nieuws

Gemengde gevoelens over vorming provincie A’dam

bouwbreed Premium

De nieuwe stadsprovincie Amsterdam die met ingang van 1998 officieel moet bestaan, wordt gevormd uit twaalf gemeenten. Dat heeft een meerderheid van het college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Holland besloten. Het besluit is met gemengde gevoelens ontvangen.

De gemeenten Edam-Volendam, Beemster, Zeevang en Uithoorn vallen erbuiten, omdat ze volgens commissaris van de koningin W. van Kemenade niet behoren tot het “aaneengesloten grootstedelijke gebied” en daaraan op het gebied van onder meer ruimtelijke ordening en economische ontwikkeling geen substantiele bijdrage ke leveren.

Wel binnen de grenzen van de stadsprovincie liggen Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Haarlemmermeer, Diemen, Ouder-Amstel, Zaanstad, Oostzaan, Landsmeer, Waterland, Wormerland en Purmerend. Deze gemeenten, maar ook de vier die buiten de boot vallen, behoren op dit moment allemaal tot het gemeentelijk samenwerkingsverband Regionaal Orgaan Amsterdam (ROA).

Als de hele procedure volgens plan verloopt, is de nieuwe stadsprovincie per 1 januari 1998 een feit. Van Kemenade maakte er echter geen geheim van dat er een lelijke kink in de kabel kan ontstaan als de bevolking van Amsterdam over enkele maanden tijdens een correctief referendum tegen de opsplitsing van de stad stemt. “Dat kan de definitieve blokkade van de stadsprovincie in deze vorm betekenen”, aldus de commissaris van de koningin.

Krachtig

Bij de vaststelling van de grenzen zijn gedeputeerde staten uitgegaan van vijf uitgangspunten. De nieuw te vormen stadsprovincie moet krachtig worden en meer taken en bevoegdheden krijgen dan de provincies-oude-stijl hebben. De huidige gemeentegrenzen blijven intact. “Als je die op dit moment ter discussie stelt, verzwaar je het proces onnodig”, aldus Van Kemenade. GS heroverwegen hun standpunt als uit de hoorzittingen blijkt dat er “zwaarwegende argumenten” zijn om toch te tornen aan de grenzen.

Amsterdam wordt opgesplitst in een nog onbekend aantal kleinere gemeenten. Op dit moment telt de hoofdstad zestien deelraden. Verder mogen binnen het gebied van de nieuwe provincie geen afgescheiden gemeentelijke enclaves bestaan en moet het resterende deel van de provincie Noord-Holland ondanks de afscheiding van de twaalf gemeenten, levensvatbaar blijven. De gemeenten die de stadsprovincie vormen, moeten binnen het aaneengesloten grootstedelijke gebied liggen en een substantiele bijdrage ke leveren aan de oplossing van de diverse problemen die een dergelijke regio met zich meebrengt.

Edam-Volendam, Uithoorn, Zeevang en Beemster voldoen niet aan die te voorwaarden, zegt Van Kemenade. Ze zouden eerder de kracht van een stadsprovincie aantasten dan eraan bijdragen, omdat ze heel andere belangen hebben.

Oneens

S. Patijn, voorzitter van het ROA, is het “faliekant oneens” met het GS-standpunt. “Het ROA wil dat alle gemeenten waarmee we zijn begonnen over de streep worden getrokken.” Hij noemt het besluit “uiterst onzorgvuldig” en “een gemiste kans om te praten over de inhoud van de nieuwe provincie.”

Het ROA zal een krachtige lobby in werking stellen om provinciale staten en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken een ander standpunt te laten innemen. De gemeente Amsterdam noemt het “onbegrijpelijk in het licht van eerder gedane toezeggingen”, dat de provincie een deel van de Houtrakpolder niet wil opnemen in het gebied van de toekomstige provincie.

Het gemeentebestuur vindt het een slechte zaak dat de Amsterdamse haven onder verschillende politieke besturen gaat vallen, met alle gevolgen van dien voor de economie en de werkgelegenheid in de Amsterdamse regio. De gemeente Uithoorn is ingenomen met het standpunt van het provinciaal bestuur. “Het is een bevestiging van onze opvatting over de grenzen van de nieuw te vormen provincie.” Burgemeester W. Westendorp van Edam-Volendam is eveneens gelukkig. “Het toevoegen van platteland aan de stadsprovincie biedt geen oplossing voor de grootstedelijke problematiek”, aldus de burgemeester. De gemeente Zeevang had liever wel bij de stadsprovincie willen horen.

Provinciale staten nemen in juli 1995 een definitief besluit, waarna het herindelingsplan naar het kabinet gaat.

Reageer op dit artikel