nieuws

‘Wethouders willen dat je struikelt over hun gebouw’

bouwbreed

“Bestuurders van lokale overheden zijn geneigd een visitekaartje achter te laten in de vorm van een mooi nieuw opgetrokken gebouw. Hierdoor wordt te vaak de mogelijkheid van herbestemming van bestaande gebouwen genegeerd. Het kost de samenleving een gigantische hoeveelheid geld en het milieu wordt belast met miljoenen tonnen bouwafval.

Aldus prof. J. van Stigt, hoogleraar renovatie- en onderhoudstechniek van de Technische Universiteit Delft.

Gemeenten, provincies, maar ook de landelijke overheid laten oude gebouwen uit gemakzucht liever slopen dan dat ze er een herbestemming voor zoeken, aldus Van Stigt. Hiervoor zijn volgens hem verschillende redenen aan te wijzen. Ten eerste denken bestuurders met een nieuw gebouw meer prestige te behalen. Daarnaast ontbreekt het de overheden aan goed getrainde architecten en planologen die de bestaande gebouwenvoorraad op z’n eventuele toekomstwaarde ke beoordelen.

Het gevolg is dat er uit gemakzucht vaak voor wordt gekozen om oude gebouwen te slopen. Van Stigt: “Om dit verantwoorden wordt niet zelden flink gegoocheld met de sloopkosten. Vaak worden ze niet opgenomen in de stichtings- en exploitatiekosten van een nieuw te bouwen pand, waardoor nieuwbouw goedkoper lijkt dan herbestemming. Dit leidt tot een verarming van de sfeer van steden, het milieu is er niet mee gebaat en daarnaast is het zo dat door het opnieuw bestemmen van gebouwen er meer werkgelegenheid wordt gecreeerd.”

Zelf realiseerde Van Stigt als architect tientallen hergebruikpoen (waaronder de Entrepotdok in Amsterdam en het hoofdgebouw van het Academisch Ziekenhuis in Utrecht) om te laten zien dat het ook anders kan. Volgens zijn zeggen heeft hij hiervoor echter uitsluitend de gelegenheid gekregen omdat hij z’n zegje weet te doen en de betrokken bestuurders hem zijn zin gaven gaven in de hoop dat hij ‘eindelijk eens op z’n bek zou gaan’.

Niet serieus

Het zijn volgens Van Stigt niet alleen de lokale bestuurders die zich schuldig maken aan gemakzucht als het gaat om herbestemming. Van Stigt: “Ik heb anderhalf jaar geleden namens de TU Delft een brief geschreven naar staatssecretaris Heerma met de vraag om een bescheiden budget voor onderzoek dat bij kan dragen aan de oplossing van de zogenaamde ‘negatieve kleef’ (verzakking) een deel van de Amsterdamse voorraad aan grachtenpanden. We hebben daar nooit enig antwoord op gehad. Dat illustreert ten eerste dat de TU niet serieus wordt genomen, en daarnaast dat het probleem van de verzakkende grachtenpanden, die een belangrijke cultuurhistorische waarde bezitten, naar voren wordt geschoven tot er straks moet worden gesloopt.”

Een ander probleem voor de toekomst vormt volgens Van Stigt de circa twee miljoen vierkante meter kantoorruimte die in Nederland leeg staat. “De trend is dat er steeds minder kantoren nodig zijn. Toch is de afgelopen jaren het ene kantoorgebouw na het andere neergezet, veelal door poontwikkelaars die hiermee meer denken te verdienen met broodnodige woningbouw. Het is dus zaak om die gebouwen te ‘strippen’ of om te bouwen tot woningen. Het gaat hier tenslotte om nieuwe gebouwen met prima betonnen skeletten die niet voor sloop in aanmerking ke komen”

Struikelen

De oplossing voor de herbestemmingsproblematiek blijkt desgevraagd niet makkelijk voor handen. Van Stigt: “Ten eerste moet er breder worden opgeleid op de technische scholen en de TU’s. Daarnaast is het van belang dat gemeente-architecten en -planologen zich eens op de hoogte stellen van de mogelijkheden en financiele voordelen van herbestemming.” Het belangrijkste probleem blijft echter de bestuurders, en dan met name de wethouders. “Ze willen dat je struikelt over de door hun neergezette nieuwbouwcomplexen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels