nieuws

Raakt Sinterklaas weer in ere?

bouwbreed

In 1850 schreef de Amsterdamse hoofdonderwijzer J. Schenkman een prentenboek ‘Sint Nicolaas en zijn knecht’. Aan dit boek hebben we veel van onze Sinterklaas-gebruiken te danken. Een van die gewoonten is helaas verdwenen: het zenden van een Sinterklaas-kaart. Dit gebruik wordt nieuw leven in geblazen op de tentoonstelling ‘Twee eeuwen Sinterklaas en Pieterbaas’,die tot 6 december in het Gorinchemse museum ‘Dit is in Bethlehem’ wordt gehouden.

Bij de opening van deze expositie was Jan Wasman, voorzitter van het Sint Nicolaas-Genootschap, aanwezig. Hij bepleitte bij Rob Kresmer, directeur van het museum, voor het verzenden van Sinterklaas-kaarten.

Speciaal voor de tentoonstelling liet Kresmer vier ouderwetse ansichtkaarten nadrukken met Groeten van St.Nicolaas. Bezoekers ke de kaarten gefrankeerd kopen en in de speciale Sinterklaas-bus posten. Het museum voorziet de kaart dan van een speciaal stempel en zorgt dat hij voor 5 december wordt bezorgd.

De leden van het Sint Nicolaas-Genootschap spraken af dat de drie volksheiligen Sint Maarten, Sint Nicolaas en de Kerstman ieder op zijn tijd (11 november, 5 december en met Kerstmis) wordt geeerd, zulks om de concurrentie tussen Sint Nicolaas en de Kerstman de kop in te drukken. Het oer-Hollandse Sinterklaasfeest raakt door de oprukkende Kerstman steeds meer in de verdrukking, de reden waarom ook de interessante expositie in Gorinchem werd georganiseerd.

Door prenten, boeken, kaarten, curiosa en speelgoed wordt de lof van Sinterklaas bezongen. Centraal thema van de expositie is het Sint Nicolaas-feest dat, als kinderfeest, dateert uit de veertiende eeuw. Van oudsher gaf men elkaar geschenken zoals snoep, speelgoed en prentenboeken. Door de jaren heen werd de Sint steeds kindvriendelijker.

Het beeld dat we nu van hem hebben is gebaseerd op het reeds genoemde prentenboekje uit 1850. Bij hem komt Sinterklaas voor het eerst uit Spanje en wel per stoomboot. De Sint controleert wie zoet of stout is geweest en noteert alles in zijn grote boek. Schenkman bedacht waarschijnlijk ook Zwarte Piet die zoete kinderen beloont en stoute in de zak stopt.

Over de werkelijke identiteit van Sinterklaas is vrij weinig bekend. Vermoedelijk werd hij rond het jaar 280 in Turkije, in de buurt van Myra, geboren en bracht het tot bisschop. Vele legenden behandelen de wonderen die hij verrichtte. Ze bezorgden hem de status van heilige. Het bekendste verhaal, gebaseerd op een oude legende, is die van de drie kinderen in het vat. In dit verhaal trekken drie scholieren naar de stad om te gaan studeren. In de herberg waar ze overnachten worden ze van hun geld beroofd en vermoord. De drie lichamen worden door de herbergier in stukken gesneden en ingezouten in een pekelvat om later het vlees te ke eten.

Na enige tijd bezoekt Sint Nicolaas de herberg. Hij wist van de misdaad en dwingt de herbergier een bekentenis af. Vervolgens brengt hij op miraculeuze wijze de drie kinderen weer tot leven. Op de expositie trekt een bonte stoet Sinterklazen en Zwarte Pieten aan u voorbij. De Sinterklaas-expositie is de laatste in een reeks tentoonstellingen die in de afgelopen twaalf jaar in het museum zijn georganiseerd. Medio 1995 verhuist de collectie naar een ander, groter gebouw: het oude stadhuis. Het pand ‘Dit is in Bethlehem’ krijgt daarna een andere bestemming. Over de activiteiten die in het nieuwe museum gaan plaatsvinden houden we u op de hoogte. Het museum is geopend van woensdag tot en met zondag alsmede op maandag 5 december en dinsdag 6 december, van 14.00-17.00 uur. Het adres: Gasthuisstraat 25 te Gorinchem.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels