nieuws

Begin 1994 aanbesteding onderhoud van pijlerdam

bouwbreed

Dertig schuiven van de Oosterscheldekering worden vervroegd voorzien van een nieuwe coating. Begin volgend jaar vindt de aanbesteding plaats van het eerste deel van het werk. Al in mei 1994 moet de eerste schuif worden aangepakt. Geschatte totale kosten: f. 65 miljoen. Verandering van verfsysteem om tijdwinst te behalen tijdens de bouw van de kering is de oorzaak van dit groot onderhoud binnen acht jaar na de opening van de kering.

Het groot onderhoud aan de Oosterscheldedam zou in de oorspronkelijke planning pas na de eeuwwisseling starten.

De verflaag op een deel van de schuiven is er echter zodanig aan toe dat reeds nu moet worden begonnen.

Dat er iets niet in orde was met een deel van de schuiven was bij Rijkswaterstaat al in 1991 bekend, maar kwam pas dit voorjaar in de openbaarheid.

Al vijf jaar nadat de kering werd geopend, werden namelijk craquele-achtige scheuren tot op het staal ontdekt in dertig van de 62 schuiven. Omdat de levensduur van de coating was begroot op zon 25 jaar, betekende dat een flinke tegenvaller waarvan de oorzaak in eerste instantie onbekend was.

Onderzoek heeft de laatste maanden echter aan het licht gebracht dat de verandering van verfsysteem halverwege de conserveringswerkzaamheden de boosdoener is. Ir. T. van der Schaaf, poleider groot onderhoud namens de Bouwdienst van Rijkswaterstaat: ‘Het was voor ons een compleet nieuw verschijnsel, maar gelukkig is de oorzaak inmiddels achterhaald. Doordat er tijdens de bouw van de kering stagnatie optrad, is voor de laatste dertig schuiven een an der coatingsysteem gekozen dan voor de eerste tweeendertig. Om op tijd klaar te zijn, is in plaats van het oorspronkelijke epoxy-teersysteem in drie lagen een ander systeem gebruikt dat in twee lagen kon worden opgebracht.’ Dat leverde inderdaad de nodige tijdwinst op, maar later bleek die keuze funest te zijn geweest. De aangebrachte verf bevatte namelijk bestanddelen die op den duur verdampten.

Daardoor verloor de verflaag aan massa, kromp en scheurde waardoor het bewuste craquele-effect kon ontstaan.

Niet bekend

Inpakken

De enige methode om de verflaag afdoende te herstellen, is de schuiven geheel blank te stralen en opnieuw te behandelen. Oorspronkelijk zouden deze werkzaamheden plaatsvinden rond het dertigste levensjaar van de kering. Maar omdat Rijkswaterstaat de roestvorming ontoelaatbaar vindt, is besloten reeds volgend jaar te starten in een tempo van vier schuiven per jaar. In verband met het stormseizoen moeten de werkzaamheden plaatsvinden tussen 1 mei en 1 oktober.

Rijkswaterstaat heeft inmiddels een rapport opgesteld met de alternatieve methoden van conservering. De eerste mogelijkheid is het opnieuw conserveren van de schuiven, terwijl zij in de onderhoudsstand staan. Zo was het ook in het oorspronkelijke ontwerp van de kering gepland. De milieueisen zijn inmiddels echter zo aangescherpt dat deze mogelijkheid volgens Van der Schaaf nu niet meer in aanmerking komt. Op grond van eisen in de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater moeten de schuiven namelijk volledig worden ingepakt om te voorkomen dat verf, vuil en grit in het water terechtkomen. De schuiven hangen in de onderhoudsstand zo dicht bij het water, dat het volgens Van der Schaaf onmogelijk is een goede waterdichte constructie te maken.

Opvijzelen

Daardoor blijven er twee alternatieven over. Allereerst ke de schuiven 2,60 meter worden opgevijzeld en vastgezet, waarna de hele schuif in een tent wordt ingepakt en ter plaatse wordt geconserveerd.

Een dergelijke methode wordt op het ogenblik ook toegepast bij de Haringvlietsluizen. De kosten van dit alternatief worden geschat op f. 65 miljoen; ruim f. 2,1 miljoen per schuif.

Een tweede alternatief is de schuiven met behulp van een drijvende bok uit de kering te verwijderen en elders te conserveren. Dat kost zon f. 75 miljoen. Deze bedragen komen overigens bovenop het reguliere onderhoud dat f. 25 miljoen per jaar kost.

Open schuiven

Voor beide alternatieven geldt dat tijdens de zomermaanden permanent vier schuiven niet ke worden gesloten. De consequenties daarvan zijn volgens Rijkswaterstaat echter gering. In de eerste plaats omdat de kans dat de kering in deze periode dicht moet slechts eens in de dertig jaar is. Maar mocht dat het geval zijn, dan is er volgens Rijkswaterstaat nog bijna niets aan de hand.

Door de vier open schuiven treedt een lekkage op die het waterpeil met zon 20 cm doet stijgen en daarmee kan volgens ing. H. Verheij, hoofd van de Dienstkring Deltakust van Rijkswaterstaat, rekening worden gehouden: simpelweg door ‘eerder op de knop te drukken’.

Als de schuiven elders zouden worden geconserveerd is het in principe mogelijk de open gaten af te sluiten. Er ke bijvoorbeeld schotbalken worden geplaatst (kosten: f. 6 miljoen), maar die zorgen voor een permanente afsluiting die ongunstig is voor het Oosterscheldemilieu.

Een nog duurdere oplossing is het laten maken van een set reserveschuiven, waardoor de kering normaal kan blijven functioneren. De aanschaf daarvan wordt geschat op f. 45 miljoen.

Gezien de kosten, de technische uitvoerbaarheid en de risicos gaat de voorkeur van Rijkswaterstaat uit naar het opvijzelen en vervolgens ter plekke conserveren van de schuiven terwijl de vier gaten de hele zomer open blijven.

Maar Verheij en Van der Schaaf sluiten niet helemaal uit dat na de aanbesteding toch blijkt dat er een bedrijf is dat voor vergeljkbare kosten een betere kwaliteit kan bieden als de schuiven elders worden behandeld.

Coatingsystemen

Rijkswaterstaat gaat ervan uit dat de schuiven zullen worden behandeld met een bestaande coating die zijn waarde reeds in de praktijk heeft bewezen.

Daarom zijn tien leveranciers aangeschreven om de mogelijkheden te inventariseren.

Daaruit zijn er voorlopig vier gekozen die nader worden onderzocht op hun geschiktheid.

Het betreft vier verschillende systemen: op basis van epoxy, polyester, polyurethaan en een gemengd systeem (op basis van zink en epoxy). Begin januari zal uit de mogelijke verfsystemen een keuze worden gemaakt. Een ding is daarbij zeker: het zal een andere coating worden dan indertijd is gebruikt voor de tweeendertig schuiven die nu nog volledig intact zijn. Dat systeem op epoxy-teerbasis mag namelijk op grond van milieu-overwegingen nu niet meer worden toegepast.

Aanbesteding

Als alles volgens verwachting verloopt vindt de aanbesteding van het werk begin volgend jaar plaats. Verheij: ‘Het betreft een Europese aanbesteding met voorselectie. Het werk zal in twee porties worden verdeeld. Als alle schuiven in een keer zouden worden aanbesteed, wordt de contractperiode te lang. Bovendien vermindert dan de flexibiliteit.’

In mei 1994 wil Rijkswaterstaat beginnen met de conservering van een schuif. Als daarmee voldoende ervaring is opgedaan en de kinderziektes zijn verdwenen, ke in de jaren daarna vier schuiven per jaar worden behandeld.

Nadat alle dertig schuiven klaar zijn, kan worden gestart met de overige tweeendertig schuiven waarmee nu nog niets aan de hand is. Dat is wel volgens de oorspronkelijke planning.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels