nieuws

Werkgelegenheid bouw blijft een probleem

bouwbreed

De werkgelegenheid in de bouwnijverheid kan in 1995 met 1 tot 2 procent oplopen. Werkgelegenheid en de concurrentiepositie van de bouw blijven evenwel een probleem. De huidige opleving van de economie geeft geen aanleiding tot euforie. Alleen ingrijpende structurele en mentale veranderingen van economie en samenleving voorkomen een zwaardere crisis. Dat werd duidelijk op een bijeenkomst van het EG-Beraad voor de Bouw.

Het EG-Beraad voor de Bouw dringt volgens secretaris-generaal drs. R. den Dunnen van het ministerie van VROM aan op een beleid dat terughoudend staat tegenover nieuwe wetten en regels en uitgaat van het subsidiariteitsbeginsel. Dit houdt in dat direct betrokken partijen het best afspraken ke maken.

Op een bijeenkomst in Zoetermeer legde de voorzitter van het EG-Beraad voor de Bouw uit dat de aanbevelingen om die reden niet alleen bedoeld zijn voor de Europese maar ook voor de nationale overheid. De Europese Unie dient de bestaande regels voor de bouw te evalueren en Europese normen voor bouwprodukten spoedig vast te stellen.

Het EG-Beraad vindt dat de Europese Unie ervoor moet zorgen dat Europese aanbestedingen niet uitsluitend op basis van prijs plaats vinden, maar ook op kwaliteit. Europese overheidsopdrachten moeten daarbij een voorbeeldfunctie vervullen omtrent arbeidsomstandigheden, werkgelegenheid en vakopleiding. De EU dient zich verder in te zetten voor het aannemen van een detacheringsrichtlijn en voor het maken van internationale afspraken die de grensarbeid vergemakkelijken.

Rijksoverheid

De nationale overheid moet er volgens Den Dunnen voor zorgen dat leveringsvoorwaarden en geschillenregelingen van de verschillende bouwpartijen overeenkomen. Tevens moet deze overheid eraan meewerken dat de systemen voor kwaliteitszorg in de bouw op elkaar worden afgestemd. In de aanbesteding van werken moeten eisen omtrent de kwaliteit staan. De rijksoverheid moet met de lagere overheden deze kwaliteitseisen bespreken.

Partijen dienen zich in te zetten voor het harmoniseren van leveringsvoorwaarden en geschillenregelingen. Tevens moeten zij bedrijven stimuleren te komen tot standaardisatie en kwaliteitszorg. Er moet een versterkte samenwerking ontstaan tussen de disciplines in de bouw, terwijl de partijen mee moeten werken aan een flexibeler arbeidsmarkt.

Geringe belangstelling

Zonder structurele maatregelen bestaat volgens mr. B. Pronk het gevaar dat economische groei geen werkgelegenheid oplevert. Het ‘Witboek Europees Sociaal Beleid’ constateert slechts een minimale belangstelling voor nieuwe banen en voor de sectoren die de werkgelegenheid het meest doen groeien. De benadering blijft fragmentarisch en de oude ingewikkelde nationale voorschriften zijn in veel lidstaten nog steeds van kracht. De tot nog toe doorgevoerde hervormingen blijken volgens het lid van de Commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid van het Europarlement vaak onvolledig.

In het witboek staat ook dat wetgeving, voorschriften en CAO’s per land aanzienlijk ke verschillen. De uitkomst van initiatieven op Europees niveau kan om die reden niet in elk land gelijk zijn. Ook is het zo dat sociale partners betrokken moeten meewerken aan te nemen maatregelen. De sociale partners dienen de gesprekken op Unieniveau voort te zetten.

Ondernemingsraad

Werkgevers en werknemers dienen volgens Pronk op korte termijn Europese ondernemingsraden te stichten. Dat kan bij wijze van spreken vandaag al, ook al is de richtlijn nog niet in nationale wetten verwerkt. Het is ook dringend nodig omdat Nederlandse bedrijven anders achterop dreigen te lopen op ondernemingen in Frankrijk en Duitsland die al veel verder zijn.

De richtlijn houdt in dat bedrijven met meer dan duizend werknemers in Europa verplicht zijn een Europese ondernemingsraad in te stellen. Het is tevens de eerste richtlijn onder het Sociale Protocol. Groot-Brittannie blijft evenwel buiten de werking. Britse (dochter)ondernemingen in bijvoorbeeld Nederland of Duitsland vallen er weer wel onder. De sociale consensus die wijzigingen op langere termijn vergen laat zich niet op korte termijn realiseren. Toch zullen nu in de sociale dialoog onderwerpen als deeltijdarbeid, atypische arbeid, beperking van de arbeidsduur en beroepsopleiding aan de orde komen.

De activiteiten van de commissie inzake werkgelegenheid dragen volgens Pronk het gevaar in zich dat de illusie van een volledig herstel van de werkgelegenheid ontstaat. Vaak wordt vergeten dat de volledige werkgelegenheid uit de jaren zestig alleen voorkwam onder een relatief kleine mannelijke beroepsbevolking. Een ander gevaar is dat werkloosheid wordt misbruikt om de sociale markteconomie op te blazen. De bouw blijft hoe dan ook een belangrijke bedrijfstak die werkgelegenheid schept. De commissie zou er goed aan doen de rol van de bouw nader te bezien.

Crisis vermijden

De Europese Commissie gaat voor het jaareinde in een studiebijeenkomst na welke acties op Europees niveau noodzakelijk zijn en prioriteit hebben. Dat gebeurt volgens het hoofd afdeling bouw van het Directoraat-Generaal voor de industrie van de Europese Commissie ,Kh. Zachmann, op basis van de tot nu toe ontvangen reacties op het zogeheten Atkins-onderzoek over de bouw. De besprekingen vinden plaats tussen de Commissie, het bouwbedrijf en de nationale overheden.

De twee laatst genoemden dienen zich samen in te zetten voor het ontwikkelen van een heldere beleidsvisie en concrete acties inzake een Europees bouwbeleid. Het EG-Beraad voor de Bouw biedt daartoe een goede gelegenheid. De bouw kan een actieve en sturende rol spelen in het Europese economische en sociale bestel. Die kansen en mogelijkheden worden door een houding van passiviteit, kortzichtigheid en onverantwoordelijkheid ten opzichte van de overkoepelende behoeften en eisen teniet gedaan. Als het denken op korte termijn de overhand heeft en het zelfregulerend marktmechanisme alleen uitgaat van direct profijt zonder investeringen voor de lange termijn in beleid en sociaal beheer valt een nieuwe crisis niet te vermijden. Het bedrijfsleven mag de eigen verantwoordelijkheid niet ontlopen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels