nieuws

Daar waar het vaste land overgaat in het water …

bouwbreed

Daar waar het vaste land overgaat in het water van de zee bevindt zich de kust. Op geografische kaarten weergegeven als kustlijn is de ligging bekend. Maar de aard van het land en het karakter van de zee geeft elke kust een eigen identiteit. Martin Kers reisde langs Europese kusten en heeft ze vanaf de Noordkaap in Noorwegen tot de oevers van de Bosporus vastgelegd in fotografische impressies. De kusten van Europa blijken rijk aan afwisseling.

Het boek met het fotografische verslag van de reis van Martin Kers is vol verrassingen. Zijn kijk op de verscheidenheid van kusten is adembenemend anders. De fotos van Kers tonen gevoel voor dramatiek, voor woeste ledigheid en een incidentele hang naar surrealisme. Maar ook het gewone alledaagse van huizen, dorpen, steden en mensen gaat fotograaf Kers niet uit de weg. Dan lijkt hij evenwel graag het moment te kiezen waarop de stoelen nog leeg zijn of de wind het strand van Torremolinos teistert.

De reis langs de kusten van Europa werd in etappes afgelegd. Vele daarvan werden door schrijfster Ethel Portnoy meegemaakt. Aan het begin van het boek en bij de aanvang van de verschillende hoofdstukken doet zij in gestileerde, heldere taal verslag van haar herinneringen en van de beelden die de fotos bij haar opriepen.

De reis van Martin Kers begint op de woeste, ongerepte kusten van Scandinavie. De fjorden van Noorwegen zullen bij velen bekend zijn. Dat komt meestal door een toeristisch bezoek aan deze bezienswaardigheden. Bij anderen zal de bekendheid een verschillende oorsprong hebben.

De aard van hun werk bijvoorbeeld.

Dan zijn de fjorden bekend als tijdelijke afbouwplaatsen voor grote offshore constructies. De ligging is beschut en de waterdiepte is groot. Bovendien is de afstand relatief gering tot de plaats waar de bouwsels na voltooiing veelal worden ingezet voor de olie- en gaswinning op zee uit de kust voor Noorwegen.

Hoe bekend iemand ook kan zijn met de dunbevolkte Scandinavische kust, de uitgestrektheid ervan wordt door Kers vlijmscherp getypeerd. In het Scandinavie van Kers is de natuur nog koning en de lucht tintelend fris.

De kusten van de Baltische Zee zijn voor de meeste West-Europeanen nog terra incognita. In het oosten liggen de moerassige kusten, waar tsaar Peter de Grote in 1703 een marinebasis bouwde. De stad die hij stichtte noemde hij Sint Petersburg. De verdedigingswerken die daar toen werden gebouwd zijn nu nog steeds te bewonderen als gedegen staaltjes kustwaterbouwkunde.

Langs de zuidkant van de Oostzee zijn langs de kust fraaie zandstranden te vinden tot in het uiterste westen van Polen.

Via het Duitse ‘Texel’ – Rugen – en langs andere, bekendere kusten van Duitsland en Denemarken komen we ‘thuis’ aan onze eigen Noordzeestranden.

Noordzeekust De kust van Nederland typeert Kers met een eigen accent. De Noordzeekust bestaat uit stranden, duinen en dijken. Zijn impresies van het strand van Schiermonnikoog geven wind, water en zand op uitzonderlijke wijze weer. Een groot gedeelte van de Nederlandse kust vindt bescherming tegen het water achter langgerekte duinenrijen. Ze ontstonden door de werking van water op de zanderige bodem van de Noordzee. Dicht onder de kust komt zand onder invloed van golven in beweging. Er ontstaat een transport van zand langs de kust. Wisselende waterstanden zorgen voor verplaatsing van zand naar het strand, waar water en wind uiteindelijk zorgen voor de vorming van duinen.

In de winter kan bij sterke golfwerking en bij hoge waterstanden zand van de duinvoet afslaan. Dat lijkt dan voor altijd onder water te verdwijnen. Maar ‘s-zomers verandert de invloed van golven, water en wind. Het verdwenen zand wordt dan teruggevoerd naar de duinen vanwaar het is afgeslagen. Zo houdt de natuur de beschermende duinenrij in een dynamisch evenwicht in stand.

Op plaatsen waar dat niet het geval is ook voor de mens werk aan de winkel. Tussen Kamperduin en Petten bijvoorbeeld, waar de Hondsbosse Zeewering is aangelegd.

Ook daar waar binnenwateren in zee uitmonden zijn plaatsen waar veel te doen is.

Fotos van staalproducent Hoogovens aan de kust bij IJmuiden en van zandwinning in de Maasvlakte bij Europoort geven dat op treffende wijze weer. Ook de Britse Eilanden maken zichtbaar veel in Kers los.

Terug op het vaste land van Europa wordt de reis vervolgt. Langs Normandie en het mysterieuze Bretagne gaat het naar zonniger streken van de Atlantische kust.

Kers beklom het gouden Dune du Pilat ten zuiden van de badplaats Arcachon. Het duin is 2,7 kilometer lang, 500 meter breed en 114 meter hoog. Het is het hoogste duin van Europa. Met fotograaf Kers kijken we over de banken voor de kust uit over de Atlantische oceaan.

Op de reis rond het Iberische schiereiland worden Cabo Finisterre en Cabo de Sa~o Vicente aangedaan, beide ooit ‘het einde van de bekende wereld’. De Middellandse Zee heeft veel bezochte kusten. Maar ook dan komt Kers op onbekende plekjes.

Soms is hij net aanwezig als zich een klein drama afspeelt of als de weergoden besloten het landschap leeg te blazen. De kusten van de Adriatische Zee doen weemoedig aan. Voort gaat het, langs grote en kleine eilanden, door het Kanaal van Korinthe naar de Egeische Zee. De reis wordt besloten bij Istanbul gelegen aan de Bosporus, die de Zee van Marmara verbindt met de Zwarte Zee.

Europese Kusten van Martin Kers, met teksten van Ethel Portnoy, ISBN 9066113820. Een Engelstalige editie is verschenen onder de titel The Coasts of Europe, ISBN 9066114126. Formaat 24,5 x 29 cm. 192 paginas met 160 full colour afbeeldingen en 8 inleidingen van Ethel Portnoy, genaaid gebonden met stofomslag, prijs f49,95.

Foto geheel boven Marseille, pleziervaartuigen in de oude haven.

Foto inzet De Bosporus bij Istanbul.

Foto boven De ruige kust bij Fraserburgh, in het noordoosten van het Schotse graafschap Grampian.

Foto links onder Vissershuisjes van rotssteen, aan de Atlantische Oceaan in het noorden van Lewis.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels