nieuws

Grote stroom nieuwe boeken

bouwbreed Premium

Dit najaar verscheen een ongekende stroom boeken over architecten, monumenten en ontwikkelingen in het bouwen. Voor onderstaande bespreking is daar een selectie uit gemaakt.

Lionello Puppi bracht in een compact boek het complete oeuvre van de vooraanstaande renaissance-architect Andrea Palladio samen. Vooral de laatste decennia neemt de belangstelling voor deze belangrijke Italiaanse architect toe, die vooral bekendheid geniet om zijn interessante villa’s. Hun strenge opzet vindt met terug in hedendaagse postmoderne architectuur, maar – volgens architect prof. Jan Hoogstad – eveneens in het ministerie van VROM in Den Haag. Maar zijn bijdrage aan de geschiedenis van de bouwkunst gaat aanzienlijk verder met kerken, openbare gebouwen en soms met verbouwingen. Het compacte boek bevat een inleiding waarin de architect in zijn tijd wordt geplaatst, gevolgd door documentatie van ieder gebouw aan de hand van enkele foto’s en tekeningen. In de beschrijvingen worden veel gegevens compact aan de lezer gepresenteerd.

Lionello Puppi: ‘Andrea Palladio – Das Gesamtwerk’. Uitgave: Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1994 als herdruk van het boek uit 1977. Formaat: 22 x 24 cm, 312 blz. ISBN: 3 421 03060 X. Prijs: (ingenaaid) DM 64.

Wright en Corbusier

Richard A. Etlin heeft ‘de romantische erfenis’ van twee van de beroemdste twintigste-eeuwse architecten in een boek bijeen gebracht. Het is opmerkelijk hoeveel boeken er de laatste tijd verschijnen over Frank Lloyd Wright. Prof. Richard A. Eltin heeft het werk van beide architecten tegen het licht van ontwerpmethoden, invloeden uit geschiedenis en de tijd waarin ze werkten geanalyseerd. Het leidde tot nieuwe inzichten over twee architecten die ogenschijnlijk minder gemeen hebben, maar zowel in hun tijd als nu nog steeds inspirerend blijken voor nieuwe generaties architecten en historici.

Richard A. Etlin: ‘Frank Lloyd Wright and Le Corbusier – The romantic Legacy’. Uitgave: Manchester University press, Manchester 1994. Formaat: 22 x 27,5 cm, 240 blz. ISBN: 0 7190 4060 4. Prijs: (gebonden) 25.

Aldo Rossi

De bekende Italiaanse architect Aldo Rossi schreef in 1981 een autobiografie die nu in het Nederlands is vertaald.’Aldo Rossi voert daarin een dialoog met zijn verleden en zijn werk. De geschiedenis van de ontwerpen vloeit er over in de persoonlijke geschiedenis, jeugdherinneringen vermengen er zich met een filosofische doordenking van de architectuur. Sprekend met enkele van zijn ontwerpen verduidelijkt Rossi de achtergronden van zijn architectuurtheorie, de literaire en artistieke invloeden die hij heeft ondergaan, en werpt hij een licht op zijn fascinatie voor de herhaling, de collage, de transpositie en zijn obsessie voor het theater. Rossi’s schriftuur is als zijn architectuur: nostalgisch, streng, subtiel, scherp en elegisch. Als ik vandaag een uitspraak over de architectuur moest doen, zou ik zeggen dat ze eerder een ritueel is dan een creatieve daad; ik ken immers de bitterheid en de troost van het ritueel door en door’. Aldus een samenvatting achter op het boek. Het geeft de sfeer van hoogdravend autobio-schrijven en overtuigt voor- en tegenstander van de Italiaanse architect, van hun stellingname tegenover de architect, die het in ons land maar niet tot overtuigende architectonische kwaliteit weet te brengen.

Aldo Rossi: ‘Wetenschappelijke autobiografie’. Uitgeverij Sun, Nijmegen 1994. Formaat: 14 x 22 cm, 160 blz. Prijs: (paperback) – 34,50.

Wonen in jaren vijftig

Het verantwoord wonen in de jaren vijftig werd in ons land gedomineerd door de adviescentra van de stichting ‘Goed Wonen’. Het boek ‘Die funfziger Jahre -Innenarchitektur und Wohndesign’ documenteert deze periode vanuit de regio van onze oosterburen. Veel meubilair uit die tijd was internationaal, zeker wat het top-design betreft uit zowel Denemarken, de Verenigde Staten en vooral ook Duitsland zelf. Het boek beperkt zich niet tot meubilair, ook geluidsapparatuur van Braun, vazen en tafelgerij van Wilhelm Wagenfield komen aan de orde. Het boek vormt daarmee een document van een tijdperk, maar laat ook zien dat veel vooraanstaande ontwerpen nog steeds actueel zijn en volop worden geproduceerd.

Sonja Gunther: ‘Die funfziger Jahre -Innenarchitektur und Wohndesign’. Uitgave Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1994. Formaat: 24 x 22 cm, 168 blz. ISBN: 3 421 03050 2. Prijs: (gebonden) DM 80.

Historie lift en roltrap

Onder redactie van Vittorio Magnago Lampugnani en Lutz Hartwig verscheen een fraai boek over de geschiedenis van het verticale verkeer, toegespitst op liften en in mindere mate op roltrappen. Volgens de ondertitel vormt het boek een culturele geschiedenis van dit verticale transport. Het vormt een verbreding van de veelzijdige literatuur over trappen. Bovendien maakte de ontwikkeling van de lift in Amerikaanse steden hoogbouw mogelijk door efficient gebruik in het dagelijks leven. Momenteel is de lift weer actueel als architectonische element met panorama-uitvoeringen in en vooral aan gevels van gebouwen. De vraag of er zo’n tamelijk eigenzinnig boek aan gewijd moest worden wordt eigenlijk beantwoord door de licht exorbitante grafische vormgeving, waarin grafici, uitgever, auteurs en redactie zich hebben uitgeleefd met een overtuigend boek.

V.M. Lampugnani, L. Hartwig en J. Simmen: ‘Vertical: Lift escalator paternoster – A cultural history of Vertical transport’. Uitgave: Ernst en Sohn, V Berlijn, 1994. Formaat: 23,5 x 33,7 cm, 144 blz. ISBN: 3 433 02480 4 (Duits) en 3 433 02868 0 (Engels). Prijs: (gebonden) DM 98.

De Bovenkerk in Zwolle

Zoals de ondertitel aangeeft, wordt in het net verschenen boek de veranderende opvattingen over stedelijke representatie in het veertiende-eeuwse koor van de Sint Nicolaas- of Bovenkerk in Kampen besproken. De auteur Leo Helten promoveerde in 1990 op dit onderwerp in Marburg en heeft zijn studie nu bewerkt tot een boek. Daarin komt de rol van de stedelijke overheid in de middeleeuwen bij deze gotische kerk aan de orde. Men wilde welvaart vertalen in aanzien en kwam tot soms eigen mogelijkheden overtreffende bouwplannen.

De Kampense kerk staat aan het begin van deze wedloop, waarvan het ontwerp in grote lijnen is gebaseerd op de kathedralen van Parijs, Keulen en Praag! In het boek wordt veel aandacht besteed aan de ontwerper, Rutger van Keulen en het werken met de bouwloods. Zwaartepunt vormt verder het koor van de kerk in de periode van de bouw, die haar weerslag in het architectonische ideaalbeeld van vooraanstaande stadsbesturen in Europa laat zien.

Leonard Helten: ‘Kathedralen fur Burger’. Uitgave: Architectura en Natura, Amsterdam 1994. Uitgegeven in het Duits met samenvatting in het Nederlands. Formaat: 20,2 x 29,2, 176 blz. ISBN:90 71570 43 6. Prijs: (gebonden in linnen band) – 59,50.

Aards paradijs Zwolle

Het ‘buiten wonen’ veroorzaakte rond Zwolle tegen het einde van de achttiende eeuw de opkomst van zo’n dertig landhuizen. De zomerse buitens werden voorzien van fraai aangelegde tuinen, vaak gesitueerd aan uitvalswegen in een gevarieerd landschap. In het nieuwe boek ‘Een aardsch paradijs’ zijn de ontwikkelingen die ten grondslag lagen aan deze buitens beschreven. Daarbij komt het belang van het behoud van deze monumenten aan de orde, met de plaats in het landschap, en hun bewoners in de loop van de tijd.

Het boek is geillustreerd met een groot aantal historische afbeeldingen, recente foto’s, plattegronden e.d.

‘Een aardsch paradijs -de buitenplaatsen Boschwijk, Landwijk en Veldwijk nabij Zwolle’ onder redactie van Edzard Gelderman en Jaap Hagedoorn. Uitgeverij Waanders, Zwolle 1994. Formaat: 21 x 28 cm, 184 blz. ISBN: 90 6630 471 5. Prijs: (gebonden) – 49,50.

Villa Rotonda van Andrea Palladio in Vicenza uit circa 1550.

De kapel in Ronchamp van Le Corbusier uit 1954.

Reageer op dit artikel