nieuws

Pools woningtekort beloopt in 2020 ruim 6,5 miljoen

bouwbreed

Polen komt momenteel zon 1,2 miljoen woningen tekort. Het feitelijke tekort ligt eigenlijk beduidend hoger omdat buiten het genoemde getal de bewoonde maar in deplorabele toestand verkerende woningen vallen. Tot aan 2020 zal het aantal Poolse huishoudens met 2,9 miljoen groeien en het aantal onbewoonbare woningen stijgen waardoor het uiteindelijke tekort tot 6,5 miljoen zal oplopen.

Onderzoeker ir. Z. Nauta van het bureau Fource/Euroconsultant Nederland legde op een bijeenkomst in Utrecht uit dat het stijgende woningtekort deels ook samenhangt met de betrekkelijk lage produktie. In 1992 kwam het tot 110000 opleveringen. Voor dit jaar zal het cijfer uitkomen op 120000 om in 2000 zon 300000 te bedragen. Een groot deel van het bewoonde bestand kampt met ernstige lekkages als gevolg van scheurend en afbrokkelend beton. In de woningen liggen leidingen voor elektra ‘voor het pakken’ en is hang- en sluitwerk vaak verdwenen.

Dat is tevens een gevolg van het feit dat onderhoud en reparaties voortdurend en voor vele jaren zijn uitgesteld.

Credieten

Polen boekte volgens Nauta in de jaren zeventig de grootste groei in de bouwsector. Grote buitenlandse credieten zorgden ervoor dat de produktie jaarlijks met ruim 14 procent groeide. In 1978 kwamen 280000 woningen gereed: het grootste aantal ooit gerealiseerd. Tegelijkertijd kwamen er 140 fabrieken bij die moesten vorozien in de vraag naar voorgefabriceerde betonelementen. Toen in het begin van de jaren tachtig de buitenlandse investeerders steeds minder activiteiten ontplooiden, zakte de Poolse economie in. Als gevolg daarvan verloor de over heid de controle op de fabrikanten van bouwmaterialen.

Die slaagden er niet in om tijdig voldoende produkten met een aanvaardbare kwaliteit te leveren. Vervolgens kwam de uitvoerende bouw voor enorme vertragingen te staan en constateerde een steeds verder afnemend vakmanschap. Niet zelden kwamen bewoners terecht in half gerede en reeds onderhoud behoevende gebouwen.

Nutssector

De Poolse bouwnijverheid kende volgens Nauta in 1992 een gemiddelde groei van 8 procent. De grootste groei deed zich voor in de woningbouw en in de nutssector waar de activiteiten met 31 procent toenamen. In de gww daalden de activiteiten met 8 procent en in de sector renovatie en onderhoud met 21 procent. De utiliteitsbouw boekt een voorzichtig stijgende activiteit. Voor de komende jaren worden de meeste mogelijkheden verwacht in de energiesector. Die volgen voor een groot deel uit de prioriteit die internationale hulpprogrammas geven aan de verbetering van het milieu en aan de energievoorziening die daarmee samenhangt. Onder meer Fiat en General Motors kondigden investeringen ter waarde van om en nabij f. 3,5 miljard aan. Naar verwacht zullen andere investeerders dit voorbeeld volgen. In de komende jaren zal de nadruk komen te liggen op verbetering van de arbeidsomstandighe den, moderne productie en aanleg van goede wegen.

Halverwege de jaren tachtig daalde de Poolse utiliteitsbouw volgens Nauta met de helft om in 1990 nagenoeg geheel te stagneren. De komst van buitenlandse investeerders leidde onder meer tot een verhoogde vraag naar hoogwaardige kantoorruimte. Vooral in de grote steden ontstaan toenemende bouwactiviteiten in deze sector. De wachttijden voor kantoren op A-locaties in Warschau lopen evenwel nog steeds op en dat uit zich in forse huren. Niet zelden toonden buitenlandse bedrijven zich bereid bedragen te betalen die 50 procent boven de marktprijs lagen. Begin 1993 deed zich in Warschau echter een licht overaanbod van kantoorruimte voor. De huidige huurprijzen van ruim f. 78 per vierkante meter per maand zullen daardoor dalen tot pakweg f. 57.

