nieuws

Stedelijk verval is steeds meer mondiaal probleem

bouwbreed

Stadsontwikkeling is niet langer een plaatselijk probleem. Het is een wereldwijde kwestie geworden die zich voordoet in geindustrialiseerde en minder ontwikkelde landen. Een groot deel van de nationale inkomens ontstaat in de steden. Desondanks geniet stadsontwikkeling niet genoeg aandacht van de desbetreffende regeringen.

Mede daardoor neemt het stedelijke verval snel toe en doet het zich in meer steden voor dan vroeger. Afzien van maatregelen leidt tot gevaarlijke en onomkeerbare gevolgen. Deze oorzaken en gevolgen komen met de eventuele oplossingen aan de orde op de jaarlijkse INTA-conferentie (*) die van 16 tot en met 21 oktober in Marokko plaats vindt.

Mensen verhuizen doorgaans van het platteland naar de stad om daar werk en betere omstandigheden te vinden. Niet altijd zullen gemeentebesturen in minder geindustrialiseerde landen in staat zijn de bewoners voldoende primaire diensten aan te bieden. Dat tekort bedreigt het bestaan van de armsten die in deze steden wonen. Vooralsnog proberen gemeenten dit tij met nieuw beleid te keren. Het is echter niet alleen geld dat het verval van steden voorkomt. Afdoende maatregelen volgen alleen uit een integrale aanpak.

Integratie

Het moet hierbij gaan om een duurzame stedelijke ontwikkeling die samenhangt met macro-economisch beleid, een goed ingericht openbaar bestuur, technologische- en sociaal-culturele integratie. Een goed doordachte ruimtelijke ordening moet de groei van de steden binnen de perken houden en rekening houden met de bescherming van het milieu. Niet onbelangrijk zijn verder maatregelen die tot een betere verdeling van de welvaart leiden.

Dat dergelijke maatregelen nodig zijn is over het geheel genomen bekend. Het blijft evenwel een vraag hoe gemeentebesturen tot een innovatief beheer van veranderende steden ke komen. Voorts moet er inzicht komen in de rol die de particuliere sector in de stedelijke ontwikkeling kan spelen. Niet zelden staat het plaatselijke bestuur voor een tekort aan voorzieningen die bovendien hun doel niet bereiken door ontbrekende infrastructuur. Een verdere teruggang wordt veroorzaakt door stedelijk geweld, dakloosheid, werkloosheid en sociaal en cultureel verval. Een oorzaak voor deze moeilijkheden ligt vaak in eerder gemaakte fouten met bijvoorbeeld stadsontwikkeling.

Waar gemeentebesturen de benodigde veranderingen willen aanbrengen houdt geldgebrek de invoering tegen. Een afdoende aanpak van het stedelijke verval ontstaat bijvoorbeeld door de bouw van goede en bovenal goedkope woonruimte voor de laagste inkomens. De bouw van dergelijke woningen draagt bij aan de sociale rust wat weer een extra argument voor investeerders en bedrijven kan zijn om in een bepaalde stad of regio activiteiten te beginnen of ze er voort te zetten. Ook in de minder ontwikkelde landen kan het terugtreden van de overheid een economische verandering ten goede opleveren, zij het dat deze stap niet mag leiden tot een (terugkeer van het) oud-kapitalistisch bestel.

Model

De INTA-conferentie vindt plaats in een land met een ongelijke verdeling van de bevolking en de activiteiten, het gevolg van een tekort aan grond en een overbevolking van een zeer grote agglomeratie. Marokko kent een aanzienlijke toename van de bevolking die gepaard gaat met een stijgende binnenlandse migratie. In het reeds overbevolkte stedelijke gebied beloopt de jaarlijkse vraag naar woningen ruim 200 000. Ruimte voor de gevraagde woningbouw is er nauwelijks waardoor de beschikbare hoeveelheid betaalbare woningen nagenoeg is verdwenen. De bevolkingsdruk oefent verder een desastreuze druk op het milieu uit. Het landsbestuur ontwikkelde om die reden een nieuw beleid dat dermate succesvol bleek dat het als model fungeert in onder meer andere Afrikaanse landen. De basis van dit beleid wordt gelegd door een versterkt ministerie voor volkshuisvesting en ontwikkeling en enkele ontwikkelingsorganisaties die ressorteren onder de Nationale Leen- en Spaarbank.

(*) Nadere inlichtingen verstrekt de internationale stadsontwikkelingsassociatie INTA/AIVN via telefoon 070- 3244526 of fax 070-3280727.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels