nieuws

Humaniseren arbeid straatmaker is urgent

bouwbreed

“Van de bestratingsbranche, waarin per jaar f. 1,5 miljard wordt omgezet, kan -nee, moet- alles gedaan worden om de arbeid van straatmakers op alle mogelijke manieren te humaniseren”.

Dat betoogde ing. C. W. A. Geense van Gemeentewerken Rotterdam bij de presentatie van het A-blad voor bestratingsmaterialen. Dat bevat concrete aanbevelingen om het werk van straatmakers veiliger en gezonder te maken.

Geense kreeg direct lik op stuk en wel van voorzitter A. G. M. Schrijver van de stichting Arbouw. Die deed een dringend beroep op de diverse overheden (rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) die samen goed zijn voor 70 tot 80 procent van alle opdrachten voor bestratingswerk, het A-blad actief te hanteren:

“We vragen hen te bevorderen, of nog beter erop toe te zien, dat de richtlijnen uit dit A-blad ook daadwerkelijk worden uitgevoerd of nageleefd. Vooral ook gezien het feit, dat het overheidsbeleid erop gericht is het ziekteverzuim en de instroom in de wao terug te dringen.”

Voortrekkersrol

Volgens Geense vervult de Rotterdamse dienst Gemeentewerken op dat punt een -erkende- voortrekkersrol. In de eerste plaats door intensief onderzoek naar mogelijkheden ter verbetering van de arbeidsomstandigheden van de straatwerker. En daarnaast door toepassing van steeds meer mechanisatie.

Conjunctuur-probleem

“Per jaar wordt in het openbare gebied van Rotterdam ruim 1 miljoen vierkante meter bestraat dan wel herstraat. Voor een deel wordt er openbaar aanbesteed. Daarnaast zijn er jaarbestek-aannemers. Wij kennen de problematiek van de aannemers van haver tot gort. Natuurlijk, ook onze dienst kampt met het conjunctuur-probleem. Het voortdurend streven naar hogere efficiency, in de vorm van logistieke verbeteringen en technologische vernieuwing zoals mechanisatie, schieten ons te hulp om de kosten op een aanvaardbaar niveau te houden. De ontwikkeling van machinaal bestraten in Rotterdam wijst echter uit dat dit nog niet voldoende is”, zei hij.

In de huidige conjunctuur verschuift de vraag van nieuwbouw naar onderhoud: “Met als gevolg dat juist nu geinvesteerd moet worden in de ontwikkeling van bestratingsmachines, om het aandeel van machinale verwerking op peil te houden.”

Hard nodig

Dat is hard nodig. Schrijver gaf nog eens aan dat het imago van de straatmakersbranche ronduit slecht is als gevolg van een aanzienlijk hoog ziekteverzuim (14% tegen 9,86% in de totale bouw), vooral veroorzaakt door rugklachten (64,5%) en knieklachten (35,5%.

Die zijn te wijten aan veelvuldig klimatologisch slechte omstandigheden, zware materialen met arbo-onvriendelijke afmetingen (loodzware putkolken, stoepranden, straatmeubilair), te grote stenen en keien (qua afmetingen en gewicht), siertegels (“in allerhande mooie vormen, maar veel te groot en loodzwaar”), verkeerde lichaamshouding en doorlopend dezelfde bewegingen die een (te) zware belasting voor het lichaam vormen. Maar ook spelen mee “een moordend werktempo en dus werkdruk, alsmede teveel macho-gedrag op jeugdige leeftijd”.

Somber perspectief

Volgens de Arbouw-voorzitter is het toekomstperspectief voor de bedrijfstak somber als niet keihard gestreefd wordt naar verbeteringen. Hij denkt daarbij aan bronoplossingen: lichtere en minder omvangrijke materialen, mechanische hulpmiddelen en technologische vernieuwingen.

Maar ook afwisseling van het werk is belangrijk. “Niet alleen straatmaken, maar ook materiaal aanvoeren, machines (zoals trilplaten) bedienen en onderhouden. Maar ook door werknemers te betrekken bij bespreking van het bestek en de tekeningen, bij de planning van het werk en bij de werkvoorbereiding”, aldus het A-blad. Een bijkomend winstpunt is dat een dergelijke benadering leidt “vakbekwame en gemotiveerde werknemers, die breed inzetbaar zin”.

Standaardisatie

Directeur H. Haan van het gelijknamige bestratingsbedrijf uit Doetinchem, dat betrokken was bij uitvoering van een proefpo met het A-blad, bepleitte op grond van de resultaten van dat experiment samenwerking tussen alle schakels in de keten:

“Opdrachtgevers, leveranciers van materialen, werkgevers en werknemers. Juist de bestratingsbranche kan zich in de toekomst positief onderscheiden door poen in een geintegreerde samenwerking uit te voeren en bewust om te gaan met mensen, materialen en machines. Dan zijn arbeidsvriendelijke omstandigheden, een efficiente uitvoering en een forse kostenbesparing voor de branche een reeel doel.” Hij drong aan om meer standaardisatie van materialen. “Die zou meer en meer gemeengoed moeten worden. Dit is in het belang van de totale keten, van opdrachtgever en producent tot het bestratingswerk. Wanneer een opdrachtgever al bij het maken van een bestek nadenkt over de mogelijkheden van machinale verwerking van materialen en een betonleverancier banden, tegels en stenen met standaardmaten aanlevert, heeft dit positieve gevolgen voor de arbeidsomstandigheden van de straatmaker.”

Het A-blad doet tal van aanbevelingen om het werk van de straatmaker te verlichten. Onder meer mechanisatie van werk leidt tot aanzienlijke verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels