nieuws

NVOB gaat deelnemen aan proefpoen baksteen

bouwbreed Premium

Het Nederlands Verbond van Ondernemers in de Bouwnijverheid (NVOB) doet mee aan een po van het Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten (KNB) en de Nederlandse Metselaars Patroons Bond (NMPB). Daarbij worden verschillende systemen voor het opperen en metselen van bakstenen gevels op de bouwplaats beproefd. Het doel is ‘makkelijker metselen’ en de resultaten worden op de Bouwbeurs in ’95 gepresenteerd.

Het gaat om het toepassen van nieuwe systemen in de praktijk en om het overdragen van de verworven kennis aan de markt. In het najaar worden daartoe een aantal demonstratiedagen gehouden.

In het kader van het Baksteen Research Innovatie Kennisoverdracht (BRIK)-po zijn reeds de nodige stappen genomen. Er is een systeem ontwikkeld om bakstenen te leveren op 12 voeten in plaats van de traditionele elf. Het 12-voetspakket is gemakkelijk op te delen in porties van 50, 100 of 200 stenen. Bij het systeem hoort een 6-voetskraantang, een 3-voets opperkar en een metseltafel. Met deze hulpmiddelen is het doel ‘makkelijk metselen’ beter te verwezenlijken. Bij de ontwikkeling zijn het Technisch Centrum voor de Keramische Industrie (TCKI), TNO Bouw en TNO-(NI)PG (Preventieve Gezondheidszorg) betrokken. Het ministerie van Economische Zaken verleent financiele steun. Alcomij BV en GSP Machinefabriek De Oude Rijn Pannerden BV houden zich bezig met de ontwikkeling van het materieel.

Opkar

Het eerste po gaat binnen enkele weken van start. Het betreft de bouw te Winterswijk van een 30-tal woningen door bouwbedrijf K.A.P.E. uit Meddo. Er wordt gewerkt met een bouwlift en een opkar met elektrische hefinstallatie en een capaciteit van 50 stenen. De opkar is ingericht voor het opperen van bakstenen zowel als het transport van specie in een speciale kubel. De steiger is aangepast aan de wensen van de metselaar. In plaats van aparte tafels zijn er consoles in de steiger opgenomen, waardoor de metselaar lager staat dan de stenen. De steiger wordt geprefabriceerd en op de bouwplaats in zijn geheel met de kraan verplaatst.

Bij het tweede po wordt geopperd met een kraantang voor 200 stenen. Dat is het aantal stenen, dat een metselaar vanaf een plaats kan verwerken. Het betreft een gevel zonder onderbrekingen voor de VAM te Wijster. In totaal worden er vier miljoen bakstenen verwerkt. Voor het opperen wordt gebruik gemaakt van een verreiker, een rijdende kraan met verstelbare oppertang aan de mast. De muren zijn niet hoog en er komen geen deur- of raamkozijnen in voor.

Niet bekend

Verpompen

Voor het ‘kuipen vullen’ met metselspecie zijn twee systemen ontwikkeld, namelijk het droog verblazen of nat verpompen. Het metselpistool wordt vooralsnog niet op de gewone bouwplaats toegepast. “Dat is te ambitieus, te hoog gegrepen”, aldus mr. J.J. Niehe van de NMPB. “Het is niet de bedoeling het vak van metselaar te veranderen. Dan zou er geen troffel meer aan te pas komen.” De troffel is het symbool van het vakmanschap van de metselaar. Het aanbrengen van specie met een pistool blijft daarom voorbehouden aan meer experimentele toepassingen, zoals het verlijmen van bakstenen. P. Boekhoudt van het KNB: “We willen het ambacht niet veranderen maar verbeteren, door het zware werk weg te nemen. Sjouwen met specie en stenen is niet het wezen van dit ambacht.”

Varieteiten

In totaal denkt de baksteenindustrie aan ca. vijftien proefpoen, waarvan ca. tien gereed moeten zijn voor de Bouwbeurs ’95. Bij die projecten worden alle varieteiten van logistieke systemen uitgeprobeerd. Bedrijven ke daarna op basis van de opgedane ervaringen zelf een keuze maken uit combinaties van materieel en logistieke systemen. Nagestreefd wordt een betere inrichting en een beter gebruik van de bouwplaats. Het gaat niet alleen om meer mensvriendelijke arbeidsomstandigheden, maar ook om verhoging van de produktie. Er zijn knelpunten in het vak opgespoord en weggenomen. De metselaar wordt minder belast door bukken, draaien en sjouwen. Daarnaast speelt een tekort aan metselaars, dat volgens de prognoses blijft bestaan. Door verbeterde omstandigheden kan een metselaar meer mensjaren met een hogere produktie maken, is de verwachting.

De invoering van de nieuwe metselsystemen gaat gepaard met een verandering van de cultuur van het vak. Niehe: “Het stoere gaat eraf. Dat proberen we helemaal weg te werken. Het moet niet meer nodig zijn met stapels stenen te sjouwen. Daarnaast moet het werk meer veelzijdig worden, de metselaar meer flexibel. Het streven van de metselbranches is leverancier te worden van complete gevels. Dat zouden gecertificeerde of gegarandeerde gevels ke worden. De metselaar houdt zich dan ook bezig met het boren van gaten of aanbrengen van isolatie.” Het gaat daarbij niet alleen om gevels in de woningbouw, maar zeker ook om gevels van kantoren en utiliteitsgebouwen.

Ondertussen is de baksteenindustrie zich aan het instellen op de bouwbrede toepassing van de nieuwe systemen. De produktie wordt omgebouwd naar 12-voets pakketten en het materieel wordt verder ontwikkeld. “Het grijpt om zich heen, er zijn al veel tangen verkocht”, aldus Boekhoudt. Hij verwacht dat de gehele industrie rond de Bouwbeurs ’95 gereed is voor de ondersteuning van het ‘makkelijker metselen’.

Reageer op dit artikel