nieuws

Stormvloedkering Nieuwe Waterweg vordert goed

bouwbreed

Tussen Hoek van Holland en Maassluis is het po Stormvloedkering Nieuwe Waterweg in uitvoering. Het po kan, samen met de dijkversterkingen in het tijgebied bovenstrooms en een waterkering door het Europoort gebied, worden gezien als een van de laatste onderdelen van het Deltaplan. Met het project wordt beoogd het risico voor overstromingen in het tijgebied van Rotterdam en Dordrecht te verminderen. Bijkomend voordeel is dat de dijkversterkingen in het benedenrivierengebied slechts van beperkte omvang behoeven te zijn. De Bouwkombinatie Maeslant Kering en de overheid ondertekenden in oktober 1989 een overeenkomst voor het ontwerp, de bouw, en het onderhoud gedurende de eerste vijf jaar na ingebruikname van de Stormvloedkering Nieuwe Waterweg in oktober 1996.

Duidelijk is inmiddels dat een verminderd risico voor overstromingen een jaar later gerealiseerd zal zijn. Pas in 1997 kan de overheid beschikken over een operationele kering. De achterstand die Bouwkombinatie Maeslant Kering (BMK) bij het po heeft opgelopen is veroorzaakt door tegenvallers bij het ontwerp van de kering. In de aanbiedingsfase is door Bouwkombinatie Maeslant Kering van de verkozen sectordeurkering een principeontwerp gemaakt. Na verkrijgen van de opdracht moest dit ontwerp voldoende worden gedetailleerd, een vereiste om met de feitelijke bouw te ke beginnen.

Het principe-ontwerp van BMK werd verkozen boven de oplossingen van vier andere aannmerscombinaties. De kering die BMK nu bouwt komt in grote lijnen te bestaan uit twee sectordeuren die zich in geopende toestand in parkeerdokken in de twee landhoofden aan weerszijden van de Nieuwe Waterweg bevinden. De waterkerende wand van de deuren heeft de vorm van een cirkelsector. De deuren zijn via grote steunarmen opgelegd op een scharnierconstructie op elk van de landhoofden.

Voor het sluiten worden de deuren opgedreven en de Waterweg ingedraaid tot ze elkaar bijna raken. Vervolgens worden de beide sectordeuren gelijktijdig afgezonken op een drempel die op een diepte van 17 m minus N.A.P. in de bodem van de Waterweg is aangelegd.

Bij het uitwerken van het ontwerp, direct na aanvaarden van de opdracht, werd bij modelproeven in het Waterloopkundig Laboratorium in Marknesse waargenomen dat de deuren tijdens afzinken een instabiliteit vertoonden. Dat werd ontoelaatbaar geacht omdat van beheerst proces van afzinken geen sprake meer was.

Al vrij snel is door medewerkers van BMK de oplossing gevonden om dit gedrag te onderdrukken. Dat betrof wijziging van de deurvorm. Aan de zeezijde werd de onderkant afgeschuind. De scheiding van afschuining en vlakke onderzijde werd van een vertikale strip voorzien. Ook aan de achterzijde van de deuren werd een kleine skirt toegevoegd. De uiterlijke vorm van de deuren was hiermee vastgelegd.

Alhoewel de problemen relatief snel zijn opgelost, moest daarna door BMK veel tijd worden besteed worden om zekerheden en vertrouwen in de oplossing te krijgen. Onderbouwen en uitwerken daarvan en aanpassen van het ontwerp heeft in totaal ongeveer een jaar gevraagd. Dit is voor BMK reden geweest de opdrachtgever uitstel van oplevering te vragen met een periode van eveneens 12 maanden.

Toereikend In de vijfde voortgangsrapportage van het ministerie van Verkeer en Waterstaat in het kader van de procedureregeling ‘controle grote projecten’ van november vorig jaar staat vermeld dat nog niet is beslist over het verzoek van de BMK om uitstel van de opleveringstermijn. Dit omdat de daaraan verbonden consequenties nog niet zijn vastgesteld. Half februari 1993 was nog geen beslissing gevallen. Verwacht wordt dat het verzoek zal worden gehonoreerd. De planningen zijn inmiddels op het uitstel aangepast.

De overeenkomst van BMK met de Staat betreft aanleg van een stormvloedkering in de Nieuwe Waterweg voor het vaste bedrag van f.688 miljoen (prijspeil 1 januari 1989). Met f.10,2 miljoen voor onderhoud over vijf jaar, een bedrag van f.126,8 miljoen voor onvoorzien en voor door het rijk uit te voeren werkzaamheden, en voorbereidingskosten ad over f.15 miljoen over ’88 en ’89, komen de totale pokosten op f.840 miljoen in prijzen van 1 januari 1989.

Overigens vertonen de pokosten van f.903,9 miljoen in prijzen van 1 juli 1992 een stijging van f.63,9 miljoen ten opzichte van de pokosten op 1 januari ’89 als gevolg van autonome loon- en prijsontwikkelingen. In de vijfde voortgangsrapportage van Verkeer en Waterstaat wordt geconcludeerd dat het geraamde budget van f.840 miljoen op basis van het loon- en prijspeil 01-01-1989 toereikend is.

Verantwoordelijk Het vragen om een jaar uitstel in een ‘design en construct’-contract met overeengekomen prijs en levertijd doet merkwaardig aan. Dergelijke contracten maken een snelle wisselwerking mogelijk tussen ontwerp en uitvoering omdat beide activiteiten zijn toevertrouwd aan een organisatie. Dat maakt vaak belangrijke besparingen op de kosten mogelijk.

In het geval van de Stormvloedkering Nieuwe Waterweg berust de verantwoordelijkheid voor zowel het ontwerp als de bouw en het onderhoud gedurende de eerste vijf jaar bij aannemer BMK.

Bij het verlenen van de opdracht aan BMK heeft de staat bepaald, dat BMK alle werkzaamheden moet verrichten volgens een door BMK op te stellen kwaliteitssysteem.

In een aantal handboeken wordt aangegeven hoe zal worden voldaan aan de prestatie-eisen die aan het te realiseren produkt zijn gesteld. Het werken met een kwaliteitssysteem vraagt van alle betrokkenen een bepaalde instelling ten opzichte van het werk:iedereen beoordeelt zijn eigen werkzaamheden kritisch en gaat na waar verbeteringen mogelijk zijn. In beginsel is controle door anderen niet meer nodig.

Uniek De contractvorm en werken volgens een kwaliteitssysteem maakt het project ook voor Rijkswaterstaat uniek. Deze, tot nu toe ontwerpende en toezichthoudende, instantie heeft een rol op afstand toebedeeld gekregen. Rijkswaterstaat is meer betrokken op het voorbereidingsstadium van het po bij het beoordelen van de kwaliteits- en de uitvoeringsplannen. Dagelijks toezicht kan beperkt blijven tot steeksproefgewijze controle van het werk van de aannemer.

Hierin ligt een mogelijke oorzaak voor het aanvragen van uitstel van oplevering door de aannemer. De aannemer dient aan te tonen dat de kwaliteit van zijn werk is zoals afgesproken. De mensen van Rijkswaterstaat hebben er -toetsenderwijs- vast moeite mee gehad dat de aannemer naar zijn mening het te greintje twijfel niet heeft ke wegnemen. De aannemer vindt dat hij in dit opzicht alles heeft gedaan wat redelijkerwijs mogelijk is. De aannemer wil kennelijk niet opdraaien voor de vertraging die hierdoor is ontstaan.

Staalconstructiewerk De voortgang van de activiteiten is nu goed. De achterstand ten opzichte van de oorspronkelijke planning bedraagt weliswaar circa een jaar, maar deze is niet gewijzigd.

De fabricage van de stalen sectordeuren is goed op gang. De produktie van de stalen onderdelen vindt plaats in de constructiewerkplaatsen van de drie partners die onderdeel uitmaken van BMK Staal. Een deur, ofwel ‘kerende wand’, zal bestaan uit 15 secties, elk opgebouwd uit 15 bovensecties en 13 ondersecties met een gewicht dat ligt tussen 105 en 265 ton.

De deelsecties zullen naar de bouwplaats worden versleept waar ze aan elkaar worden gelast. Iedere bovensectie moet exact passen op de bijbehorende ondersectie, terwijl ze toch door verschilende producenten zijn gemaakt. Om de pasvorm te optimaliseren worden bovenkasten en drijflichamen met overlengte geleverd. Ze zijn ter plaatse op maat te branden.

De complete secties worden tot slot onder een hoek met de naastliggende sectie geplaatst zodat de cirkelvormige vorm wordt verkregen en vastgelast. Zo ontstaat de kerende wand van 210 meter lengte en een hoogte van 22 meter.

Naar verwacht zullen de eerste secties medio dit jaar per ponton naar de bouwplaats bij Hoek van Holland worden afgevoerd.

Combiwand De sectordeuren zullen in normale omstandigheden in de droge dokken in de landhoofden zijn geparkeerd. Het werk aan deze dokken vordert goed. De damwand rond het dok met de nodige verankering is gereed. De grond in het dok is ontgraven tot op het vereiste niveau. Nadat in de bodem van het dok de nodige funderingpalen voor de betonnen vloer zijn geheid, wordt eerst onderwaterbeton aangebracht. Nadat het dok is drooggezet kan de betonnen vloer worden aangebracht.

De wanden van de parkeerdokken en de landhoofden zijn uitgevoerd als een zogenoemde ‘combiwand’. Die bestaat uit holle buispalen (diameters van 910 tot 1620 mm) die op enige afstand van elkaar in de grond worden geheid. De palen zijn aan twee zijden voor zien van een damwandslot. Na het heien van de buispalen wordt tussen alle palen een stalen damwandplank aangebracht.

De combiwand van het zuidelijke landhoofd is onlangs beschadigd. De 18000 ton metende olietanker ‘Bung Mawar’

kreeg bij het uitvaren ter hoogte van het werk motorstoring. Onder invloed van wind en stroom werd de danmmwand van het zuidelike landhoofd dicht bij het parkeerdok geraakt. De schade is dusdanig dat een deel van de combiwand vervangen moet worden.

Naar het zich laat aanzien gaat dat gebeuren door aan de buitenkant van de damwand een kuip te heien die ter weerszijden van de reparatie aansluit aan de combiwand. De beschadigde stukken van de damwand ke dan worden verwijderd en vervangen door nieuwe.

De Bouwkombinatie Maeslant Kering wordt gevormd door:HBG, Hollandsche Beton Groep NV, Koninklijke Volker Stevin NV, NBM Amstelland NV, Hollandia Kloos Holding NV.

De civiel-technische werken zullen worden uitgevoerd door BMK Civiel: HBW,Hollandsche Beton- en Waterbouw BV, Van Hattum en Blankevoort BV, Dirk Verstoep BV.

De staalconstructies en de elektromechanische werken worden uitgevoerd door BMK Staal:Lubbers’ Constructiewerkplaats en machinefabriek ‘Hollandia BV, HSM, Hollandsche Staalbouw Maatschappij BV en Stapel BV.

In de produktiehallen van Hollandia en HSM wordt gewerkt aan het maken van onderdelen voor de kerende wand.

Michel Hofmeester Fotoprodukties BV, Rotterdam.

De sluitingsfrequentie van de stormvloedkering in de Nieuwe Waterweg is bij oplevering eens in de tien jaar. De doorvaartbreedte tussen de landhoofden van de kering is 360 meter.

Aeroview – Dick Sellenraad, Rotterdam.

Door de bouw van de kering in de Nieuwe Waterweg kan de voorgenomen verhoging en versterking van dijken in het benedenrivieren gebied aanzienlijk worden beperkt. Op de foto de kassen van het Westland, afdoende tegen hoogwater beschermd door zeedijken en duinen.

Aerocamera – Michel Hofmeester BV, Rotterdam.

Bij een geopende kering, zullen de sectordeuren elk in een met water gevuld parkeerdok staan. Op de foto zijn de cirkelvormige contouren van het dok op het zuidelijk landhoofd duidelijk te onderscheiden.

Aerocamera – Michel Hofmeester BV, Rotterdam.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels