nieuws

VNG vraagt van Tommel bijstelling rijksbijdrage Gemeenten: hoge rente nekt sociale woningbouw

bouwbreed Premium

Door de hoge rente van dit moment ke er met het budget dat aan gemeenten is verstrekt in het kader van het Besluit Woninggebonden Subsidies (BWS) veel minder woningen worden gebouwd dan werd verwacht bij de toekenning van de bedragen. Veel gemeenten komen nu in ernstige problemen, omdat zij niet in staat zijn de inmiddels gesloten overeenkomsten met poontwikkelaars en corporaties na te komen. Het rijk moet daarom bijspringen, zo meent de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

Het standpunt van de VNG werd op een symposium van het NCIV, koepel voor woningcorporaties, verwoord door de heer J.A. Gerritsen, wethouder van de gemeente Apeldoorn en vice-voorzitter van de commissie volkshuisvesting van de VNG.

Vorig jaar was de rente veel lager dan waarop in 1992 bij de toekenning van de budgetten was gerekend, en konden met het beschikbare geld (bijna f 2,3 miljard) veel meer woningen worden gerealiseerd dan werd verwacht. Toenmalig staatssecretaris Heerma liet dan ook niet na de gemeenten erop te wijzen dat er tot 40.000 gesubsidieerde woningen extra konden worden weggezet.

De gemeentelijke plannen bleken echter niet op een dergelijke toename te zijn berekend. Uiteindelijk moesten de gemeenten een bedrag van ruim f 180 miljoen aan niet opgemaakt BWS-geld teruggeven aan het rijk.

Protesten van gemeenten en corporaties over deze gang van zaken vermochten niet Heerma op andere gedachten te brengen. De bewindsman verwees, ook toen hij in het parlement hierop werd aangesproken, naar de regels van het BWS. Op dit moment is de situatie precies omgekeerd. Wethouder Gerritsen sprak in dit verband van een “schril contrast met vorig jaar”.

De budgetten voor 1994 zijn toegekend op basis van een begrotingsrente van 6%. De gemiddelde reele rente ligt op dit moment zo’n 2% hoger en per saldo betekent dit dat er minder woningen ke worden gebouwd, aldus de VNG.

“Veel gemeenten en regio’s”, aldus Gerritsen, “komen hierdoor in ernstige problemen. Zij hebben overeenkomsten gesloten met ontwikkelaars en corporaties, waarin zij subsidies hebben toegezegd. Nu de plannen zijn uitgewerkt en de BWS-subsidies definitief toegezegd moeten worden, blijken de budgetten bij lange na niet toereikend vanwege de gestegen rente.”

Reden voor diverse gemeenten, provincies en regio’s om direct bij staatssecretaris Tommel aan te kloppen met de vraag om meer geld voor de gesubsidieerde woningbouw, met in het achterhoofd de belofte van Heerma dat bij een stijging van de rente met meer dan 1% zou worden overwogen extra geld beschikbaar te stellen. Gerritsen: “Vorig jaar zijn grote bedragen teruggevloeid naar het rijk. Nu zijn die hard nodig om financiele problemen te voorkomen en de woningproduktie op peil te houden.”

Overschot

Het is de vraag of een dergelijk verzoek veel kans van slagen heeft. In de VROM-begroting voor 1995 is gewoon rekening gehouden met een overschot aan gespaarde BWS-gelden van – 237,5 miljoen. Dat geld is ingezet ter bestrijding van enkele knelpunten in de volkshuisvesting en als bezuiniging, zo blijkt uit een recente brief van staatssecretaris Tommel aan de Tweede Kamer. De bewindsman erkent dat dit bedrag wel eens te optimistisch zou ke zijn ingeschat, en dat het hieruit voortvloeiende tekort op de begroting mogelijk moet worden aangezuiverd. Hij gaat er echter nog steeds vanuit dat eind 1994 zal blijken dat er teveel gespaard is.

Een woordvoerder van het ministerie van VROM acht de kans op een verhoging van de rijksbijdrage eveneens gering. De BWS-budgetten voor 1994 zijn verstrekt op basis van een begrotingsrente van 6 %. Een jaar later is gekeken hoe de gemiddelde begrotingsrente zich hiermee verhoudt, en daaruit blijkt een rente van 6,5 %. Minder dan 1%, en dus hoeft het ministerie niet te besluiten tot bijpassen. “Compensatie niet aan de orde. Zie ook de overschotten van vorig jaar”, zo stelt VROM.

Uit de brief over het BWS blijkt dat de gemeenten in 1993 een bedrag van f 621 miljoen aan BWS-subsidies hebben bespaard.

Volgens jaar, met de inwerkingtreding van het nieuwe BWS ’95 zijn overigens deze rente-perikelen uit de wereld. Dan wordt gewoon een vast bedrag per woning aan de budgethouders toegekend.

Reageer op dit artikel