Opvoeren

De geforceerde groei van de bouwproductie in de jaren zeventig deed de fabrikanten van bouwmaterialen de produktie volgens Nauta tot het uiterste opvoeren. Tijdens de crisis in de jaren tachtig bleven investeringen in moderne produktietechnieken direct achterwege. Ook het onderhoud bleef uit waardoor de materialenindustrie nu over een vervallen en verwaarloosd machinepark beschikt. De uitermate slechte infrastructuur houdt de ontwikkelingen in de bedrijfstak op. Voorts kampen de fabrikanten met een traag, omslachtig en bureaucratisch transportsysteem. Polen beschikt evenwel over rijke voorkomens aan grondstoffen voor bouwmaterialen. Te denken valt aan gips, klei, zand en kalk. Het land bezit voorts Europas grootste voorraad kalkzandsteen met een uitstekende kwaliteit. Die kan nog zon honderd jaar in de behoefte voorzien. De aanwezigheid van ruime voorraden grondstoffen, de lage lonen en de toereikende kolenvoorraden maken volgens Nauta een omvangrijke produktie van bouwmaterialen mogelijk. Het land exporteert ongeveer 57 procent van de cementproduktie en een groot deel van de vul- en isolatiematerialen. Tegelijkertijd vormen vul- en isolatiemateriaal de grootste groep van geimporteerde waren. Vooral bij de geexporteerde isolatiematerialen gaat het om inferieure producten voor de traditionele markten in het Gemenebest van Onafhankelijke Staten en het Midden-Oosten. Voor de eigen poen voert Polen hoogwaardige materialen uit WestEuropa in.

In 1990 produceerde Polen volgens Nauta ruim 12,4 miljoen ton cement. Daarvan ging ongeveer 1 miljoen ton op aan de uitvoer. Het topjaar was 1979 toen het land 22 miljoen ton cement vervaardigde. De terugval hangt samen met de aflopende bouwproduktie en met de weinig efficiente fabricage.

De huidige capaciteit beloopt 18 tot 20 miljoen ton. De staat nam in 1991 50 inplaats van de gebruikelijke 90 procent van het geproduceerde cement af.

Naar verwacht zullen particuliere bouwbedrijven ruiiom 60 procent van de produktie afnemen. Voor het restant tekent de staat die het gebruikt voor infrastructurele werken. Wil Polen in 2000 tot een oplevering van 300000 woningen komen dan dient de cementproduktie te verdubbelen. De bestaande fabrikanten ke deze opgave reraliseren maar zullen een drastische herschikking moeten ondergaan en een aanzienlijke modernisering moeten opzetten.

Isolatie

De jaarlijkse produktie van glas- en steenwol beloopt volgens Nauta zon 180000 ton.

De producerende bedrijven kampen evenwel met aanzienlijke financiele problemen. Mede daardoor moesten eerder vijf bedrijven de deur sluiten waardoor de produktie met ruim 30 procent daalde. Isolatie vormt echter een forse markt omdat isolatie in een groot deel van het Poolse woningbestand niet of onvoldoende aanwezig is. Dat gebrek levert een kostenpost van om en nabij f. 1,9 miljard op. Nationale isolatieprogrammas moeten het mogelijk maken binnen afzienbare tijd een energiebesparing van 40 tot 50 procent teweeg te brengen. Dergelijke programmas voor de nieuwbouw maken een jaarlijkse produktie van minstens 500000 ton noodzakelijk. Bij deze hoeveelheid komt nog het benodigde materiaal voor renovatiepoen.

Bouwmachines

Wat voor de materialen geldt gaat volgens Nauta ook voor het materieel op. Tot aan het einde van de jaren tachtig overtrof de export van bouwmachines de import. Enige uitzondering vormden de machines voor de wegenbouw. Met het

enstorten van de Comecon vonden de Polen nauwelijks afzet voor hun machines.

De enorme omvang van de bouwactiviteiten zorgt voor een sterk toegenomen vraag naar nieuw en gebruikt materieel. De Poolse aannemers werken over het geheel genomen met verouderde en storingsgevoelige machines. reden te over om aan te nemen dat ook deze markt in de komende jaren aanzienlijk zal zijn. Wie overweegt op een of andere manier te investeren doet er echter goed aan zeer voorzichtig en kleinschalig te beginnen met een marktverkenning. Vooralsnog blijft onduidelijk wanneer de voorspelde groei zich daadwerkelijk aandient.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels