nieuws

Oude boeken en prenten blijven werken

bouwbreed Premium

De Italiaanse architect Vincenzo Scamozzi putte inspiratie uit een boek over de menselijke opvoeding. Hij voorzag het uit 1578 daterende drukwerk van zijn aantekeningen, nooit vermoedende dat het vier eeuwen oude boek op de 15th International Antiquarian Book and Print Fair terecht zou komen. De antiquarenbeurs is vandaag en morgen nog te bezoeken in het Rai-congrescentrum te Amsterdam.

Deze eerste editie die in Florence verscheen moet – 33.500 opbrengen maar op vrijwel iedere bladzijde is dan ook een krabbel van deze Italiaanse architect te vinden en op het titelblad prijkt zijn handtekening. Oratio Lombardelli’s ‘Della Eccellenza Libri Dve’ zou Scamozzi inspireren tot het schrijven van een tractaat over de universele architectuur ‘Idea dell’architettura universale’. Het boek is nu nog persoonlijk eigendom van Erasmus, Haus der Bucher uit Basel, een van de 125 internationale deelnemers aan de beurs.

Een hogere prijs moet betaald worden voor Vitruvius’ opvattingen over de klassieke architectuur ( – 72.000). Zijn in 1521 verschenen standaardwerk ‘De Architectura libri’ bleek later van grote invloed te zijn op de ontwikkeling van de westerse architectuur. Een eerste editie werd bemachtigd door Martayan Lan uit New York.

Deze exorbitante prijzen vallen overigens in het niets bij een bijna vijfhonderd jaar oud manuscript over de Vlaamse schilderkunst dat – 1,4 miljoen moet opbrengen en daarmee het duurste boek dat in ons land op de vrije markt is gekomen.

Gisteren verklaarde Gerrit Komrij met een ‘Boekendans’ de 15de Internationale Antiquarenbeurs voor geopend. “Al het moderne cultuurfilosofische gejammer over dat er te veel boeken zouden verschijnen, het is maar krokodillegeween”.

Omdat de tweejaarlijkse International Antiquarian Book and Print Fair dit jaar samenvalt met de jaarlijkse European Antiquarian Book and Print Fair gaat het hier om de grootste boekenmanifestatie ooit in Nederland georganiseerd. Een 125-tal antiquaren en prenthandelaren uit onder andere de Verenigde Staten, Canada , Australie en Japan presenteren er hun topstukken en zeker op architectuurgebied is er ook dit jaar weer voor ieder wat wils.

Zo wist Historisch Antiquariaat A.G. van der Steur uit Haarlem de hand te leggen op het werk van een andere Italiaanse architect: Giacomo da Vignola (zijn echte naam was Barocchio of Barozzi). Hij volgde in 1564 Michelangelo op als belangrijkste architect van de Sint Pieter. Naast Rome was hij onder andere werkzaam in Bologna en Frankrijk waar hij in 1573 het leven liet.

Een Nederlandse vertaling van zijn ‘Regola delle cinque ordini d’Architettura’ dateert uit 1642. Het boekwerk werd gebonden met zes bladen waarop gevelontwerpen van Amsterdamse huizen van Vingbooms. Zonder medeweten van laatstgenoemde, die hierdoor op het idee kwam om voortaan zelf zijn ontwerpen te publiceren. Prijs ‘slechts’ – 3.000.

Van latere datum is Arkhitektura, geillustreerd met ontwerpen van avant-gardistische en constructivistische kunstenaars tussen 1920 en 1927. Hierin een bijdrage van hoogleraar N.V. Dokuchaev, die net als onder andere El Lissitzky actief was in Arsnova, een beweging die streefde naar het vernieuwen van de architectuur.

El Lissitzky was ook verantwoordelijk voor het ontwerp van de omslag, het zo beroemd geworden beeldmerk van de hand met de passer dat hij in 1927 ontwierp en waarmee hij zijn onoorspronkelijke opleiding als architect symboliseerde. Van de beperkte oplage van 1.000 verschenen enkele exemplaren op de Westerse markt en uiteindelijk in de collectie van Hugh Pagan te London, die het exemplaar voor – 8.900 van de hand doet. Maar ook voor mensen met een smallere beurs blijft er gelukkig nog genoeg interessants over.

Rola Johannes

15th International Antiquarian Book and Print Fair t/m zaterdag in het Rai-Congrescentrum aan het Europaplein in Amsterdam. Geopend: van 11.00-18.00. Prijs – 12,50 inclusief catalogus.

De omslag van Arkhitektura, ontworpen door El Lissitzky.

Reageer op dit artikel