergelijking met andere havensteden kan doorstaan’, zo luidt de officiele doelstelling.

Vuilnisbelt

Het is nog een lange weg, maar Cardiff kan al op enige successen boeken. Er zijn al 1700 woningen klaar of in aanbouw. Bedrijven als de Nederlandse NCM, het Franse Axa en het Engelse Prudential, allemaal in de verzekeringssector, komen met grote kantoren naar Cardiff. De nieuwe verbinding van de baai van Cardiff met het autosnelwegnet is bijna compleet.

Hele gebieden moeten echter nog worden opgeknapt. Zo maakt ook de voormalige vuilnisbelt van Cardiff deel uit van het te ontwikkelen gebied. Daar is nog een flinke schoonmaakoperatie van de grond nodig. Om Cardiff aantrekkelijk te maken voor Welshmen, andere Britten en buitenlanders, wil de Corporatie van het hartje van de oude haven een stijlvol uitgaanscentrum maken. In het jaar 2000 moet een nieuw operagebouw klaar zijn. Acht architecten, onder wie wie Rem Koolhaas, zijn uitgenodigd om een ontwerp in te dienen. De opera van Cardiff zal zijn deuren in het jaar 2000 moeten openen en plaats bieden aan bijna 2000 toeschouwers. Het mag 43 miljoen pond kosten (f. 120 miljoen). De financiering is echter nog niet rond.

Andere attracties: een exclusief visrestaurant, een IMAX ‘virtual reality’ bioscoop, een museum over scheepvaart en industrie in Wales en een educatief technologish centrum. Al deze nieuwe gebouwen moeten wedijveren met de schaarse overblijfselen uit vroeger tijden, die de moeite van het bewaren waard zijn: het statige havengebouw in rode baksteen, een wit Noors houten kerkje en enkele voorname kantoren en magazijnen van voormalige kolenexporteurs.

NCM-kantoor

Na rijp beraad besloot de Nederlandse Credietverzekerings Maatschappij (NCM) een nieuw Brits hoofdkantoor in Cardiff te betrekken. Het gebouw van de NCM, bijna gereed, is een van de meest vernieuwende gebouwen die na de oorlog in Cardiff gebouwd zijn. NCM-directeur Harry Groen is enthousiast over de hoofdstad van Wales: de kosten zijn er laag, de verbindingen redelijk, de natuur prachtig, het opleidingsniveau goed. Het kantoor dat de NCM gaat huren wordt in december opgeleverd en is eigendom van de Associated British Ports (ABP) Holding.

Via dochteronderneming Grosvenor Waterside verzorgt ABP onder toezicht en met steun van de Cardiff Bay Development Corporation de ontwikkeling van het hart van de oude haven.

Zwevend dak

Het gebouw werd ontworpen door lokaal architectenbureau Holder Mathias Alcock, dat rekening hield met de wensen van NCM. Het telt 12000 m2 meter kantoorruimte, biedt plaats aan 450 werknemers en kost 14 miljoen pond sterling (ongeveer f. 40 miljoen).

Het gebouw is in een U-vorm om een glazen atrium gebouwd, waarboven een zwevend dak is aangebracht. Het combineert kromme lijnen met scherpe hoeken. ‘Openheid’ en ‘vriendelijkheid’ zijn de kernwoorden. Wellicht dat er nog meer Nederlandse linken komen met moderne architectuur in Cardiff.

De binnenbaai van Cardiff vanaf het centrum gezien.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels