nieuws

Overheid Tsjechie beperkt investeringen in bouw

bouwbreed Premium

Tussen januari en juli van dit jaar nam het aantal bouwactiviteiten in Tsjechie toe met 5,6 procent. ’s Lands economie groeide in die periode met 2,8 procent. De bedrijfstak bouw bestaat voor 88 procent uit particuliere bedrijven. De particuliere sector stond garant voor om en nabij 60 procent van het aantal investeringen terwijl de overheid zorg droeg voor 18 procent van het investeringsvolume. Het ligt in de bedoeling dat de staat maximaal 20 procent van de investeringen in de bouw betaalt.

Jean Quist

“Ongeveer de helft van dat geld gaat op aan de sector huisvesting,” zegt dr. J. Novotny van het Praagse Bouwcentrum. “Deels aan nieuwbouw en deels aan het al even noodzakelijke renovatie en onderhoud. Het andere deel van de overheidsinvesteringen gaat op aan de infrastructuur. De overheid heeft geen speciale fondsen voor de uitvoering van poen maar vindt dat de particuliere sector zoveel mogelijk werken moet financieren. De overheid wil zich alleen bemoeien met de opzet van wet en regel die particuliere investeerders voldoende garanties geven. Tot die garanties behoort ook de juridische regeling van het eigendom, iets wat nog steeds meer dan aanzienlijke problemen oplevert omdat de rechtmatigheid van een aanspraak moeilijk te beoordelen is.”

Goede resultaten

“Het Tsjechische bouwbedrijf levert doorgaans goede resultaten,” meent Novotny. “Knelpunten doen zich voornamelijk voor inzake de voorziening met materiaal en materieel. Wanneer het bijvoorbeeld om afbouwproducten gaat als kozijnen en deuren dan valt op dat maar een beperkt aantal uitvoeringen leverbaar is. Wellicht dat hier een kans ligt voor buitenlandse bedrijven. De produktie hoeft niet alleen voor de plaatselijke markt bestemd te zijn. De lonen in Tsjechie liggen lager dan in de landen van westelijk Europa wat het voor fabrikanten het overwegen waard maakt in elk geval een deel van de produktie uit te besteden aan Tsjechische bedrijven en het gerede produkt weer in hun eigen land van de hand te doen. En in het verlengde daarvan neemt de keuzemogelijkheid in ons land ook meer toe. Wet en regel voor de gang van zaken zijn in hoofdlijnen gereed en ondergaan regelmatig aanpassingen. Naar verwacht zal het zeker nog enkele jaren duren voordat alles rond is.”

Woningmarkt

“Problemen van een andere soort doen zich voor op de woningmarkt,” constateert Novotny. “Voor 1989 liet de staat jaarlijks zo’n 40 000 woningen bouwen. Vorig jaar ging het om niet meer dan 2000 woningen. De overheid heeft tot op heden elke bijdrage voor de woningbouw opgeschort en de gemeenten zijn niet in staat woningbouw te financieren. Ook particulieren ontbreekt het aan middelen voor woningbouw. Organisaties als cooperaties ontvangen te weinig huur uit hun bestand om te investeren in nieuwbouw. Dat kan pas wanneer de huren in de komende jaren verdubbelen of zelfs verdrievoudigen. Daarmee wordt dan tegelijkertijd een nieuw probleem geintroduceerd omdat de inkomens op die prijsontwikkeling achterblijven. Ook de prijzen voor verwarming en water stijgen waarbij de kosten voor verwarming dit jaar zijn verviervoudigd vergeleken met 1993. Waar een huishouden in 1990 voor een doorsneeflat zo’n Kr600 betaalde beloopt dat bedrag nu zo’n Kr2500. De prijs van elektriciteit is inmiddels verdrievoudigd maar moet binnen vijf jaar verzevenvoudigd zijn.”

“De overheid verkoopt het woningbestand zoals ook cooperaties hun bezit willen verkopen,” stelt Novotny.

“Dat gebeurt dan vaak per gebouw waarvan de bewoners zich als eigenaar verenigen. De overheid zal niet alle woningen ke verkopen omdat een deel van het bestand gereserveerd moet blijven voor de sociale huisvesting. De koopprijzen worden steeds realistischer. Vergeleken met vorig jaar en de jaren daarvoor ligt de prijs nu ongeveer een derde lager. De reden daarvan ligt in de verzadiging van de markt. Banken en organisaties zijn nu voorzien met kantoorruimte zodat het aanbod groter wordt. Min of meer in het verlengde daarvan vinden in Praag de nodige bouwactiviteiten plaats. Ook in het omliggende gebied en elders in het land wordt nogal gebouwd en dat houdt weer verband met de vele bedrijven die er in de afgelopen vier jaar zijn bijgekomen. Mede daardoor is het land in die relatief korte periode onherkenbaar veranderd.”

Catalogus

“Elk jaar stellen we een overzicht samen van bouwprodukten voor beroepsmatige gebruikers,” legt Novotny uit. “Het gaat hierbij om een catalogus met annotatie. In het verlengde daarvan maken we per bedrijf informatiebladen. In ons hoofdkantoor in Praag tonen we produkten op een permanente expositie. Daar is ook plaats voor onder meer bedrijven om er een studiedag te houden en het leverprogramma voor te stellen. Voorts organiseren we beurzen die op een of andere manier met de bouw verband houden. De belangrijkste bijeenkomst is For Arch waar hoofdzakelijk professionele bezoekers komen die verdeeld over de hele verticale kolom werkzaam zijn. Het gaat dan om alles wat tussen bouwbeleid en bouwpraktijk gaat. De beurs For Habitat is meer een publieksbeurs waar het niet alleen om woningbouw gaat maar ook om woninginrichting en wat daar zoal nog meer bij hoort.”

“Een wat kleiner opgezette beurs toont de ontwikkelingen omtrent ecologische planvorming en ecologische bouwpraktijk,” voegt Novotny toe. “Het onderwerp milieu wint in Tsjechie steeds meer aan belangstelling. Gemiddeld doen er zo’n 100 exposanten aan mee. For Arch is dit jaar verdubbeld tot 15.000 vierkante meter waar ruim 790 bedrijven uit twaalf landen stonden. Het is moeilijk aan te geven welke ondernemingen buitenlands en welke Tsjechisch zijn omdat nogal wat Tsjechische bedrijven op een of andere manier met buitenlandse investeerders samenwerken. De belangstelling voor onze markt bleek in elk geval dit jaar dermate groot dat we ruim honderd bedrijven geen plaats konden bieden. Het bezoekersaantal van om en nabij 80.000 geeft aan dat de beurs voldoende draagvlak heeft. Daarvan houdt ongeveer 75 procent zich beroepsmatig bezig met de bouw. Pakweg 15 procent van de bezoekers gaf aan student te zijn in een of ander bouwvak. Kijken we naar het opleidingsniveau van de bezoekers dan blijkt dat zo’n 45 procent hoger beroepsonderwijs heeft gevolgd en 48 procent een middelbare beroepsopleiding.”

Buitenland

“In 1993 kwam 70 procent van de bezoekers uit Praag en het restant uit de rest van Tsjechie,” rekent Novotny voor. “Dit jaar kwam 60 procent uit de regio en slechts 30 procent uit de hoofdstad. Per regio organiseren we kleinere beurzen rond een bepaald thema. In Ostrava wordt het stedelijke gebied centraal gesteld met alle bijbehorende voorzieningen. Dat gebeurt onder de noemer ecologie omdat werken als stadsvernieuwing doorgaans samenvallen met de aanpak van de riolering en de zuivering van afvalwater. En daar zijn weer andere poen op aan te sluiten. Stads- en dorpsvernieuwing in samenhang met het buitengebied komen uitgebreider aan de orde in Zuid-Bohemen. De beurs van Karlo Vyvari toont de verschillende aspecten van de toeristische bedrijfstak. Te denken valt bijvoorbeeld aan de bouw van hotels en recreatieve voorzieningen. Om de belangstelling voor Tsjechie te vergroten zullen we ook aan buitenlandse beurzen deelnemen.”

Reageer op dit artikel