nieuws

Particulieren bergen Hongaars huisvuil

bouwbreed Premium

Hongarije kan het huisvuil op 2700 stortplaatsen kwijt. Daarvan is een derde echter niet officieel. Slechts 200 stortplaatsen voldoen aan de voorschriften inzake milieu en gezondheid. De bouw van verbrandingsovens brengt tot op heden enorme problemen met zich mee. Particulieren hebben sinds kort de mogelijkheid voor eigen rekening en risico stortplaatsen aan te leggen en te beheren.

In 1996 moet in Hongarije een oplossing zijn gevonden voor de berging van het huisvuil. Rond dat jaar zullen de bestaande stortplaatsen rond Boedapest nagenoeg vol zijn. Nu al staat enkele stortplaatsen voor een voortijdige sluiting als gevolg van de risico’s die ze voor de volksgezondheid veroorzaken. Na 1995 kan ’s lands hoofdstad de vuilnis nog maar op twee storten bergen.

De totale capaciteit komt daarmee uit op 1 miljoen kubieke meter. In de hoofdstad komt daarentegen jaarlijks 4,5 miljoen ton vluisnis vrij. Daarvan wordt weliswaar zo’n 2 miljoen kubieke meter verbrand zodat de totale hoeveelheid afneemt. Daar staat weer tegenover dat verbranding van deze hoeveelheid ruim 100000 ton sintels oplevert waarvoor ook een bergplaats moet worden gevonden. De jaarlijkse hoeveelheid vuilnis in Boedapest neemt gestaag toe wat de bouw van extra verbrandingsovens noodzakelijk maakt.

Voorschriften

Hongarije kent de paradoxale situatie dat de voorschriften voor vuilstortplaatsen uitermate soepel zijn vergeleken met de normen die in het westen gelden. Kwesties rond isolatie, zuivering en biogas leveren in Hongarije beduidend minder problemen op. De voorwaarden die aan vuilverbranding zijn verbonden zijn in vergelijking met de westerse normen meer dan streng.

Boedapest beschikt over een vuilverbrander en neemt sinds jaar en dag de bouw van een tweede oven voor. De voorschriften zorgen echter voor een aanzienlijke rekening. De begrote bouwkosten belopen om en nabij – 454 miljoen. Daar komen dan nog de kosten voor inzameling en beheer bij. Alleen door middel van zeer hoge heffingen kan de investering worden terugverdiend. Niet iedereen zal deze kosten ke opbrengen wat betekent dat de overheid met subsidies moet bijspringen.

Problemen

De bouw van verbrandingsovens levert evenals de aanleg van stortplaatsen forse problemen op. Zo wordt het in Boedapest steeds moeilijker om van een stadsdeelraad de benodigde toestemming te krijgen. Dit betekent dat de gevraagde ruimte verder buiten de stad moet worden gezocht. De transportkosten nemen daarmee toe. Een voorbeeld van deze situatie biedt de gemeente Pusztazamor in het Pilis-gebergte op ruim dertig kilometer van de hoofdstad die in beginsel honderd hectare wil inruimen voor de stort van afval.

Mede daardoor gaan er in Hongarije stemmen op het afval in de vorm van een berg op te slaan. Bevolking en gemeenten houden nog wel een slag om de arm omdat de milieu-effecten van deze opslagvorm nog niet in detail bekend zijn. Twee gemeenten wezen deze mogelijkheid inmiddels al af. het ging hierbij om een berg van 35 tot 40 meter hoogte. Uit onderzoek bleek dat uit deze berg in een periode van dertig jaar een enorme hoeveelheid biogas zou ontwijken. Onderzoek moet uitwijzen op welke wijze men dit gas kan binden.

Part iculieren

Sinds enige tijd mogen particuliere ondernemers ook stortplaatsen realiseren. Het bedrijf Carbotransz neemt deze gelegenheid te baat om in Bajna op zo’n vijftig kilometer van Boedapest een verlaten kolenmijn in te richten als stortplaats. Volgens onderzoek zijn de gangen waterdicht zodat het afval niet in het grondwater terecht kan komen. Om het po van de grond te krijgen stelt Carbotransz de 2000 inwoners van Bajna een aandeel in het bedrijf in het vooruitzicht. Elk aandeel kent een waarde van zo’n – 1818 wat overeenkomt met een half jaarinkomen. Dat aandeel levert volgens het bedrijf jaarlijks 15 procent dividend op. Over de wijze waarop de vergoeding wordt betaald liet de onderneming zich nog niet uit. De leiding rekende daarentegen voor dat de gemeente Boedapest jaarlijks meer dan – 18 miljoen aan het opruimen van het afval uitgeeft. Nu Carbotransz de stad een deel van de zorgen omtrent de berging afneemt kan het volgens de onderneming niet anders zijn dan dat het bedrijf een fors deel van dit bedrag toevalt. In het verlengde daarvan ontstaan ook voor westerse ondernemers aanzienlijke kansen.

*) Dr. A. Sandor leidt in Amsterdam het Business Buro Oosteuropa en schreef dit artikel in opdracht van het Exportplatform VROM.

Reageer op dit artikel