nieuws

Crazy Horse monument: eerbewijs aan Indianen

bouwbreed Premium

Ter ere van de vier Amerikaanse presidenten Washington, Jefferson, Lincoln en Roosevelt zijn hun ‘portretten’ in de bergen van South Dakota uitgehouwen. Dit Mount Rushmore monument is een trekpleister voor toeristen.

Al sinds 1948 wordt er in de Black Hills van deze provincie gewerkt aan een ander reusachtig gedenkteken: het Crazy Horse Memorial. De schepper van dit Indianenmonument, Korczak Ziolkowsky, werd op 8 september 1908 in Boston geboren. Hij verloor al vroeg zijn ouders.

Toen Korczak 16 jaar was zag hij kans aan zijn pleegouders te ontsnappen en nam allerlei baantjes aan. Daarna werkte hij zes jaar bij de Bethlehem Steel Corporation als scheepsbouwer en houtbewerker. Hij vervaardigde een aantal houten beeldhouwwerken die de aandacht trokken van rechter Cabot, die hem in zijn huis opnam. Door diens connecties kreeg Korczak tal van opdrachten en het eerste marmeren borstbeeld dat hij voor de Universiteit van Boston vervaardigde, was dat van Michelangelo, die hij omschreef als zijn grote voorganger.

Zijn naam was inmiddels in heel Amerika bekend en in1939 werd hem gevraagd mee te werken aan het Mount Rushmore monument. Daar deed hij ervaring op met het beeldhouwen in natuursteen. Hiervan zei hij zelf: “Het is helemaal niet zo moeilijk, je hakt gewoon weg wat er niet bij hoort en dan houd je over wat je wilt maken.”

Toen het gedenkteken was voltooid kwam het Sioux-opperhoofd Henry Standing Bear bij hem met het verzoek een monument te maken ter ere van alle Indianen. “Mijn collega-opperhoofden en ik willen graag dat de witte man weet dat de rode man ook grote helden had”, aldus Standing Bear. Het moest een beeltenis worden van het Indiaanse opperhoofd Tash-unka-Witco, beter bekend als Crazy Horse. Deze Indiaan behoorde tot de Oglala stam van de Dakota of Nadowes Indianen. Hij leefde in de tijd dat er in de Black Hills goud gevonden werd en streed in 1876 onder leiding van het opperhoofd Sitting Bull een ongelijke strijd tegen de blanke, op geld en goud beluste, indringers. Crazy Horse kreeg uiteindelijk een dodelijke bajonetsteek van een soldaat in Fort Robinson (Nebraska). Hij stierf op 6 september 1877 op 35-jarige leeftijd en werd het symbool van alle van huis en haard verdreven Indianen voor wie een gedenkteken moest worden opgericht.

Zomer 1947 vertrok Korczak naar de Black Hills. Op de plaats waar het Indianenmonument moest komen f. een paar kilometer van Mount Rushmoref. was slechts wildernis. Er waren geen wegen, geen waterleiding en geen elektriciteit.

Het eerste jaar woonde Korczak in een tent; hij bouwde een hut, groef een waterput en legde een weg aan om zijn materialen te ke aanvoeren. Pas op 3 juni 1948 begon hij daadwerkelijk met beeldhouwen.

Korczak werkte de eerste jaren praktisch alleen met zijn blote handen. Geld had hij nauwelijks; hij voorzag in zijn levensonderhoud en dat van zijn vrouw en tien kinderen door tussendoor kleinere opdrachten uit te voeren. Ze hadden een paar koeien om te melken en enkele varkens. Voor het gigantische monument wilde Korczak niet betaald worden. Hij vond het schijnheilig om geld aan te nemen van een regering die uiteindelijk verantwoordelijk was voor wat de Indianen was aangedaan. Hij meende dat het geinteresseerde publiek het geld bijeen moest brengen en niet de belastingbetaler. De werkzaamheden worden bekostigd uit de verkoop van souvenirs, de entreegelden tot het Crazy Horse museum en giften.

Korczak overleed in oktober 1982, toen zijn ‘droom-in-steen’ nog lang niet af was. Hij had dit voorzien en daarom samen met zijn vrouw drie boeken geschreven met uitgewerkte plannen voor de rest van het werk. Onder de enthousiaste leiding van moeder Ruth en haar vijf zonen wordt er langzaam maar zeker gewerkt aan de voltooiing van hun Indianenmonument, dat het grootste ter wereld wordt. Voor het beeld f. 170 meter hoog en 195 meter langf. moet 5800900 ton steen verwijderd worden. Intussen wordt er ook gewerkt aan een Indiaans museum, een universiteit en een medisch trainingscentrum. Al jaren komen vele duizenden toeristen kijken hoever het monument al gevorderd is. Ze moeten het nu nog doen met een marmeren model, maar op de Thunderhead Mountain tekenen zich al de contouren af van Crazy Horse De afmetingen van het monument zijn zodanig dat de vier presidentshoofden van Mount Rushmore samen in het hoofd van Crazy Horse zouden passen.

Het hoofd van het paard wordt even groot als een gebouw van 22 verdiepingen, in zijn neusgat past een vijfkamerwoning, en op de uitgestrekte arm van Crazy Horse zullen 4000 mensen ke staan. Het Crazy Horse monument wordt net zo beroemd als de vier presidenten-in-steen van Mount Rushmore of misschien nog wel beroemder…

Reageer op dit artikel