nieuws

‘De vruchtbare stad’: een document stedelijke visie

bouwbreed

‘City fruitful’ is de titel van een monografie over een utopische stad, waar in het ontwerp rekening is gehouden met de combinatie van wonen en produktie in de landbouw.

Dat alles vindt bovendien energiebewust en met redelijke bouwdichtheid plaats.

Een model dat aansluit op voorbeelden die de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening vraagt.

City Fruitful, of te wel de vruchtbare stad, roept herinneringen op aan de jaren vijftig en zestig, toen kunstenaars en architecten utopieen in fraaie schetsen en maquettes vorm gaven. De gebouwde aftreksels daarvan zijn inmiddels voor een deel al weer gesloopt, waarbij de voorziene recycling minder eenvoudig bleek.

De auteurs van deze intrigerende stedelijke visie zijn Kas Oosterhuis en Ashok Bhalotra.

Zij trachten kassen voor de landbouw in de stad te integreren. Hun model toont een stadsuitbreiding met een doorsnede van 750 m als ronde stadswal, in principe in de buurt van Dordrecht gelegen.

Het moet een autovrij stadsdeel worden van 56 ha met 1700 woningen, waarvan 80 procent in laagbouw. Daarbij rekent men met 24 ha glasteelt en 5 ha buitenteelt. Elektrische met sensoren uitgeruste cybernetische wagentjes voor de tuinbouw maken ook ander vervoer in de stad mogelijk.

Experimenteel Aan de rand van dit gebied ligt een parkeergarage voor 1400 autos, ‘doorschoten’ met plantenkassen, waarvan de energiezuinige groeibelichting ook in de avonduren voor een veilige route zorgt. Plaatselijk zijn atriumwoningen op het maaiveld rond patios ontworpen.

Daarboven is een groeidak gedacht van kassen, dat is geperforeerd door de atriums. Elders bieden zonnehoven onderkomen aan de liefhebbers van het uitzicht op bijzondere gewassen. In de grondwal rond de stad zijn woningen in het zandlichaam opgenomen. Elders golft een kunstmatig landschap met woningen die hun tuin op het dak van de volgende golf (c.q. woning) hebben.

Zo zijn in de studie een groot aantal expirimentele woongedachten ontwikkeld, waarbij het dubbele grondgebruik herinnert aan de kasbah en boomwoningen van Piet Blom. Maar ondanks computergestuurde klimaatbeheersing, dubbel grondgebruik en zuinig energiegebruik rijst de vraag van eerdere ervaringen van goedbedoelde experimenten en utopische gedachten. ‘Mensen zijn geen engeltjes’ meende een werkgever van me reeds in de jaren vijftig. Ik vermoed dat we nog niet ver in die richting zijn gevorderd. Als men dan nog vergelijkingen treft met de fraaie verhalen rond Amersfoort… van Bhalotra, dan winnen de twijfel het van optimisme, dat aan deze door overheden gesubsidieerde plannen ten grondslag ligt. Was de stad maar zo vruchtbaar te realiseren!

De ontwerpmonografie is royaal opgemaakt, met veel kleur geillustreerd en mooi verzorgd.

‘City fruitful’ is samengesteld door een team van ontwerpers en adviseurs. Uitgeverij 010, Rotterdam 1992. Formaat:30 x 30 cm, 48 blz. ISBN 90 6450 179 3. Prijs:(ingenaaid) f.34,50.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels