nieuws

Rolduc

bouwbreed

Verleden jaar nomineerde de ‘Bond Heemschut’ de voormalige abdij Rolduc voor de Europa Nostra Award. Een speciale commissie bekroonde de restauratie en renovatie van Rolduc met een Diploma van Verdienste voor de omtovering van een ten dode opgeschreven complex tot een levendig multifunctioneel centrum.

Voor het ontstaan van de Abdij van Rolduc moeten we teruggaan tot het jaar 1104. Toen verscheen er in het land van Rode een jonge priester Ailbertus van Anthoing. Eertijds leraar aan de Kapittelschool van Doornik wilde hij in het Limburgse land gaan leven als een kluizenaar. Hij kreeg van Adelbert, graaf van Saffenberg aan de Ahr en eigenaar van de burcht Rode (nu Herzogenrath), het kleine plateau waarop we nu de gebouwen van Rolduc vinden.

Lang alleen bleef hij niet want hij kreeg gezelschap van een edelman Embrico van Maynschosz aan de Ahr. Met zijn echtgenote, zoon en dochter wilde deze daar een klooster voor mannen en daarnaast een voor vrouwen stichten. De burcht van Rode die sinds het midden van de 12de eeuw ’s Hertogenrade heette, kreeg door het werk van de beide kluizenaars de naam Klooster van Rode of Kloosterrade. In latere eeuwen werd ’s Hertogenrade onder Franse invloed veranderd in Rode-le-duc of Rolduc. Het in 1106 door Ailbertus gebouwde houten heiligdom werd afgebroken en twee jaar later legde hij met Embrico de fundamtenten voor een kloosterkerk in kruisvorm en een crypte. Reeds in 1108 konden de crypte en de muren van de kerk worden gewijd ter ere van Maria en Gabriel.

Dertig jaar later werden de muren van het dwarsschip hoger opgetrokken en overdekt met drie kruisgewelven zonder ribben. Pas in de 13de eeuw kreeg de kerk haar huidige vorm en zij werd in 1269 gewijd. De kerk had enige malen te lijden onder branden en aardbevingen. Onder leiding van dr. P.J.H. Cuypers werd zij in 1854 voor het eerst gerestaureerd en ook in later jaren (1891-1901, 1931 en 1932) waren enkele ingrepen nodig.

De Abdij van Rolduc wordt gerekend tot de belangrijkste voortbrengselen van de Romaanse bouwkunst. Rondom de kerk werden verschillende kloostergebouwen opgetrokken. Van 1672 tot 1676 bouwde Abt Van der Steghe een imposante vleugel ten noorden van de kerktoren en van 1752 tot 1754 liet abt Fabricius onder leiding van architect Moretti uit Aken de oorspronkelijke vleugel verrijzen. Dit brede gebouw beheerst door zijn ho ge ligging het uitgestrekte dal van de Worm.

Het klooster van Rolduc heeft een rijke historie en tal van instellingen speciaal op onderwijsgebied zijn daarin gehuisvest geweest. Van 1922 tot 1938 werd er aan de uitbreiding van dit complex gewerkt.

Eerst onder leiding van architect Schuyt, later volgens plannen van ir. J. Cuypers.

In 1946 werd Rolduc uitsluitend gebruikt als klein-seminarie nadat het omstreeks 1874 voor leerlingen van diverse studierichtingen was ingericht. Het internaat werd in 1970 opgeheven en een jaar later kreeg Rolduc de bestemming Internationaal Centrum voor Scholen en Congrescentrum. In 1973 werd in de noordelijke vleugel een seminarie gevestigd met philosofische en theologische opleiding en in 1974 werd in het complex het Mijnmuseum ondergebracht.

In 1969 kon na goedkeuring van de Rijksdienst met de restauratie van het gehele complex begonnen worden. Klein Rolduc (het zuidwestelijke deel) werd afgebroken en herbouwd en de Moretti-vleugel (oost) werd zorgvuldig opgeknapt. De langdurigste restauratie betrof de kerk die in 1980 onder handen werd genomen.

Op de plaats van de Kloosterradehof kwamen veertien eengezinswoningen en verschillende binnenplaatsen werden vernieuwd. Op het gehele complex zouden circa 485 eengezinswoningen gebouwd ke worden. De totale kosten (restauratie, verbouwing, herinrichting, bestrating en groenvoorzieningen) bedroegen f. 63 miljoen (waarvan f. 40 miljoen restauratiekosten). Deze ‘opknapbeurt’

kwam in 1990, ruim twintig jaar later, gereed. Gelukkig viel de schade van de aardbeving in april 1992 mee (f. 300000). En de Europa Nostra prijs is binnen!

Lit:W.M. Rolduc, een kleine gids (Centrum Rolduc).

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels