nieuws

Grootse waterbouwwerken in woestijn van Californie

bouwbreed

De Sacramento Valley en de San Joacquin Valley in Californie zijn van een woestijn in landbouwgebied veranderd door de aanleg van indrukwekkende waterbouwwerken. De besluitvorming en de voortvarendheid van de werken van het State Department of Water Resources, die tot doel hadden het opsparen van water en het op de juiste tijd verdelen over een gebied van veertienhonderd kilometer lengte dwingt bewondering af.

In Californie doen de waterbouwkundigen het omgekeerde wat Nederlandse waterbouwers groot heeft gemaakt, zij geven droog land water en maken het vruchtbaar. In Nederland wordt vruchtbaar land op het water veroverd en droog gemaakt. Maar om van dat bevochten land een optimale oogst te krijgen is het Hollandse klimaat niet geschikt. Er is teveel regen, storm, en ook de winters ke grote schade aan de produkten toebrengen. groeizame zonnestralen worden ons soms lange tijd onthouden.

In Californie heeft men van deze ‘groeiverstoorders’ geen last – behalve van het tekort aan water. Na de Tweede Wereldoorlog is men begonnen met de bevloeiing van woestijngebieden. Dat was financieel aantrekkelijk. Nog nooit waren de prijzen voor zuidvruchten, rijst, katoen en voedergraan zo hoog geweest, en de techniek was zo ver gevorderd dat er in korte tijd honderden stuwdammen van grote afmetingen en elektrische centrales konden worden aangelegd.

Om te gaan zien wat de resultaten waren geworden van de grote waterwerken-poen in Californie bezocht de schrijver dit voorjaar de loop van het ‘Californie Aquaduct’ door de Sacramento Valley en de San Joanquin Valley en het grote waterpompstation bij Bakersfield, Edmonston Pumping Plant.

Watertransportkanaal

De valleien, die van woestijn in landbouwgebied zijn veranderd, zijn omringd door bergen. De hoge bergen in het noorden ontvangen veel regen en sneeuw: water dat bij San Francisco in zee stroomde. De overige bergen zijn lager dan 4500 m maar zorgen het hele jaar door voor een windstil groeiseizoen. Het voor de landbouw benodigde water is men van de sneeuwbergen gaan opvangen en het wordt in een twaalfhonderd kilometer lang kanaal, het California Aquaduct, aangevoerd naar de landbouwgebeiden in de valleien.

Vanwege de vulkanische structuur van de ondergrond heeft men het kanaal met een dikke betonwand bekleed om geen water verloren te laten gaan. Honderden grote en kleine stuwdammen, waterkrachtcentrales en pompstations verdelen het Californie Aquaduct in vele stuwmeren, waaruit de eindgebruikers het water ke aftappen. Vanuit het laatste pand pompt een supergemaal, ‘Edmunston Pumping Plant’, het water over de duizend meter hoge bergketen van Tehachapi, naar het erachter liggende gebied. Dat wordt gedaan omdat dit gebied door de Coloradorivier, die er vanuit het westen naar toe stroomt, niet van voldoende water voorzien.

De grote steden langs de kust van Californie hebben hun eigen drinkwatervoorziening. Los Angeles had al in 1905 een buis met een diameter van drie meter die over een lengte van vijfhonderd kilometer water aanvoerde uit het Monolake in het noordwesten van Amerika. Vanwege de enorme snelle uitbreiding van de steden heeft men er nog twee buizen naast gelegd.

Tot nu toe belopen de kosten van het po zo’n vier miljard dollar, waarvan de helft inmiddels is afgeschreven. De federale regering in Washington betaalt 55% van de rente van de andere helft. De kosten voor het gebruik en het onderhoud worden door dertig contractanten betaald. Deze zijn verdeeld over de hele staat Californie en vallen veelal samen met de verschillende ‘County’s’ (=provincies).

Droogte

De laatste zes jaren waren zeer droog en ondanks dat men alle stuwdammen tot het laagste peil gebruikte, kon men niet meer dan veertig procent van het gevraagde water leveren. Men moest aan alle gebruikers beperkingen opleggen, en soms kon er in moeilijk toegankelijke streken geen water geleverd worden. Hierdoor werden grote verliezen geleden.

In vergelijking met Nederland betaalt de landgebruiker in Californie twee keer zoveel voor de waterbeheersing. Bij de aanvang van de grote werken was de dollar bijna twee keer zoveel waard als nu. Evenals in Nederland en in Europa koopt de Amerikaanse staat sommige bedrijven op om overproduktie te verminderen. Hoewel er nog veel aan de waterwerken in Californie verbeterd zou ke worden, is er niet veel werk in uitvoering te zien. Sommige werken ke alleen betaald worden als de inkomsten door de uitvoering ervan dat mogelijk maken. Bij Edmonston Pumping Plant vertelde men de schrijver dat het gebruik tientallen malen zoveel kost als de hoogste prijs van de produkten die ervan profiteren.

Proeven op schaal

Het ontwerpen van dit grootste pompstation heeft veel ‘know how’ opgeleverd. Aan vijf potentiele bouwers heeft men gevraagd een pompstation te ontwerpen op schaal 1:5. Men heeft deze ontwerpen in de bergen ke uitvoeren. In de bergen is nog veel ruimte om stuwmeren aan te leggen. Men heeft plannen genoeg, maar om het ontbrekende water te ke leveren bij een droogte zoals in de afgelopen zes jaar, zou men een tweeeneenhalfmaal zo hoge belasting van de watergebruikers moeten vragen.

Aan de naamgeving van de grote dammen, pompstations, waterkrachtcentrales en andere werken leest men de vrijheid af van het Department of Water Resources om bij het naamgeven bestuurders te vernoemen die zich ingezet hebben voor de wetsvoorstellen die uitvoering van deze grote werken mogelijk hebben gemaakt. Veelzeggend volgens de schrijver is dat er geen naam bij is van een landgebruiker.

Dat deze groep wel in verzet komt blijkt uit de brochure ‘Einde van de Californische wateroorlog?’. Het was duidelijk dat dat betwijfeld werd. Bij de waterbelasting die aan stedelingen wordt opgelegd, wordt een middenstander van het water niet rijk, zo valt te lezen. Een landgebruiker heeft die mogelijkheid wel als hij op uiterst slimme manier gebruik maakt van dat water, wat de stedeling niet wil betalen.

Extra water

Lange tijd heeft er een plan bestaan om een afsluitkanaal aan te leggen rond de baai van San Francisco, waarin het laatste zoetwater kon worden opgevangen om naar het zuiden te worden gepompt. Ondanks de goedkeuring van het plan door de federale regering en de vele commissies, hebben de boeren die in die delta gevestigd zijn deze voor hen rampzalige plannen ke tegenhouden. De delta met vele geulen en eilandjes zou niet meer door zoet water ke worden omspoeld. Bovendien kan totale afsluiting overstroming veroorzaken.

Het kan voorkomen dat bij een plaatselijke wolkbreuk het water door de bestaande voorzieningen niet kan worden verwerkt waardoor veel schade ontstaat. Dat is gebeurd in het noordwesten van Sacramento, waar een gebied half zo groot als Nederland overstroomde. In 1929 gebeurde hetzelfde in de omgeving van Los Angeles, waarbij een stuwdam het begaf en vierhonderd mensen verdronken. Honderden huizen werden onherstelbaar vernield. In tussen zijn de standaard veiligheidsvoorschriften voor deze werken zeer verbeterd en zijn er weinig overstromingen voorgekomen waarbij mensenlevens te betreuren waren. Veel bedrijven die niet door de kanalen ke worden bevloeid, maken gebruik van de relatief hoge grondwaterstand in de centrale vallei van Californie. De vulkanische, poreuze ondergrond wordt gevoed door de hoge bergen in het noorden. Met pompen van tien tot dertig meter diepte kan men op voldoende water rekenen. Het departement of Water Resources heft geen belasting op het gebruikte water, maar geeft een aanslag naar de grootte van het bedrijf.

Groene cirkels

Vanuit een vliegtuig kan men in de zomer grote groene cirkels rond de boerderijen zien. Sproeibalken van soms vierhonderd meter lengte worden in het midden gevoed met water en draaien op wielen. Voor dergelijke beregening heeft men een diepwel nodig, die tot honderdduizend dollar kan kosten. Zeer hoogwaardige teelten op berghellingen voorziet men van water via ‘drop irrigation’, bedruppeling. Het is daar te moeilijk om greppels aan te leggen of sproeimachines te plaatsen.

In Californie zijn dertig miljoen mensen afhankelijk van de watervoorziening uit de noordelijke bergen. Een vergelijkbaar gebied in Europa is Frankrijk met de Benelux, maar daarin leven zeventig miljoen mensen. Vergeleken met Californie wordt in Europa nog niets gedaan aan de bescherming van de waterkwaliteit. Ook het gebruik van waterkracht in Europa is beperkt, terwijl daar toch tienmaal zoveel neerslag valt als in Californie.

In Californie zijn dertienhonderd stuwdammen en evenzovele stuwdammen. De hoogste dam heeft een kerende hoogte van 220 m. Na de zesjarige droogte zijn de meren totaal uitgedroogd. Voor de natuurbeschermers is er dan ook veel werk te doen: vissen en planten die normaal in diep water leven, moeten zich nu redden in kleine modderstromen.

Natuurbeheer

Binnen de dienst van de Department of Water Resources is een klein aantal ambtenaren belast met het toezicht op en de studie van natuur en milieu. De enorme ingrepen die gedaan zijn in de natuur stellen deze deskundigen wel eens voor ingrijpende beslissingen. Het is niet alleen een triest gezicht als een meer zo groot als half Noord-Holland leegloopt en de begroeiing op de onderwater-belopen dood en wit van aanzien worden. Voor het opnieuw uitzetten van vis heeft men een enorm station in de toevoer van het water gemaakt, waarmee men de juiste hoeveelheid vis en ook sommige noodzakelijke bacterien kan aanvoeren. Met planten en dieren heeft men meer moeite, hoewel er een goede begeleiding is bij het vermeerderen van de (water) vogels. Het voortdurend in beweging zijn van meest al het water van Californie voorkomt waterbederf zoals dat bij veel water voorkomt.

In de toekomst zal er een keuze moeten worden gemaakt tussen de groei van de steden gekoppeld aan het accepteren van optreden van watergebrek en de boeren met hun steeds grotere watergebruik als gevolg van verbeteringen in toegepaste technieken.

Water uit het 500 kilometer verre Noorden moet over deze bergen worden gepompt.

Reageer op dit artikel