nieuws

Private financiering sluit risico-poen niet uit

bouwbreed

De bouwers in Nederland zijn sinds jaar en dag betrokken bij aanleg van waterbouwkundige werken. De betrokkenheid van de bankiers bij het aanleggen van infrastructurele werken zoals tunnels, is maar van de laatste tijd. Alhoewel geldschieters op andere dingen letten dan of ‘het water aan de voordeur staat’, zullen ook zij moeten accepteren dat alle risicos niet zijn uit te sluiten hoe deze ook over betrokkenen worden verdeeld.

Op het internationale symposium ‘Options for Tunneling’ in Amsterdam werd een omvangrijk programma met voordrachten over verschillende onderwerpen afgewerkt. Het liep van tunnelaanleg in zachte grond tot aan rots, met de nadruk op de afweging welke tunnelbouwmehode daarvoor te kiezen. Financiering van de bouw van tunnels en de risicos die daaraan zijn verbonden kwamen eveneens uitgebreid aan de orde. Op de laatste dag van het symposium werd ingegaan op de financiering en toewijzing van risicos bij de tunnelbouw.

David Woodward en Sue .F. Chan van de Sheffield Universtity Management School gin gen in hun voordracht ‘Risk analysis of privately financed tunneling pos’ in op het zogenoemde BOT-concept als een goed aanpak voor het maken en exploiteren van tunnels.

BOT is een afkorting die staat voor ‘Build Own Transfer’ of ‘Build Operate Transfer’.

Vandaag de dag is het niet ongewoon dat aanleg van grote infrastructurele werken, eens slechts mogelijk te maken door gebruik van algemene middelen, nu wordt gefinancierd door de private sector. Er kan zelfs worden gesproken van een trendmatige ontwikkeling naar private financiering van poen in de gehele wereld.

Bij de tunnelbouw gaat het bijvoorbeeld om de Eastern Harbour tunnel en de Tates Cairn Tunnel, beide in Hong Kong, de Kanaaltunnel in Europa en de Sidney Harbour tunnel in Australie.

Schuldencrisis

Er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen voor deze verschuiving in de financieringbron.

Bijvoorbeeld de groeiende schulden crisis van de derde wereld. Ontwikkelinglanden ke daardoor minder geld lenen. En omdat er van overheidswege toch al geen geld was, ke broodnodige poen niet zonder private financiering worden uitgevoerd.

Ook een oorzaak kan zijn dat de grote aannemingsmaatschappijen, die zich geconfronteerd zagen met een teruglo pende markt na de opleving van begin jaren ’80, op zoek zijn gegaan naar creatieve manieren om zich van een extra hoeveelheid werk te verzekeren. En dat heeft geresulteerd in het eerder genoemde BOTconcept, een term die overigens voor het eerst eind jaren ’80 door de toenmalige eerste minister Turgut Ozal van Turkije werd gebruikt.

BOT-poen vragen om een speciale aanpak om poen te bouwen, te financieren, en gedurende de overeengekomen periode te exploiteren, voordat het -kosteloos- aan de opdrachtgever wordt overgedragen.

Geldverstrekkers

Het onderwerp risico is ongetwijfeld het belangrijkste onderwerp bij BOT-poen voor alle betrokken partijen.

De geldverstrekkers lopen de kans het meeste te verliezen als het project mislukt, als vertraging bij de oplevering of kostenoverschrijding is ontstaan. Zij hebben slechts de cashflow die voortkomt uit het -afgeronde- project om hun leningen terugbetaald te krijgen. Dat geeft wel aan dat zorgvuldige analyse nodig is om de risicos te achterhalen die aan een po zijn verbonden. Vastgesteld moet daarin worden om welk type risico het gaat en welke betrokken partij dat zal moeten dragen.

Bijvoorbeeld een tijdige en geschikte opleveren van het werk kan worden verkregen door een garantie voor de prestatie van de aannemers te eisen. Het probleem van kostenoverschrijdingen is bijvoorbeeld te ondervangen door de bouwcontracten voor een vaste prijs aan te gaan.

Dekking

De verschillende typen risicos zijn in veel gevallen te verzekeren. Gebruikelijke polisvormen betreffen:contractors all risks, engineering all risks, aansprakelijkheid opdrachtgever, derden en business interuption.

Voor een aantal risicos zal echter geen dekking te krijgen zijn. Soms zal de geldgever zich daarbij moeten neerleggen. Dat kan betekenen dat extra geld beschikbaar moet komen in de vorm van extra leningen. Onder de niet te dekken risicos vallen bijvoorbeeld die welke verbonden zijn aan:politiek, vatluta, inflatie, rentevoet en overmacht. Het komt erop neer dat het zaak van de inititatiefnemers van het po is de risicos vast te stellen en te komen tot een aanvaardbare verdeling daarvan over de betrokken parijen. Slechts dan is het vertrouwen van de private geldgevers te verwerven.

Dat is een vereiste om hen aan te zetten het projcet van de nodige financiering te voorzien.

Maar geldgevers zullen moeten accepteren dat bepaalde risicos overblijven waarvoor geen dekking kan worden gevonden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels