nieuws

Schilderswinkel van Kuipers maakte zowel behang als stillevens

bouwbreed

Bij galerie Simonis & Buunk te Ede is sinds kort een selectie stillevens te zien uit de 18e, 19e en 20e eeuw. De tentoonstelling is opgebouwd rond twee werken van de 18e eeuwse schilder Cornelis Kuipers, stillevens waarop bloemen, fruit, insekten en zoogdieren staan afgebeeld.

Over de schilder Cornelis Kuiper (1739-1802) was tot voor kort maar weinig bekend. Een onderzoek van J. Erkelens bracht daar verandering in en plaatst de schilder tijdens de tentoonstelling en met een boek voor het voetlicht.

Schilderswinkel

Kuipers bleek ook al in zijn eigen tijd een vooraanstaande schilder in Dordrecht. Kuipers had een schilderswinkel. De werkzaamheden bij een 18e eeuws schilderbedrijf waren veelzijdiger dan nu het geval is. In de huizen werd vaak decoratief schilderwerk aangebracht; het hiervoor vereiste vakmanschp vervaagde de grenzen tussen huis-, decoratie- of kunstschilderwerk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Kuipers naast zijn schilderijen ook kamerbehangsels, deur- en schoorsteenstukken en portretten vervaardigde.

Het decoratie-schilderwerk in de huizen van welgestelde Dortenaren nam Kuiper vaak voor zijn eigen rekening. Voorbeelden hiervan zijn het schoorsteenstuk voor het huis Wolwevershaven nummer 9, met de koepelvormige Maaskamer, het schilderwerk en de preekstoel in de Lutherse kerk en het in 1778 tot stand gekomen schoorsteenstuk voor een huis in de Wijnstraat.

Koetshuis

Kuipers kocht 1 mei 1777 in zijn geboortestad Dordrecht voor f. 900 ‘een koetshuis, een stallinge benevens nog een huis en erf daar benevens staande ende geleger agter het Bagijnhof, eve over de brug binnen deze stad, belent ’t huis van Anthony Schouwburg aan de eene en ’t pakhuis van Michiel Boet aan de andere zijde’.

Een groot deel van zijn leven heeft Kuiper zich beziggehouden met het vervaardigen van schilderijen. Tijdens de tentoonstelling en in het boek krij gen deze twee werken ruime aandacht.

Op beide werken zijn bloemen en vruchten te zien op een okerachtig marmeren blad voor een boslandschap. Op een van de twee werken zijn een rups en vlinder terug te vinden.

Deze combnatie is niet toevallig en symboliseert het aardse leven tegenover de verlosde ziel. Stillevens zitten vaak vol symboliek.

Voorwerpen als doodshoofd, zandloper, brandende kaars of lont en pijp komen vaak als vergankelijkheidssymbool voor op stillevens uit de 17e eeuw.

Ook bloemen hebben vaak een diepere betekenis. Een witte lelie of iris in religieuze werken staan voor de reinheid van Ma ria, een roos voor haar liefde.

De zonnebloem werd gebruikt als symbool voor de liefde van God, maar kon ook op echtelijke liefde duiden.

Op de thema-tentoonstelling zijn 111 stillevens te bewonderen en 185 andere werken.

De expositie bij galerie Simonis & Buunk aan de Notaris Fischerstraat 28-32 te Ede is dinsdag tot en met zaterdag te bezoeken tussen 11 en 5 uur.

Het boek ‘Levend Stilleven’ van dr. J. Erkelens e.a. telt 48 paginas en 40 afbeeldingen.

De tekst is in Engels en Nederlands. Het boek (ISBN 90800726-2-1) is gebonden en kost f. 28.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels