nieuws

Traditionele bouwkunst uit Indonesie

bouwbreed

Traditionele bouwkunst is bouw die zich in harmonie met de natuurlijke omgeving en het levensritme van alledag heeft ontwikkeld. De Indonesische archipel met de meest uiteenlopende volken en landschappen heeft ook een veelheid van lokale bouwkunst ontwikkeld.

In het onlangs verschenen boek ‘De traditionele bouwkunst van Indonesie’ wordt uitgebreid aandacht besteed aan de meest uitzonderlijke vormen van deze bouwkunst.

Typerend voor de vele Indonesische bouwkundige stijlen zijn de op palen gebouwde dorpshuizen. Wanden, raamkozijnen, palen en staanders zijn dikwijls van houtsnijwerk voorzien en beschilderd met voorstellingen van beschermgeesten, spiralen, bloemmotieven en geometrische figuren.

Het boek waarin bijna 250 illustraties zijn opgenomen, laat dat op zeer innemende wijze zien. De foto’s zijn schitterend en tekeningen verduidelijken de lokale verschillen en gebruiken.

Ter plekke hebben Barry Dawson en John Gillow onderzoek uitgevoerd. Het resultaat is een gedetailleerde studie over de geschiedenis, tradities in combinatie met bouwtechnieken. Zo werden de belangrijkste huizentypes van ieder eiland in kaart gebracht.

Er is een apart hoofdstuk gewijd aan materialen en bouwtechnieken.

De traditionele Indonesische bouwkunst heeft altijd een bijna symbiotische relatie gehad met de omgeving. Doordat huizen, schuren en openbare gebouwen met behulp van eenvoudig gereedschap zijn opgetrokken uit materialen, die werden gevonden in de wouden en op de velden, vormen ze bijgevolg een harmonieus geheel met hun natuurlijke omgeving.

Het gebruikt materieel bestaat bijna altijd uit eenvoudige hamer, beitels, zagen, bijlen en houwelen gebruikt, en tegenwoordig ook een schaaf bij het prepareren van de planken. Kapmessen in allerlei soorten en maten doorlopend gebruikt voor voor het afkappen en bijsnijden van bindingen en het materiaal voor de dakbedekking.

Door heel de archipel is de dakconstructie het meest dominerende onderdeel van de traditionele behuizing. Daken lopen altijd vrij steil af om ervoor te zorgen dat het regenwater snel naar beneden loopt, al buigt bij veel huizen het dak bij de benedenrand naar buiten, zodat het water wordt weggehouden van het fundament van het huis.

Ingrid Koenen

‘De traditionele bouwkunst van Indonesie’, geschreven door John Gillow en vertaald door Harm Damsma en Rebecca de Rooy (ISBN 90 6868 101 x). Het boek is verschenen bij uitgeverij Thoth en kost – 79,50. Het telt 191 pagina’s en 244 illustraties waarvan 192 in kleur. Ook is er een Engelse editie van dit boek verschenen.

Wajangfiguur, voorstellende Krishna, geschilderd op een paneel van een huis in Surakarta (midden-Java).

Reageer op dit artikel