nieuws

Machtsstrijd tussen Duitse ‘bouwgiganten’ breekt los

bouwbreed Premium

In de Duitse bouwwereld heerst onrust. Sprake is van een ‘olifantenhuwelijk’ tussen twee bouwleeuwen. Van de avances die Duitslands op een na grootste bouwconcern Hochtief AG uit Essen zijn grootste concurrent maakt, is het machtige bouwconcern Philip Holzmann AG uit Frankfurt – en het nationale kartelbureau – niet bepaald verrukt.

Hochtief wil zijn Holzmann-aandelen van 20 procent verhogen tot 50 procent. Het bouwvolume van Holzmann bedraagt dit jaar rond 13 miljard DM, iets meer dan dat van Hochtief. Mocht het Hochtief lukken voor een prijs van rond 800 miljoen DM 30 procent van de Holzmann-aandelen uit het bezit van de Duitse banken te kopen, dan zou Hochtief-Holzmann dit jaar op een bouwvolume van rond 23 miljard DM komen.

Afhankelijk

Het nationale kartelbureau onderzoekt de plannen. Met meer dan 20 miljard DM bouwvolume per jaar zou een dergelijk concern ook op de internationale markt niet alleen op grond van zijn technische prestaties, maar alleen al qua grootte in de club van de grootste bouwconcerns ter wereld moeten worden opgenomen.

Holzmann heeft in 1993 voor 12,4 miljard DM aan opdrachten verbouwd, waarvan rond 8 miljard DM in het binnenland. Zijn concurrent uit Essen bouwde in 1993 van zijn rond 8 miljard DM aan opdrachten voor 5,9 miljard DM in Duitsland. Door de aankoop van Ballast Nedam-aandelen wist Hochtief zijn activiteiten in het buitenland uit te breiden. Met hun capaciteiten en geavanceerde techniek zijn Hochtief en Holzmann sterk van buitenlandse opdrachten afhankelijk geworden. Bij internationale uitschrijvingen voor de bouw van luchthavens, metro’s en stuwdammen treden zij echter eerder als concurrenten op.

Holzmann is door zijn financiele deelname aan een Amerikaans bouwconcern in de Verenigde Staten prominenter aanwezig dan Hochtief dat wederom goede zaken doet in Australie en Azie.

Tot leedwezen van Hochtief (31.000 medewerkers) wil de grotere ‘olifant’ Holzmann (43.000 medewerkers) niet naar het stadhuis gesleept worden. Tandenknarsend duiden de Frankfurtenaren op de financiele ‘ruggegraat’ van Hochtief, het rijke electriciteitsconcern ‘Rheinisch-Westfalische Elektrizittswerke’ (RWE). Holzmann zou juichen als de Deutsche Bank ook in de toekomst zijn grootste aandeelhouder zou blijven.

Holzmann-directeur Lothar Mayer spreekt over een “onvriendelijke overname door Hochtief”. Mayer wil “het grootste Duitse en international opererende bouwconcern als onafhankelijk bedrijf behouden”. In tegenstelling tot Hochtief-directeur Hans Peter Keitel vindt de Holzmann-baas “hechte verbintenis onmogelijk”. Het kartelbureau zou moeten onderzoeken of zo’n gigant geen “technische monopoliepositie zou innemen”.

Keitel wederom vindt dat hij van Holzmann meer bereidheid tot samenwerking in binnen- en buitenland mag verwachten. “Als gevolg van de Duitse hereniging hebben we onze buitenlandse markt sterk verwaarloosd”.

Keitel denkt dat hij zijn zin kan doordrijven. Qua eigen kapitaal (15,8 procent) is “bruid tegen wil en dank” Holzmann zwak op de borst. Het management is echter niet van plan de leiding uit handen te geven. “Jullie mogen ook op de bok blijven zitten”, roept Hochtief “maar de teugels moeten wel in onze handen belanden”.

Overleven

Holzmann is gedwongen in te zien dat ook in de bouwbranche vlijt, kennis van zaken en succes nog geen waarborgen zijn om te overleven. Als zijn eigenaren winst willen opstrijken, is ook een concern als Holzman plotseling drijfhout in een zee van belangen. Hochtief moge om rond eenderde kleiner zijn dan de Frankfurtse reus maar heeft twee miljard DM meer in de kassa, geen schulden bij banken en… de puissant rijke RWE in de rug.

Van zo’n comfortabele basis kan Holzmann alleen maar dromen. En het kartelbureau? Ach… net als bij de recente fusie tussen Duitse reuzen in de warenhuissector raakt dit bureau in het gevaar als een vijgenblad voor de concentratie van kapitaal te dienen. Tegenover de macht van de concerns lijken zijn wettelijke mogelijkheden zo zwak alsof het kiezelstenen op tanks schiet.

En de wetgever? Die is momenteel op verkiezingstournee. Bij een ‘huwelijk’ tussen Hochtief en Holzmann hebben de kleinere concurrenten weinig tot geen kans meer op grote opdrachten bij lucratieve poen. De giganten slaan op grond van hun hoge technische potentie iedere ‘dwerg’ uit het veld. Of dat in het belang van een gezonde ontwikkeling in de middenstand ligt, moge betwijfeld worden.

Reageer op dit artikel