nieuws

Charles Jencks ordent de architectuur van vandaag

bouwbreed Premium

Na de trefzekere boeken zoals ‘The Language of Postmodern architecture, ‘Latemodern architecture en ‘Post-modernism: the new classicism in art and architecture heeft de Britse architectuurcriticus Charles Jencks nu ‘Architecture today’ gepubliceerd. Een monumentaal overzicht over de architectuur van de laatste vijfentwintig jaar.

Charles Jencks, de criticus met een voorkeur voor het streng selecteren van architectuur in stromingen en regionale aftakkingen, heeft met dit monumentale boek een interessant overzicht van de hedendaagse architectuur samengesteld. De voornamelijk in full color opgenomen fotos geven een beeld van de architectuurproduktie over heel de wereld met een sterke voorkeur voor de Verenigde Staten, Europa en Japan.

Opnieuw probeert Jencks door groepering van individuele architectuurontwikkelingen hoofdlijnen aan te brengen.

Daar kan men het mee eens zijn of niet, maar het doet weinig af van de grote verdienste, dat hedendaagse architectuur in al haar verschijningen binnen een boek is samengebracht. Daarbij worden vaak details in de toelichting gegeven, die het beeld van de ontwerper wat scherper instellen op de realiteit. Een voorbeeld daarvan vormen de landhuizen van Richard Meier. Zijn vooral van contrastrijke zwart/witfotos bekende witte villas lijken geent op die van Le Corbusier, maar wel met hedendaagse mogelijkheden van de bouwtechniek die bijdragen tot typische ‘Meiers’ met ongekend grote glaspuien. Het witten van de luxueuze woningen verhult het feitelijke materiaalgebruik: veelal een staalskelet met gevelvullingen die op houtskeletbouw berusten en onderdelen van metselwerk.

De eenheid van de witte afwerking wekt associaties van een eenheid die Le Corbusier nastreefde, en in veel gevallen ook uit traditionelere materialen bestond als de meer gesloten bouwvolumen suggereerden, hoewel een ogenschijnlijke betonbalk bij LC nog echt van beton was!

Wat de Nederlandse architectuur betreft is de selectie van Jencks vaak wat traditioneel: Van Eyck en Hertzberger blijven voortrekkers, afgewisseld met de paalwoningen van Piet Blom in Helmond en… het NMB/ING-hoofdkantoor van Alberts en Van Huut. Hoewel dit kantoorgebouw in het buitenland redelijk veel belangstelling heeft gekregen, is het nu opgenomen in dit internationale overzicht, en dat is niet geheel ten onrechte als men soms wat twijfelachtige buitenlandse voorbeelden daartussen ziet. Bij een wat gedegener kennis van onze regio zou de oogst nogwel eens wat groter ke worden.

Opmerkelijk bij zon overzicht is dat bijvoorbeeld een architect als Ricardo Bofill niet langer oververtegenwoordigd is en ook de ster van Aldo Rossi wat verbleekt, al zijn van beide architecten verschillende werken opgenomen. Dat geldt ook voor regios zoals de architectuur in Berlijn. Hoewel de stad zeker na het IBA-geweld een bezoek interessant maakt door het grote aantal verschillende architecten dat er een of meer gebouwen realiseerde, (b)lijken dat toch niet altijd hoogtepunten in het persoonlijke oeuvre te zijn geweest.

Zo vormt het boek een dankbare bron voor zeer uiteenlopende invalshoeken. Uitgaande van de classificatie van architectuur beschrijft Jencks de honderden gebouwen, waardoor het overzicht waarde krijgt als naslagwerk. Een uitvoerig register ontsluit de inhoud waneer men op zoek is naar een ontwerper of gebouw.

Zoals gebruikelijk bij de Londense uitgever Academy Editions, werd het boek uitstekend verzorgd. De uitgever maakt overigens tegenwoordig deel uit van de Duitse VCH Verlagsgesellschaft, hetgeen de prijs in Duitse Marken verklaart.

Charles Jencks ‘Architecture today’. Uitgave: Academie Editions/VCH, Londen 1993.

Formaat: 29 x 29 cm, 360 blz.

ISBN: 1 85490 192 3. Prijs (ingenaaid) DM 98,00

Reageer op dit artikel