nieuws

Flexibel reageren is noodzaak Verrassingen bij bouwen in steden niet uitgesloten

bouwbreed

Uitvoeren van een werk in bebouwde omgevingen kent een aparte en specifieke problematiek. Ondanks een gedegen voorbereiding zijn onverwachtse verrassingen niet uit te sluiten. Daarom moet zowel in geld als in tijd door de opdrachtgever enige reserve in de plannen zijn ingebouwd.

Dit bleek op de bouwplaats voor de nieuwbouw voor Credit Lyonnais Bank Nederland aan de Blaak in Rotterdam tijdens een gesprek met directeur ing. B. van Weesep van Fundasol BV, het bedrijf dat daar het funderingswerk uitvoert. Al bij het begin van het gesprek wordt duidelijk dat de aanpak hier flexibel moet zijn gezien de soepelheid waarmee wordt gereageerd als in de bouwkeet de stroom uitvalt. Het werk is in concurrentie verkregen bij een onderhandse aanbesteding met voorafgaande selectie.

Fundasol BV te ‘s-Hertogenbosch, gespecialiseerd in bodem- en funderingstechnieken werd eind april vorig jaar opgericht. De divisie Beton en Waterbouw van de Verenigde Heijmans Bedrijven en het Franse Soletanche nemen elk voor 50% deel. Het funderingswerk voor de nieuwbouw van Credit Lyonnais Bank Nederland is een ideale gelegenheid te laten zien wat Fundasol kan, meent Van Weesep.

In augustus vorig jaar is met het werk begonnen. Het betreft het maken van een bouwput met stempeling en een paalfundering. De bouwput heeft afmetingen van circa 45 bij 65 meter. De diepte is 12 meter beneden maaiveld, dat is circa 8,5 meter min N.A.P. De wand van de bouwput bestaat uit een gestempelde stalen damwand. De besteksoplossing voor de fundering voorziet in aanbrengen van 335 stuks in de grond gevormde funderingspalen met een draagvermogen van elk 3200 kN.

De palen zijn vanaf het niveau van de eerste ontgraving aangebracht, dat was ongeveer 3,5 meter onder maaiveld. Bij deze zogenoemde vibro-palen wordt een buis in de grond geheid. Daarin wordt een wapeningskorf gehangen waarna beton wordt aangebracht. Over de bovenste 8 meter van de palen is geen wapening aangebracht. Na ontgraven van de bouwput wordt dit deel van de palen toch weer gesloopt. De draagkrachtige zandlaag begint op 16 meter minus NAP . De onderkant van de palen bevindt zich op minus 21,5 meter NAP.

In de gekozen werkwijze is rekening gehouden met de specifieke eisen die deze bouwlocatie aan de uitvoeringswijze stelt. Het is een kleine locatie. Er is geen opslagterrein van enige grootte, Dat brengt organisatorisch en logistiek nogal wat met zich mee. Ook de nabijheid van het metrostation Blaak, het Schielandshuis en het gebouw van Robeco vraagt het nodige overleg. Het Schielandshuis is en historisch pand. Het is eigendom van de gemeente en wordt momenteel gebruikt door het Historisch Museum. De gemeente houdt uit dien hoofde ook toezicht op het werk.

Obstakels

Op de locatie bevinden zich obstakels in de ondergrond. Zo is bekend dat er zich een bouwsel, vermoedelijk een oude stadspoort, in de weg zit. De gemeente Rotterdam heeft laten weten wel te willen inventariseren. Van Weesep verwacht niet dat dit bewaard zal moeten worden. Maar het moet wel weg want het ligt boven het niveau van de keldervloer van het nieuwe gebouw. Er zijn echter ook al oude, onbekende kademuren gevonden. Die zijn in kaart gebracht en verwijderd. Voor de gevolgen die het aantreffen van dit soort onverwachtse obstakels op het werk van de aannemer heeft zijn in goede harmonie met de gemeente oplossingen gevonden.

