nieuws

Betonwapening komende tien jaar nog van staal

bouwbreed

In de komende tien jaar blijft staal het materiaal voor de wapening van betonconstructies. Daarna zal de functie worden overgenomen door andere materialen. Ondertussen ontwikkelen de buigcentrales zich steeds meer als high-tech bedrijven met hoog gekwalificeerd personeel. Zij streven ernaar als gespecialiseerd aannemer in een vroeg stadium bij het werk te worden betrokken.

Dat zeiden G. Steenbergen en H. de Bruin in gesprek met Cobouw, naar aanleiding van het 25-jarig bestaan van de Vereniging Researchgroep Betonwapening (RBW). Steenbergen is teruggetreden directeur van de gelijknamige buigcentrale in Hoogeveen en voorzitter van de RBW. H. de Bruin is ex-secretaris/penningmeester van de vereniging. Hij is sinds kort ‘in de vut’, maar komt naar eigen zeggen nog vaak op de zaak in Hardinxveld-Giessendam. Beiden zijn van het begin af aan bij de vereniging betrokken geweest. De RBW vierde het jubileum met een receptie in ‘De Beesde’ te Bunnik.

Steenbergen en De Bruin kijken niet alleen naar het verleden, maar ook naar de toekomst. “‘De eerstkomende tien jaar blijft betonstaal zeker bestaan”‘, stelt Steenbergen. “Daarna gaan andere materialen de functie van wapening vervullen. Welke materialen weten we nog niet. Misschien wordt het nylon; er is zelfs wel eens gedacht aan bamboe. Ik durf geen uitspraak te doen over wat er in de toekomst in de branche verandert. Maar het is wel nodig dat we onze ogen niet sluiten en rekening houden met grote veranderingen.”

Hoog gekwalificeerd

In de betonwapeningsbranche wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van hoog gekwalificeerd personeel. Steenbergen: “De ingenieurs zitten minder in glazen huisjes. De samenwerking is al verbeterd. Het werk wordt echter nog steeds geassocieerd met vies, zwaar en smerig. Er zijn nog directies die denken dat buigcentrales gevestigd zijn in een oude schuur. Het tegendeel is waar. Buigcentrales zijn moderne bedrijven waarin veel wordt geinvesteerd. Knipmachines van bijna een half miljoen gulden en buigmachines van meer dan een half miljoen gulden zijn geen uitzondering. Er wordt gewerkt met hooggekwalificeerde buigstaatmakers. Dat moet ook wel, want in Nederland worden slechts tekeningen aangeleverd. De centrales maken de buigstaten. Een nadeel daarvan is dat het risico ook geheel voor hen is.”

Automatisering

De Bruin: “De ingenieursbedrijven zijn bang om buigstaten mee te leveren. En de tekeningen worden veel te laat geleverd en vaak met fouten. Toch wordt van ons wel verwacht, dat we morgen leveren. We werken er hard aan om dat te veranderen. We moeten naar een situatie toe van veel nauwere samenwerking. We willen in een vroeg stadium bij het werkplan worden betrokken. Onze functie wordt dan die van gespecialiseerd aannemer in plaats van onderaannemer. Nu nemen we meestal aan van een aannemer en komen daarna pas in contact met het ingenieursbureau. Dat moet veranderen, want zoals het nu gaat, dat houdt niemand vol.” Veranderingen in de branche zijn ook te verwachten als gevolg van de automatisering. “De RBW is zijdelings betrokken bij de ontwikkelingen op het gebied van de automatisering. Wij zien er wel voordelen in”, aldus Steenbergen. De Bruin is iets minder enthousiast. “Er zijn nog vlechters, die pakken een tekening en gaan aan de gang, zelfs zonder buigstaat. Het kan met de computer ook goed gaan, met minder fouten. Maar het is wel nodig ook bekend te zijn met de traditionele manier van werken.”

Volgens Steenbergen lopen de Nederlandse buigcentrales op het gebied van automatisering enorm voor. Dat speelt een rol bij het beheersen van de kwaliteit. “Er zijn nog leden zonder computer. Dat is jammer, want dan is het niet makkelijk om ISO-9000 certificaten te krijgen.” Tot een jaar of tien geleden had de RBW een eigen kwaliteitskeurmerk. Dat is later vervangen door het KOMO-keur van het keuringsinstituut Kiwa. Alle leden van de RBW leveren KOMO-gecertificeerd betonstaal. “De samenwerking met Kiwa loopt goed. We zijn gesprekspartner voor alle bedrijven in de branche”, aldus Steenbergen. De branche bestaat naar zijn schatting uit 47 bedrijven, waarvan er 24 lid zijn van de RBW.

Technische club

Steenbergen en De Bruin benadrukken, dat de RBW een technische club is en geen commercie”le. ”De vereniging is opgericht om onderzoek te doen naar het koolstofgehalte van betonstaal. In die tijd begonnen sommige bedrijven met elektroden te lassen in plaats van met draad te vlechten, omdat gevlochten wapening moeilijk te transporteren is. Het bleek toen dat de kwaliteit van het staal voor wat betreft het koolstofgehalte slecht was. Staal met 0,30 tot 0,40% koolstof (C) was geen uitzondering. Na het lassen knapte het als een luciferhoutje. De norm werd later 0,27% en nog later 0,22%C.”

In de jaren ’80 begon de vereniging echt te lopen, stellen De Bruin en Steenbergen. “Twintig jaar geleden werd de eerste proef met hoogwaardig staal gedaan, in het diepste geheim. Tegenwoordig komt de kwaliteit FEB220 nog mondjesmaat voor, bijna alles is FEB500. De kwaliteit is zo verbeterd, dat rond acht nu gebruikt kan worden waar vroeger rond twaalf nodig was. Er zijn proeven genomen met FEB600, maar dat is nog niets geworden.”

Steenbergen: “De RBW heeft ook voor betere diameterverhoudingen van het betonstaal gezorgd. Het is nu niet meer nodig het staal na te meten om de diameter te kennen. We benaderen de Europese reeks diameters, maar rond veertien komt in Nederland en Belgie ook nog veel voor.” Hij waarschuwt voor het werken met rond zes. “Daarmee is geen kwaliteit mogelijk. Het is te dun om te lassen”, aldus Steenbergen. De RBW vergadert eenmaal per maand. In die vergaderingen komen alleen technische onderwerpen aan de orde. “We praten nooit over zaken, dat kappen we af”, aldus De Bruin. Steenbergen voegt daaraan toe: “We zijn geen commerciele vereniging, we maken ook geen prijsafspraken. Dat hebben we tot nog toe altijd aan ke tonen.” De Bruin en Steenbergen willen wel kwijt dat het de laatste jaren slecht is gegaan met de branche. Er heeft een koude sanering plaatsgevonden, enkele bedrijven zijn gesloten. De vooruitzichten zijn nu iets verbeterd. De vereniging RBW ziet de volgende 25 jaar dan ook met vertrouwen tegemoet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels