nieuws

“Men vond het uitermate boeiend want slechts een paar sliepen…”

bouwbreed

“Vonden ze het interessant?” vroeg A. Verstraete aan zijn tolk na afloop van zijn voordracht voor de Chinese wetenschappelijke raad in Peking. De vertaler gaf de directeur van het Oostburgse bedrijf Fundex een instemmend antwoord. “De aanwezigen vonden het uitermate boeiend want slechts een paar van hen sliepen.” Verstraete noemt dat een goede graadmeter voor de waarde van de inhoud. De bezoekers hebben doorgaans vele uren gereisd om dergelijke bijeenkomsten bij te wonen. Niet zelden wordt de tijd die een lezing in beslag neemt gebruikt om de verloren slaap in te halen.

In China ging Verstraete’s Fundex een gezamenlijk bedrijf aan met Sjanghai Foundation en Engineering. Het bedrijf werkt hier samen met een Franse deelnemer. Elke deelnemer investeerde ruim fl. 1 miljoen in de onderneming terwijl voor zo’n fl. 6 miljoen aan spullen is ingebracht. De eerste stap vormde de voordracht voor de Chinese wetenschappelijke raad in Peking. Zo’n 200 ingenieurs uit het hele land kwamen daar twee dagen bijeen. Het duurde ruim een half jaar voordat Verstraete het bericht kreeg dat zich een partij had aangediend om mee te doen. In het verlengde daarvan wilde dit bedrijf in China het nieuwste materieel bouwen. Verstraete besloot in China te gaan praten over de toekomst. Temeer omdat China meer dan gemiddelde aandacht geeft aan de verbetering van de infrastructuur.

Vlieguren

Vanuit Oostburg in China activiteiten opzetten is echter verre van eenvoudig. Reizen vergen om en nabij 12 vlieguren en een investering van – 5- tot fl. 6000. De gang van zaken bij de gezamenlijke onderneming wekt evenwel alle vertrouwen voor de toekomst. Het bedrijf heeft voor zo’n fl. 50 miljoen aan werk. Te denken valt onder meer aan de fundering voor het Wereldhandelscentrum van Sjanghai. Dit po veroorzaakte bij de Amerikaanse architect en constructeur enige zorg. Die kwam voort uit de wijze waarop in China beton wordt gestort. Verstraete beschouwt de samenstelling van dit materiaal als soep met ballen. Het grind is niet gezeefd en om die reden dus ook niet te verpompen. Het wordt ter plaatse en bij wijze van spreken met een schop en een kuip gemaakt. Dat gebeurt ook op grotere werken. Op grond van die constateringen werd voor het WTC besloten geen boorpalen te gebruiken maar stalen heipalen met een lengte van 80 meter. Chinese heiers kwamen hiervoor niet in aanmerking. De plaatselijke werkwijze komt neer op het slaan van een 12 meter lange paal waarop een volgend segment van 12 meter wordt gelast en een volgend totdat de gewenste lengte is bereikt. Onderzoek toonde aan dat een dergelijke paal op de lasnaad breekt. Fundex slaat daarentegen een paal van 40 meter en last daar een ander stuk van 40 meter op.

De uitvoering gebeurt met plaatselijk personeel. Dat opleiden vormt een probleem in landen met lage lonen. Een werknemer in de Chinese bouw ontvangt gemiddeld fl. 10 per dag en is daarmee vergeleken met een landarbeider vorstelijk betaald. Westers personeel in een gezamenlijk bedrijf wordt aangerekend voor de prijs dat het altijd kost. Dat bedrag is voldoende om de hele Chinese staf te betalen. Het verschil in beloning veroorzaakt aan Chinese zijde problemen. Voor opleiding mag men mensen sturen zonder dat de fiscus speciale heffingen oplegt. In het geval van Fundex leveren instructies weinig problemen op omdat de machines relatief gezien eenvoudig zijn, temeer omdat de bediening weinig elektronica vereist. De machines zijn daarom niet altijd even wel maar kennen doorgaans geen stilstand door mankementen aan besturingen. Een probleem rijst evenwel rond de beschikbaarheid van monteurs die met elektronica en met hydrauliek ke omgaan. Monteurs hebben doorgaans alleen ervaring met mechanische kranen. Een mogelijkheid ligt in de overkomst van monteurs naar Nederland die dan ter plaatse een opleiding ontvangen. Vooralsnog krijgt de gewone man in China geen paspoort uitgereikt. Een ander niet onaanzienlijk probleem ligt in de taal. Het mandarijn is de hoofdtaal die echter niet iedereen beheerst

Legerfabriek

De aanpak die Fundex voor de fundering bedacht werd gevoegd bij het bouwplan en enkele aannemers werden gevraagd een offerte in te dienen voor de uitvoering. De Chinese aannemers ressorteren evenwel nog steeds onder het ministerie dat de opdracht voor werken verstrekt. Zo valt de deelnemer uit het gezamenlijke bedrijf onder het ministerie van wederopbouw. Een goed idee komt nu niet meer vooraf op papier zodat de informatie niet meer voor iedereen vrij beschikbaar is. Verstraete wil alle tekeningen van het materieel tegen vergoeding beschikbaar stellen voor producenten die voor de export willen werken. Een legerfabriek komt volgens hem het meest in aanmerking voor de vervaardiging omdat deze industrie kwaliteit levert. Het houdt wel in dat Verstraete ook materiaal moet toeleveren omdat minimaal staal 52 wordt verwerkt. In China geldt dat als hoogwaardig materiaal.

Ervaring

Fundex werkt tegelijkertijd al zo’n zeven jaar in de Verenigde Staten. Aanleiding voor die activiteit gaf de stagnerende verkoop van machines in Europa en het Midden-Oosten. Verstraete meende dat het zeer wel mogelijk moest zijn aan de andere kant van de oceaan minstens 100 machines te verkopen. Hij bezocht daarvoor een groot aantal heibedrijven. Bij die gelegenheid constateerde hij dat de meeste van die bedrijven niet over de benodigde financien beschikken. Ondernemers huren doorgaans alles in. Als gevolg daarvan ontbreekt in die bedrijven ervaring. Personeel voert opdrachten uit en vertrekt na afloop naar andere bedrijven.

In de Verenigde Staten diende Verstraete een offerte in voor de aanpak van een parkeergarage in het centrum van Boston. Deze ruimte besloeg om en nabij 4 hectare en zakte jaarlijks zo’n 12 centimeter weg. Fundex ging vooraf aan de offerte een combinatie aan met een plaatselijke partij. Zonder een dergelijke zakelijke samenwerking maakt een niet-Amerikaans bedrijf geen kans op toewijzing van een werk. Verstraete schreef met fl. 12,1 miljoen als laagste in. Drie weken nadien kreeg hij de vraag of hij een claim zou indienen als hij het werk niet kreeg. De tweede laagste inschrijver rekende fl. 12,8 miljoen voor. Wie als voorgeselecteerde aannemer ondanks het laagste bod het werk niet krijgt kan aanspraak maken op 10 procent van de contractwaarde. Door omstandigheden gedwongen moest Verstraete het werk evenwel opgeven.

De eigenaar maakte zich ernstige zorgen over de kosten van het po en vroeg Fundex opnieuw. Dat resulteerde in de vervaardiging van 12 testpalen tegen betaling van ruim fl. 6 miljoen. De betere fundering maakte het mogelijk een flink stuk op de bestaande bebouwing te zetten. Het plan voorzag onder meer in een toren van 200 meter. De buren tekenden protest aan waardoor het geplande bouwbegin in 1985 niet kon doorgaan. De gemeente stelde voor de omwonenden een schadevergoeding uit te keren. De investering liep daarmee op tot zo’n fl. 2 miljard. Mede daardoor vond de bouw geen doorgang. Daarmee schoof ook de introductie van Fundex in de Verenigde Staten op.

Stagiair

Acht jaar geleden liep een Amerikaanse ingenieur een half jaar stage bij Fundex. Deze kwam later terecht bij Caltrans, de wegenbeheerder van de deelstaat Californie. Ongeveer drie jaar later deed zich hier een grote aardbeving voor. Daarbij raakten onder meer viaducten beschadigd. De voormalige stagiair stelde voor Fundex voor de renovatie in te schakelen. Op grond van wet en regel moest Caltrans echter ook Amerikaanse bedrijven een kans geven zich te presenteren. Mede daardoor liep het herstel zo’n twee jaar vertraging op. Elke gegadigde moest vier palen slaan. De eerste twee van de reeks bestonden uit een geslagen paal en een injectiepaal van elk 40 meter en twee soortgelijke palen tot een diepte van 30 meter. Fundex kwam als veruit de beste en als goedkoopste uit de bus. De beste Amerikaanse aannemer volgde op afstand.

Ook hier ging de kost met ruim fl. 500 000 voor de baat uit omdat Fundex onder meer twee machines naar Amerika verscheepte. Een alleszins verantwoorde investering. Acceptatie door Caltrans betekent automatisch acceptatie door de andere staten. Als gevolg van de uitermate moeilijke bodemgesteldheid hanteert Californie de strengste eisen. Met deze machines bewees Verstraete ook dat de 24 palen die Caltrans onder brugfundamenten laat slaan welbeschouwd teveel zijn en dat een degelijke fundering ook met acht palen toekan. Voor het beproeven van de palen vervaardigde Fundex een aparte machine die zo’n 450 ton aan statisch/dynamische belasting kan ontwikkelen. De machine kan dagelijks zeven tot tien testen uitvoeren. De daadwerkelijke realisatie begint in december. Het gaat hierbij om de versterking van de fundamenten onder de toerit tot de Oakland Bridge in San Fransisco. De brug telt twee verdiepingen. In het verlengde van deze versteviging worden de kolommen van de brug in staal verpakt. Deze aanpak moet ervoor zorgen dat het beton krachten van twee tot drie G kan opnemen.

Reageer op dit artikel