De schade die eind vorig jaar aan het Schielandshuis is ontstaan was redelijkerwijs niet te voorzien. De trillingsniveaus die voor een dergelijk kwetsbaar gebouw toelaatbaar werden geacht zijn gesteld op de gangbare waarden aangegeven in rapporten van de CUR en SBR. Van Weesep liet weten zelfs te voren nog met een extern bureau, Fugro, te hebben gepraat over het trillingsniveau en de bewaking daarvan.

De gemeten niveaus bij het maken van de damwandkuip voor dit gebouw langs zaten onder de gestelde waarden. In eerste instantie zijn hier verkenningsboringen uitgevoerd. Dit om een obstakelvrij trace vast te stellen tot een diepte van 16 meter minus N.A.P. Toen men dacht dat gevonden te hebben is bij wijze van proef een deel getrild met oude damwandplanken. Op basis van deze resultaten is het definitieve trace voor de damwand vastgesteld. Bij het heien hiervan voor de kerst werd gemeld dat het zorgelijk werd met het Schielandshuis. Er zijn toen uitvoerige inspecties gedaan.

Geconstateerd werd dat in het gebouw scheuren waren ontstaan. Herstel van de schade valt onder de WA-verzekering van de aannemer. Ook is bekeken hoe verder te werken zonder de schade te vergroten. Na de winterstop is andere apparatuur aangevoerd en met behulp van deze regelbare trilapparatuur is de damwand van de bouwkuip gesloten. De gemeente, eigenaar van het Schielandshuis, heeft na het optreden van de schade het toegelaten trillingsniveau gesteld op 70% van de daarvoor gehanteerde waarde. Om daaraan te ke voldoen zijn wijzigingen in de toe te passen apparatuur nodig geweest (een heiblok met regelbaar moment). Toen eind januari de fundering van het ondiepe gedeelte dicht bij het Schielandshuis en het gebouw van Robeco moest worden aangebracht is voor een gedeelte van de palen een ander systeem gekozen.

Groot draagvermogen

Voor een aantal palen waarbij groot draagvermogen werd geeist was dat niet mogelijk. Bij het heien van deze vibro-palen zouden de computers van Robeco mogelijk in storing ke zijn gevallen. Omdat gezien het vereiste draagvermogen een ander paalsysteem niet mogelijk was is ter voorkoming van schade besloten tot een bedrijfsvoering waarbij na 6 uur ‘s-avonds werd geheid. Dan was het computer systeem minder belast waardoor de kans op storingen kleiner was. Op deze wijze zijn in acht dagen de zwaar belaste palen dicht bij het gebouw van Robeco gemaakt. Voor de rest die ook nog dicht bij het Schielandshuis moeten worden aangebracht is voorgesteld het trillingsvrije Terrasonsysteem toe te passen. Hierbij wordt een mantelbuis in de grond geschroefd waarin een geprefabriceerde betonpaal wordt gehangen. De mantelbuis wordt dan getrokken onder injectie met grout.

Harmonie

Tot nu toe is alles op het werk in technische en financiele zin in goede harmonie tussen betrokkenen geregeld, meent Van Weesep. De factor tijd heeft echter nog onvoldoende aandacht gekregen. Het werk moet in augustus van dit jaar worden opgeleverd. De klant heeft een boeteclausule voor overschrijding van de datum van opleveren van hun deel van het werk opgenomen. Nu zal dat wel lukken die datum te halen, maar de aannemer zal zich daarvoor extra inspanning moeten getroosten.

Van Weesep vindt dat de opdrachtgever oog moet hebben voor de problematiek van bouwen in dit soort omgevingen. Qua techniek en financien is vaak veel in een gezonde contractuele sfeer op te lossen. De opdrachtgever moet echter in zijn tijdsplanning voldoende reserve inbouwen opdat de aannemer, na het oplossen van onverwachtse en niet te voorziene gebeurtenissen ter voorkoming van tijdoverschrijding, niet alsnog gestraft wordt met een boete.

De wanden van de bouwput voor het hoofdkantoor van Credit Lyonnais Bank Nederland bestaan uit een gestempelde stalen damwand.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels