nieuws

Architectuurgeschiedenis in nieuwe Duitse trilogie

bouwbreed

Bij de DVA verscheen een Duitse uitgave van een in de Verenigde Staten geschreven geschiedenis van de bouwkunst in drie delen. De inmiddels overleden auteur prof. Spiro Kostof zocht naar achtergronden die medebepalend waren voor ontwikkelingen in het bouwen en de architectuur.

Eind vorig jaar verscheen het eerste deel van Kostof. Daarin stond de oudste bouwkunstgeschiedenis tot en met globaal de Romeinse bouwkunst centraal. Inmiddels verschenen ook de beide andere boeken.

Deel twee behandelt de vroege middeleeuwen tot en met de late barok. De opzet van zeg maar de Europese bouwkunst is breed, waarbij ook minder voor de hand liggende voorbeelden worden beschreven, geillustreerd met fotos en tekeningen. Joegoslavie en Spanje zijn daar voorbeelden van, terwijl incidenteel ook ontwikkelingen buiten Europa voorkomen, zoals in Mexico en het Nabije Oosten. In het derde deel wordt het classicisme tot en met de hedendaagse architectuur besproken, waarbij de ontwikkelingen na 1945 in vogelvlucht en wat globaal worden behandeld. In dit laatste deel zijn ook de registers voor de drie delen opgenomen, waarbij hoofdstuk- en paginanummering in de drie boeken doorloopt. De auteur verwijst graag naar illustraties uit andere hoofdstukken en wat minder naar andere delen. Mede door de rijkdom aan illustraties, moet de lezer zich nogal eens bezighouden met het zoeken naar de betreffende illustraties.

Zijn de eerste twee delen behoudens een brede opzet wat traditioneler als geschiedschrijving, deel drie is veel meer afgestemd op de in die tijd opkomende Amerikaanse architectuur. Zowel de uit Europa overgewaaide ontwikkelingen als de specifieke neo-stijlen, maar ook het gebruik van staalconstructies, houtskeletbouw en hoogbouw vormen typisch Amerikaanse ontwikkelingen. Ze worden door Kostof ruimhartiger besproken als door wijlen Sieg fried Gideon in diens ‘Ruimte tijd en bouwkunst’, hoewel die in veel opzichten gedetailleerder was. Daarentegen is het Nieuwe Bouwen in de Amerikaanse beschrijving terughoudender besproken. Tussen het raadplegen van boeken over de bouwkunstgeschiedenis vormt deze nieuwe trilogie een aanvulling op de bestaande literatuur en vormt zon Amerikaanse achtergrond een invalshoek als verbreding die aantrekkelijk kan zijn. Met name verschillende constructieve details van de vroege hoogbouw, met gietijzer en kort daarop ook gewalste staalprofielen, en metselwerk voor brandwering in zowel kolommen als vloerconstructies, is mooi geillustreerd met goede voorbeelden daarvan. Maar ook de kort daarna opnieuw optredende ‘terugval’ in de architectuur van de Verenigde Staten is met begrip weergegeven, ook met minder vooringenomenheid dan vroegere Europese studiewerken. Daarmee ligt het belang van deze uitgave voor mij vooral in deel 3 als aanvulling op de meer traditionele Europese standaardwerken.

Maar de verleiding is groot ook beide andere delen te kopen, omdat ze toch weer net andere facetten tonen die binnen het gehele werk in hun context van de Amerikaanse auteur deel uitmaken. De drie boeken zijn royaal geillustreerd, al is het jammer dat de speciaal gemaakte tekeningen soms wat mager zijn door gebruik van te dunne lijnen. Veel fotomateriaal is interessant doordat ze vaak wat ouder zijn en de architectuur in een rustiger omgeving tonen. Het vormt daarmee een waardevolle bijdrage aan de geschiedenis van de bouwkunst met een Amerikaans accent op de laatste twee eeuwen.

Spiro Kostof: ‘Geschichte der Architektur’ in drie delen.

Deel 1: Von den Anfangen bis zum Romischen Reich’, deel 2: ‘Vom Fruhmittelalter bis zum Spatbarock’ en deel 3: ‘Vom Klassizismus bis zur Moderne. Uitgeverij Deutsche Verlags-Anstalt. Formaat: 23,5 x 29,5 cm, respectievelijk 230, 282 en 219 blz. ISBN deel 1: 3 421 03041 3, deel 2: 3 421 03042 1 en deel 3: 3 421 03043 X. Prijs: (gebonden) per deel DM 88,-.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels