nieuws

Uithangborden

bouwbreed

De burgers die in vroegere tijden in oude houten huizen woonden, voelden in het algemeen geen behoefte om hun huis van een naam te voorzien.

De dorpen en steden waren klein en iedereen kende iedereen. Zij die echter iets met de handel hadden te maken, wilden hun bedrijf niet alleen bekendheid geven aan de eigen stadsbewoners, maar ook laten opvallen bij de doortrekkende reiziger.

Sinds onheugelijke tijden hingen deze handelaars, om de aandacht op hun ambacht of nering te vestigen, iets uit. Zo onstond het uithangbord.

Door de groei der steden werd het nodig de woonhuizen der poorters van onderscheidingstekens te voorzien. Aan het geven van huisnummers was men nog niet toe, dat zou pas in 1796 in ons land worden ingevoerd. Die onderscheidingstekens kwamen pas goed tot hun recht toen de huizen van steen werden gebouwd. De gevelsteen deed zijn intrede in de historie en hij verving in vele gevallen het uithangbord waarvan de afbeelding echter vaak op de steen werd overgebracht. Er werd in Den Abraham brood verkocht, in Den Ekster tuinzaden en in De Driekoningen of De Gouden Gaper waren medicijnen te koop.

In later jaren verdween de gevelsteen, vooral ook omdat daar precario voor werd geheven. Dit was ook het geval met het uithangbord dat buiten de gevel uitstak. Toen begon men op de etalageruiten opschriften aan te brengen dat belastingvrij kon gebeuren. Die ge woonte heeft zich tot op de dag van vandaag gehandhaafd en men vindt die aanduidingen veelal terug op cafes en restaurants, maar ook op kleine bedrijven en winkels.

In alle grote steden zijn deze opschriften te zien en Amsterdam spant daarbij wel de kroon. Vooral op winkels die door boetieks zijn vervangen kan men soms wonderlijke opschriften tegenkomen. Soms zijn de namen van de eigenaressen vermeld (Anna en Marijke, Hans en Grietje, Ellebelle, Karin en Paula), dan wordt de aard van de te verkrijgen goederen aangegeven (De Mof, Lipstick, Apres Midi of First Live) of wordt zomaar een leuke naam gegeven (’t Haasje, Haastje Reppie of ’t Oortje).

Een zeer bijzondere naam ontdekten we in de Eerste Bloemdwarsstraat 2a,

den in de Jordaan te Amsterdam. Deze winkel, waar sinds 1986 zelfgemaakte truien, hoeden, bijouterieen en kleine kunstvoorwerpen worden verkocht heet ’t Klerenwijffie. Dit opschrift is aangebracht op het zonnescherm dat evenals de gevel geel is geschilderd. Ook de fiets die buiten staat als de winkel is geopend, is fel geel uitgevoerd. De eigenaresse verkoopt dus kleding en aanverwante artikelen wat door het sprekende opschrift wordt weergegeven. In de mond van een Amsterdammer krijgt het echter een beeldende betekenis! Twee ‘Amsterdammertjes’

zorgen ervoor dat voor dit unieke boetiekje niet wordt geparkeerd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels