nieuws

Ondergrondse Betuwelijn kan met ‘tunnelmachine

bouwbreed

Met de door prof. ir. R.J.G.A. van der Hoorn van de TU Delft ontworpen ‘Soft Soil Tunnelbouwmachine is het technisch en financieel mogelijk de Betuwelijn geheel ondergronds aan te leggen. Dit zelfs binnen dezelfde tijd als de aanleg van de bovengrondse Betuwelijn zou vergen.

Dat is de conclusie van een haalbaarheidsonderzoek dat is uitgevoerd door de stichting International System Development & Support (ISDS) naar de tunnelbouwmachine, waarvan het concept werd geleverd door prof. Van der Hoorn. Het onderzoek werd verricht in opdracht van de provincies Gelderland en Zuid-Holland en diverse gemeenten langs het toekomstige traject van de Betuwelijn.

De onderzoekers concluderen dat een circa honderd kilometer lange tunnel met een inwendige diameter van 7,5 meter tussen de f. 42 en f. 49 miljoen per kilometer zal kosten.

De totale aanleg van de lijn zal hierdoor de f. 5 miljard niet te boven gaan. De bouwtijd bedraagt vijf jaar, zij het dat hier nog zo’n drie tot vier jaar onderzoek en ontwikkeling aan vooraf gaat. In acht, uiterlijk negen jaar kan de ondergrondse Betuwelijn dus een feit zijn.

Het is hiermee in kosten en tijd van aanleg vergelijkbaar met een bovengrondse aanleg van de goederenverbinding.

Uniek

De ‘Soft Soil Tunnel Building Machine is volgens de onderzoekers uniek omdat het uitgaat van de automatische verwerking van goedkoop verkrijgbare grondstoffen (beton en staal). In plaats van prefabtunnelelementen, waar in Japan reeds mee wordt gewerkt, wordt in de tunnelbouwmachine alles onder de grond gefabriceerd.

De grondstoffen worden aangevoerd door verticale transportbuizen die op circa zeven kilometer afstand van elkaar moeten worden aangebracht.

Direct achter de boorkop van de machine bevindt zich een ruimte, waarin een eindeloos stalen dunwandige buis kan worden vervaardigd. De buis wordt aan de buitenkant van de machine gevoerd nadat zij is opgerekt via een ringspleet.

Het overige deel van de machine bevindt zich hierdoor meteen binnen dit ‘stalen vlies’.

Wapeningsmateriaal en beton komen daarna bij elkaar in de holle ruimte die aan een kant wordt begrensd door het stalen vlies en aan de andere kant door een op die plaats aangebrachte stalen binnenbekisting. Door trilling wordt de juiste verdichting van het beton verkregen.

Kiezen of delen

De Tunnelbouwmachine, waarvan de werking hierboven in een notedop is beschreven, heeft een nadeel:zij is duur. Zo duur dat de bouw ervan pas rendabel wordt wanneer er tenminste een tunnel van twintig kilometer wordt aangelegd.

Voor de twee door minister Maij aangekondigde ondergrondse experimenten in de Betuwelijn lijkt het concept dus niet geschikt. Volgens de provincies Gelderland en ZuidHolland is het ‘kiezen of delen’:gehele ondergrondse aanleg of niet. Wel zou het concept in aanmerking komen voor een grootschalig experiment van twintig kilometer of langer.

“Daar moet de minister echter over beslissen, net als over het beschikbaar stellen van f. 5 miljoen voor vervolgonderzoek” , aldus een woordvoerder van de provincie Zuid-Holland.

Vervolg op pag. 2

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels