nieuws

De Blauwe Stad moet vicieuze cirkel in Oldambt doorbreken

bouwbreed Premium

Een gewijzigde bestemming voor ruim 3000 hectare in het overwegend agrarische Oldambt in het oosten van de provincie Groningen, moet een halt toeroepen aan de leegloop en vergrijzing waar het gebied mee te kampen heeft.

De aanleg van 800 hectare water, 500 hectare bos en 300 hectare natuur ten noorden van Winschoten en de bouw van 1500 woningen -de Blauwe Stad- zijn een eerste stap naar de verbetering van de leefbaarheid en werkgelegenheid in het Oldambt, dat zich nu nog kenmerkt door braakliggende akkerbouwgronden. Wanneer de besluitvorming van het Ontwerp Ontwikkelingsplan volgens planning verloopt kan over twee jaar de eerste spade de grond in.

Het Ontwerp Ontwikkelingsplan Oldambt is het uiteindelijke resultaat van de uitwerking van het ‘Convenant Leefbaarheid Platteland Oldambt’, dat in 1991 door het rijk, provincie en de gemeenten Scheemda, Menterwolde, Reiderland, Winschoten en Bellingwedde werd ondertekend. Aanleiding voor de planvorming was de aanwijzing van Oldambt als Vinex-locatie (Vierde nota Ruimtelijke Ordening Extra) om de leefbaarheid op het platteland te verbeteren.

Om dit te bewerkstelligen werd de aandacht met name gericht op de bestaande knelpunten: wonen, werkgelegenheid, bereikbaarheid, recreatie en landbouw. Twee jaar overleg door de Stuurgroep Leefbaarheid Oldambt -waarin vertegenwoordigers van provincies, gemeenten en rijk- en een breed samengestelde begeleidingscommissie, resulteerde in het Ontwerp Ontwikkelingsplan Oldambt, met het ‘Plan Timmer’ als een van de belangrijkste bouwstenen.

Uitgangspunt van dit plan was om een deel van de veelal braakliggende landbouwgrond gefaseerd om te zetten in een 3000 hectare groot merengebied met een sterk toeristisch-recreatieve functie om zo de neerwaartse spiraal van wegtrekkende bevolking en voorzieningenniveau een halt toe te roepen. Dit merengebied, groter dan het grootste meer in Friesland, zou zich moeten uitstrekken tussen Scheemda en Winschoten in het westen en Drieborg en Nieuweschans in het oosten, met een vertakking naar Duitsland.

Proefgebied

Het grootschalige po bleek echter op korte termijn niet haalbaar omdat onder andere het Europese Landbouwbeleid een aanwending van de subsidies voor het onder water laten lopen van landbouwgrond niet toestaat.

In dit kader streeft de stuurgroep voor het Oldambt naar de status ‘proefgebied voor geregionaliseerd landbouwbeleid’. De braaklegging leidt namelijk tot werkloosheid en verpaupering. Redenen om een deel van de agrarische bestemming voor andere functies (bos, natuur, water en wonen) te bestemmen. En een collectieve, gebiedsgewijze braaklegging van 15 % van het landbouwareaal zou een grootschalige functieverandering aanzienlijk vergemakkelijken.

Omdat over de financiering van een dergelijk omvangrijk po geen zekerheid kon worden gegeven, werd toegewerkt naar een haalbaar plan dat op korte termijn tot de gewenste functieverandering van het grote gebied moet leiden. Het resulteerde in een concept voor de uitvoering van een eerste fase van het ontwikkelingsplan; de Blauwe Stad, dat voorziet in de aanleg van een 800 hectare groot meer, 500 hectare bos en 300 hectare natuur en de bouw van 1500 voor permanente bewoning te bouwen woningen, die voornamelijk in de ongesubsidieerde sector zullen moeten worden gerealiseerd.

De woningproduktie richt zich in eerste instantie op de Oldambtster bevolking wat betekent dat de huisvesting en voorzieningen voor ouderen extra aandacht behoeven. Daarnaast wordt ook gemikt op huishoudens die geen directe economische binding met het gebied hebben maar voor wie de kwaliteit van woning en omgeving van doorslaggevende betekenis moeten zijn om zich in het gebied te vestigen. Met om de Blauwe Stad het Groene Land, want Oldambt is en blijft een landbouwgebied. Ten noorden en westen van het meer is de aanleg van bos gepland. Natuurbehoud en -ontwikkeling is toebedacht aan de gebieden die aansluiten op het Midwolderbos en het bestaande natuurgebied De Tjamme.

Werkgelegenheid

Hoewel het plan in eerste instantie is bedoeld om de leefbaarheid van de eigen inwoners te verbeteren, moet er ook een sterke economische impuls voor de omgeving van uitgaan. Naast het recreatieve en toeristische aspect en de huidige landbouwproblematiek werd bij de voorbereidingen van het concept ontwikkelingsplan de nadruk gelegd op een goede bereikbaarheid, de aanwezigheid van bedrijfsterreinen en het terugbrengen van de werkloosheid.

De uitvoering van het plan levert naar verwachting netto 300 arbeidsplaatsen op jaarbasis op. Met de realisatie van de Blauwe Stad zijn nog eens circa 3000 arbeidsplaatsen gemoeid.

Uitvoering

Rondom de inmiddels verdubbelde autosnelweg A7 moet optimaal over de bestaande bedrijfsterreinen ke worden beschikt. Om deze economische ontwikkeling te stimuleren, wordt een ondernemerscentrum opgericht om initiatieven op dit gebied te coordineren. Daarnaast ligt het in de bedoeling om op termijn een snelle spoorverbinding Randstad-Groningen-Noord-Duitsland aan te leggen.

Na vaststelling van het definitieve ontwikkelingsplan begin volgend jaar zal voorjaar 1994 een ontwikkelingsmaatschappij worden aangetrokken om het po nadere invulling te geven.

Het is de bedoeling dat binnen twee jaar, in overleg met de marktpartijen, een definitief plan op tafel komt. GS hebben deze ontwikkelingsmaatschappij reeds f. 500 000 werkkapitaal toegezegd om te komen tot het financieel sluitend maken van de begroting en het uitvoeringsgereed maken van de Blauwe Stad. De uitvoering -waarvan de totale investeringen worden geraamd op circa f. 550 miljoen- zal naar verwachting tien tot vijftien

jaar in beslag nemen. Daarnaast zal op verschillende Europese, nationale en regionale subsidiebronnen voor met name bos, natuur, recreatie en infrastructuur een beroep worden gedaan. Dat bestaande streek- en bestemmingsplannen in de toekomst aanpassing behoeven, is niet onwaarschijnlijk.

Het Oldambt is en blijft een landbouwgebied.

W.Friedrich

Reageer op dit artikel