nieuws

Commissie pleit voor afbraak zorgstelsel

bouwbreed

Het huidige sociale zekerheidsstelsel voldoet niet. Daarom moet er een nieuw stelsel worden opgebouwd: zonder Ziektewet, met nog maar een arbeidsongeschiktheidsregeling voor de ‘echte arbeidsongeschikten, en een aangescherpte werkloosheidswet. Alles moet erop zijn gericht zoveel mogelijk mensen, die nu deels arbeidsongeschikt zijn of dat in de toekomst worden, weer aan het werk te krijgen. De verantwoordelijkheid daarvoor wordt in handen gegeven van de werkgevers en werknemers.

Aldus de Parlementaire Enquetecommissie Uitvoeringsorganen Sociale Verzekeringen in haar gisteren gepresenteerde eindrapport. In het rapport wordt forse kritiek geuit op feitelijk alle bij de uitvoering van de sociale zekerheid betrokken partijen. En ook het stelsel wordt als ‘niet van deze tijd’ afgeschreven.

Uit de onderzoeken van de commissie kwam als voornaamste probleem naar voren dat er door de uitvoerende organen en sociale partners te -veel werd gekeken naar de rechtvaardigheid en rechtmatigheid van de individuele uitkeringen, en veel te weinig naar de doelmatigheid van het systeem als zodanig. Van een effectief volumebeleid was geen sprake.

Ook regering en Kamer maakten zich daaraan schuldig, bijvoorbeeld toen bleek dat de kosten van het sociale zekerheidsstelsel de pan uit rezen.

Voorzitter J.F. Buurmeijer van de commissie: ‘Er werd steeds weer nieuwe beleid geformuleerd, maar daarbij werden de oorzaken van de problemen buiten beschouwing gelaten.’

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stond veel te veel op afstand van de uitvoering, en liet veel over aan de sociale partners. ‘Het zat overal bij, maar heeft slechts in zeer beperkte mate ingegrepen’, aldus Buurmeijer.

De enquetecommissie doet vergaande voorstellen om in deze situatie verandeing te brengen. Basisgedachte is dat de uitkeringsgerechtigden zoveel mogelijk weer aan de slag moeten worden geholpen. De verantwoordelijkheid daarvoor wordt gelegd bij werkgevers en werknemers.

Ingrijpend

Daartoe moet het huidige stelsel ingrijpend worden aangepast. De commissie stelt bijvoorbeeld voor de Ziektewet af te schaffen. De werkgever krijgt gedurende 78 weken de verplichting tot doorbetaling van loon bij ziekte, tot ten minste het niveau van het wettelijk minimum. Hoe hij aan deze verplichting vorm geeft, mag de werkgever zelf bepalen.

De bestaande arbeidsongeschiktheidsregelingen (aaw/ wao) dienen te worden vervangen door een nieuwe Arbeidsongeschiktheidsregeling (AR), waarbij als uitgangspunt geldt dat er in beginsel geen aanspraak kan worden gemaakt op een uitkering bij arbeidsongeschiktheid, behalve door mensen die maximaal een derde van het inkomen voor intreden van de arbeidsongeschiktheid ke verdienen.

De uitvoering van de AR wordt in deze opzet in handen gegeven van een onafhankelijk toezichtsorgaan. Zij krijgt tevens de plicht de uitkering te verhalen op derden. De bonus/malus komt daarmee te vervallen.

Verder moet de Werkloosheidswet verder worden aangescherpt. Onder meer dienen de sollicitatieplicht en omscholingsplicht dwingender te worden toegepast, met daaraan gekoppeld een strenger sanctiebeleid.

De bevoegdheid van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om collectieve arbeidsovereenkomsten algemeen verbindend te verklaren te beperken moet volgens de commissie worden beperkt.

Zij zou niet meer mogen gelden voor cao-onderdelen die betrekking hebben op regelingen inzake ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.

‘De commissie tracht met haar voorstellen een vergroting van de activiteit en een verkleining van de inactiviteit te bewerkstelligen’, aldus Buurmeijer. Volgens hem is er echter geen sprake van drastische maatregelen. ‘Onze aanbevelingen zijn niet zozeer drastisch als wel verstrekkend.’

Zie ook pag. 2

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels