nieuws

Bouwproduktie in nieuwe Duitse deelstaten neemt toe

bouwbreed Premium

De procentuele groei van de bouwproduktie in de voormalige DDR wordt met twee cijfers geschreven. In het afgelopen jaar bedroeg de produktie bijna 38 miljard Ecu’s ofwel ruim f. 80 miljard. In het westen van Duitsland was dat bijna 150miljard Ecu’s. De groei was in 1992 en in 1993 zeer groot en voor 1994 en 1995 wordt een voortgaande toeneming van de bouwactiviteit verwacht. Het herstel blijft echter nog in hoge mate afhankelijk van westerse financiering.

In de nieuwe Lander (deelstaten) profiteert vooral de bouwnijverheid van het met westerse investeringen gestimuleerde economisch herstelproces, aldus het IFO-instituut in Munchen. De invloed van het herstel van vooral het produktie-apparaat en de infrastructuur op de bouwactiviteit blijkt uit de verschillen in samenstelling van de produktie in de nieuwe Lander in vergelijking met het westen van Duitsland.

Het aandeel van de bedrijfsgebouwen is met 40% belangrijk hoger dan in de westerse Lander (31%). Hetzelfde geldt voor de publieke bouw, inclusief werken voor de infrastructuur: 21% in vergelijking met 16%. Het aandeel van de woningbouw is daardoor met 39% aanzienlijk geringer dan in West-Duitsland (53%). Bovendien betreft een groot deel van de woningproduktie in de voormalige DDR renovatie.

Economisch herstel

Het economisch herstel is in de nieuwe Lander onmiskenbaar. Terwijl 1993 in de meeste landen gekenmerkt werd door een stagnatie in de economie, gaf de groei van het BBP in de voormalige DDR slechts een vertraging te zien, maar bedroeg niet minder dan 7%. Voor het lopende jaar wordt een voortgaande toeneming verwacht met 7,5% en met de beginnende verbetering van de Westduitse conjunctuur, van waaruit het herstel voor een groot deel wordt gefinancierd, blijven de vooruitzichten vooralsnog gunstig.

Bij de reorganisatie en het herstel van de economie hebben f. naast verbetering en waar nodig uitbreiding van het produktie-apparaatf. vooral de werkzaamheden ten behoeve van de infrastructuur hoge prioriteit. De realisatie van deze doeleinden wordt gedragen door westerse deelnemingen in bedrijven en investeringsbijdragen aan bedrijven en investerende publiekrechtelijke lichamen.

Grote verschillen

Daardoor kon de produktie vooral in de bouwnijverheid en een aantal dienstverlenende sectoren f. waaronder het transportf. sterk toenemen. Ook de industriele produktie stijgt, maar tussen de bedrijfstakken zijn er grote verschillen. Sommige bedrijven f. en dat geldt niet in de te plaats voor de toeleverende bouwindustrief. zien hun produktie belangrijk toenemen. In de industrie van consumptiegoederen is dat in veel mindere mate het geval. In sommige bedrijfstakken is zelfs sprake van stagnatie.

Daar het herstel van de economie in het oosten van Duitsland mede gerealiseerd wordt door een ingrijpende rationalisatie van de industriele produktie en verhoging van de arbeidsproduktiviteit, zal de werkloosheid, die in 1993 ruim 1,2miljoen bedroeg in het lopende jaar nog verder toenemen. Dit heeft onder meer tot gevolg dat de eigen bijdrage van de nieuwe Lander aan het economisch herstel voorlopig nog gering zal zijn.

De groei van de totale bouwproduktie was in 1992 niet minder dan ruim een derde en in 1993 nog eens rond 20%. Voor het lopende en komende jaar wordt een verdere stijging van in beide jaren tezamen ongeveer 30% verwacht. Met die ontwikkelingen begint de bouwnijverheid de grenzen van haar capaciteit te naderen. De verdere groei zal daardoor waarschijnlijk wat minder spectaculair zijn, terwijl de bouwkosten wat meer zullen stijgen.

Woningbouw

In de komende jaren zal naar verwachting de stijging van de bouwproduktie meer dan voorheen betrekking hebben op de woningbouw, waardoor die de grootste sector wordt. Van het financieringsprogramma van de Kreditanstalt fur Wiederaufbau zal een stimulans uitgaan op vooral de renovatie van bestaande woongebouwen. De regeling van de schulden van de woningmaatschappijen zal deze in staat stellen weer fondsen te verwerven en daarmee opdrachten te verlenen.

Daarnaast zullen de lage rente, de algemene huurverhoging en fiscale begunstiging bijdragen aan een toeneming van de nieuwbouw van woningen. In 1993 bedroeg de stijging in de sector woningbouw reeds 33% en in 1994 wordt een verdere soortgelijke groei verwacht. Ook voor het komende jaar wordt met een aanzienlijke verdere toeneming gerekend. Het aantal voltooide woningen zal stijgen van 30000 in 1993 tot rond 55000 eenheden in het lopende jaar.

Bedrijfsgebouwen

De produktie in de sector bedrijfsgebouwen heeft door financiering door westerse industrieen en beleggers een vrij hoog peil bereikt. In 1992 steeg de produktie met ongeveer een derde, in 1993 met bijna 20%. De recessie in de westerse economie maakt investeerders echter enigszins terughoudender en daarom wordt voor het lopende jaar een lagere groei voorzien, die toch nog 8a9% zal bedragen. De stijging zal in het komende jaar doorgaan.

Daar de belastingontvangsten van de overheden slechts langzaam stijgen, is ook de bouwactiviteit in opdracht van publiekrechtelijke lichamen in hoge mate afhankelijk van kapitaaloverdrachten uit het westen. De produktie was echter met DM1020 per hoofd (westen van Duitsland DM775) hoog en heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de verbetering van de infrastructuur en daarmee belangrijke voorwaarden geschapen voor het economisch herstel. De groei van de publieke bouw was in 1993 11%; voor het lopende jaar wordt een verdere stijging met 6% verwacht.

Ook voor de komende jaren wordt een blijvend hoog niveau van de produktie voorzien. De behoeften aan infrastructurele werken op het gebied van milieu, zuivering van afvalwater en energie- en watervoorziening zijn nog steeds groot.

Voortgaande financiering vanuit het westen en fiscale hervormingen zullen de realisatie mogelijk maken.

Omvang en procentuele groei bouwproduktie per sector in de voormalige DDR

% groei Verwachting

1993 Ecu’s 1992 1993 1994 1995

woningbouw 14,6 32 32,5 30 20 part. ut. bouw 15,2 37 17,5 8,5 7,5 publieke bouw 7,9 40 11 6,5 6 totaal 37,7 36 21 16 12,5 Bron: IFO

Reageer op dit artikel