nieuws

Liggers metro krijgen een niet-constante kromming

bouwbreed Premium

Bij Spanbeton te Koudekerk aan den Rijn liggen prefab voorgespannen betonnen liggers gereed voor de uitbreiding van de Amsterdamse metro. Ze hebben een horizontale, niet constante kromming.

De prefabricage van dergelijke liggers vereist een speciale mallentechniek.

Volgens M.H.W. Peters, commercieel directeur van Spanbeton BV, krijgen architecten steeds meer invloed op de vormgeving van de infrastructuur. Totnogtoe werden de metro-viaducten samengesteld uit rechte liggers, die bij de steunpunten onder een hoek op elkaar aansluiten. Om esthetische redenen (en om ruimte te sparen) worden nu kromme liggers gemaakt. Zij sluiten in een vloeiende beweging op elkaar aan.

De kromming van de liggers is niet constant; dat is een extra complicatie bij de produktie.

Spanbeton heeft daarvoor speciale mallen. Daarmee ke liggers met verschillende krommingen gefabriceerd worden. Het zijn stalen mallen uit platen, die met vijzels onderling enigszins verschoven ke worden. Op die manier kan de mal over de volle lengte aangepast worden aan het verloop van de kromming. Het biedt de ontwerper de vrijheid om elk deel van het viaduct een eigen kromming te geven.

Insteekhaven

De liggers voor de metro zijn ontwikkeld door het ontwerpbureau van Spanbeton. Ze zijn zo groot (ca. 40 meter lang), dat het niet mogelijk is om ze over de weg te vervoeren. De liggers worden dan ook per schip vervoerd. Spanbeton beschikt over een insteekhaven aan de Oude Rijn, die het bedrijf ook gebruikt voor de aanvoer van grondstoffen.

De liggers voor de metro zijn betonnen kokers met een grote wringstijfheid. In de lengte zijn ze voorzien van voorspanning. M.H.W. Peters legt uit, dat in in de fabriek wordt voorgespannen, terwijl op de bouw vaker nagespannen wordt. Het in de fabriek aangebrachte spanstaal hecht over de volle lengte aan het beton. Daardoor wordt het beton minder zwaar belast door splijtspanningen.

Door de combinatie van voorspanning en prefabricage is er minder materiaal nodig, zowel minder staal als minder beton.

Dat voordeel geldt voor alle ‘staafachtige elementen, zoals liggers en delen van vloeren. Bovendien is het in de fabriek eenvoudiger om de voorspanning gebogen, in de juiste kromming aan te brengen.

De metro-viaducten worden samengesteld uit steeds drie liggers naast elkaar. Zij vormen samen een overspannend element. Na de montage worden de liggers aan de bovenzijde dwars afgespannen en worden de voegen volgestort. Het resultaat is een metro-viaduct met een esthetische, vloeiende vorm.

Zelfstandig bedrijf

Spanbeton is sinds juni een zelfstandige werkmaatschappij van Partek Beton Nederland BV. Als zodanig beschikt het bedrijf over een ISO9001 certificaat. ‘Zoiets moet overigens geen papieren bestaan leiden, het is geen doel op zich’, is het commentaar van Peters. ‘Opdrachtgevers zouden er wel meer op moeten selecteren. Maar het blijft zaak het eigen functioneren voort durend te verbeteren; dat gaat niet automatisch.’

In de jaren tachtig werkte Spanbeton samen met Schokbeton te Zwijndrecht. ‘De achtergrond daarvan was een vraag naar complete pakketten en integratie van kennis’, aldus Peters. ‘De behoefte aan totaalpakketten is echter afgenomen. Bovendien ziet de markt er niet rooskleurig uit.

Op het moment scoort het bedrijf met de hoogste efficientie het beste.” Om dat te bereiken, is de organisatie bij Spanbeton ‘platter’ gemaakt. Er zijn nu pomanagers voor weg- en waterbouw en voor utiliteitsbouw. Bovendien worden binnenkort de meest moderne voorspantechnieken geimplementeerd. Een volgende opdracht waarbij die technieken toegepast worden is de reconstructie van het verkeersknooppunt Oudenrijn. Spanbeton levert de liggers voor vier viaducten.

Reageer op dit artikel