nieuws

Kunt u praten?

bouwbreed

Een gekke vraag, he, kunt u praten? U begon te praten toen u twee jaar was en u bent het tot vandaag niet verleerd. U praat met klanten, met medewerkers, met de bank, de belastinginspecteur, met wie niet? Men praat tegen u en u geeft antwoord. U kunt zeker praten.

Maar levert uw gepraat altijd op wat u verwacht? Krijgt u meestal uw zin? Begrijpen anderen u altijd en houden ze rekening met uw standpunten, wensen en behoeften? Kunt u uitleggen en overtuigen, overhalen, gelijk krijgen? Praten blijkt namelijk een hele kunst te zijn, die lang niet iedereen beheerst.

In de regel heeft uw praten twee doeleinden: ten eerste moet men snappen wat u bedoelt en ten tweede verlangt u dat de anderen doen wat u verwacht. Dit eerste is veel minder simpel dan velen denken.

Het ligt niet voor de hand dat anderen zonder meer begrijpen wat u bedoelt, uw woorden letterlijk ke nemen en er uitvoering aan geven. Indien u onduidelijk spreekt, begrijpen de mensen u niet of moeilijk, of wat veel erger is, anders. Het is geen uitzondering dat iemand zodanig verhuld spreekt dat men de verkeerde uitvoering aan zijn opdracht of wens geeft.

Ik bedoel hier onduidelijk als niet in de juiste woorden of termen, en niet binnensmonds of te zacht. Dat laatste is namelijk snel ter herstellen door hetzelfde nog eens te zeggen; het eerste niet. Ik ken mensen die sommige dingen dusdanig anders uitdrukken dan de gewoonte is, dat hun medewerkers werkelijk menen dat ze iets beweren terwijl ze iets anders bedoelen. Begin er maar eens aan hun uitspraken te begrijpen, ook al denken zulke slechte sprekers dat ze gangbaar Nederlands laten horen.

Vaak wordt er dan gezegd: je begrijpt toch wat ik bedoel, maar daar mankeert het nu juist aan.

Dat alles wil niet zeggen dat elke ondernemer een literator is die smetteloos spreekt en boekentaal uit zijn mond laat rollen, maar wel dat relaties erop mogen rekenen dat tenminste de baas steeds begrijpelijk praat. Eventueel zijn verhalen toelicht, de moeite neemt sommige dingen twee keer op een verschillende wijze te zeggen zodat er geen misverstand kan ontstaan. Het perfecte middel hiertoe is immers een korte herhaling.

Wat kan de ondernemer nu doen om zich verstaanbaar te maken? Vooraf zijn punten eventjes op papier zetten, om te kijken of er voldoende logica in steekt, of ze goed achter elkaar staan, of ook een leek de onderwerpen zou begrijpen.

Zoiets mag best een kladje blijven en is helemaal niet bedoeld voor publikatie, voor uitreiking aan de ander, maar gewoon als geheugensteuntje aleer men de zaak uitspreekt.

Van de andere kant is het helemaal verkeerd van een gesprek een toespraak te maken, hetgeen sommige bazen nog wel eens willen. Er dient een zekere discussie te komen, al was het maar de toestemming, instemming van de ander in de geest van: ‘ik weet wat je bedoelt, wat je verlangt, wat je wilt’. Bovendien is het niet zo leuk steeds alleen te oreren en heeft de ander in de regel gewoon recht op een tweegesprek, meestal positief, soms ook negatief. Want het is lang niet altijd gezegd dat men het onverminderd met u eens is.

Iets anders is natuurlijk een discussie, in de betekenis van het oneens zijn. Ook daar heeft een gesprekspartner vaak recht op; dan moet u er maar aan gaan en zien uw gelijk te halen. Eerste regel is: nooit boos worden indien u het gesprek wilt laten voortduren.

Als u boos bent, is de ander het ook snel en staat u tegen elkander te schreeuwen zonder resultaat. Het kost meer dan praten om iemand te overtuigen van uw gelijk, ofwel toe te geven dat de ander het beter weet of inziet.

Wanneer u een vergadering voorzit of toespreekt, is er een systeem nodig om de onderwerpen juist en volledig af te werken. Daar zullen we het een andere keer eens over hebben. Een officiele toespraak houden zal bij een ondernemer met een klein bedrijf niet al te vaak voorkomen, maar als dat het geval mocht zijn, doe het dan ook goed. Zoiets leert men slechts in de praktijk. Repeteren voor de spiegel is geen manier die tot succes leidt. Wel in vertrouwen en in een kleine kring af en toe proberen en desnoods de lachers laten lachen. Er wordt toch al zo weinig vrolijks verteld in het zakenleven!

In geen geval moet u een gesprek te lang maken. Wat is te lang? Dat hangt natuurlijk mede af van uw onderwerp, het belang daarvan en de betrokken personen. Laat het als regel niet langer duren dan een tiental minuten, en ga dan, als u nog niet klaar bent, tot een pauze over: schenk koffie in, loop even rond, ga ergens anders zitten met uw partner, leid even af. Op deze manier kan de ander op adem komen, wat soms nodig is. Maak geen toespraak van uw eigen verhaal: er wordt al veel te veel geredeneerd en verteld zonder inhoud. Vrijwel alle officiele persoonlijkheden doen dit op de televisie en als ze klaar zijn, weet je niet waar ze het eigenlijk over hadden.

Als we dit samenvatten, komt het in het kort neer op: een gesprek waaraan gevolgen ke zijn verbonden, goed voorbereiden met een kladje. Nuchter spreken zonder u op te winden over eventuele weerwoorden of woede bij de ander, sussen, terugkomen op de kernpunten en uw verhaal in elk geval afmaken. Dat alles zonder uw hoge gezag te doen gelden! Zodat u zo mogelijk vrienden kunt blijven.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels