nieuws

‘Opzichter moet ook arbo-toezicht doen’

bouwbreed Premium

‘Opzichters op bouwplaatsen moeten de kansen die ze hebben om bij te dragen aan verbetering van de arbeidsomstandigheden beter benutten. Dat kan heel goed, zonder dat hun verantwoordelijkheden veel groter worden of ze er meer moeite voor moeten doen. Ze moeten gewoon weten waarnaar ze moeten kijken, tekortkomingen op gebied van veiligheid en gezondheid registeren en vastleggen en die gegevens terugkoppelen naar de ontwerper. Om zodoende herhaling van arbo-misstappen te voorkomen.’

Arbeidsomstandigheden Peter Stuvel Dat vindt ir. M. T. P. J. Witlox, plaatsvervangend hoofd van de sector ‘Activiteiten rondom de bedrijfstak’ van de stichting Arbouw. Hij meent dat opzichters een veel grotere arbo-rol ke spelen dan tot nu toe het geval is. Om hen daarbij een handje te helpen, heeft de stichting een speciale brochure opgesteld, die binnenkort wordt gepresenteerd: ‘De opzichter en arbeidsomstandigheden op de bouwplaats.’ Uitsluitend bestemd voor de b&usector.

De publikatie bestaat in feite uit twee delen: een checklist en een logboek. Met deze nieuwe activiteit hoopt Arbouw opnieuw een stap te zetten op weg naar zorg voor goede arbeidsomstandigheden in de bouw. Doelstelling ervan is volgens ir. Witlox tweeledig: ‘Op de bouwplaats wordt steeds meer verwacht dat de toezichthouder ook een oogje in het zeil houdt voor wat betreft de arbeidsomstandigheden. Voor zijn eigen veiligheid (want hij loopt er tenslotte ook rond) en omdat de opdrachtgever en andere bij het bouwproces betrokken partijen willen dat er aandacht wordt besteed aan de arbeidsomstandigheden. Voorts is het een gegeven dat een belangrijk deel van de slechte arbeidsomstandigheden in de bouw al in de ontwerpfase, dus op de tekentafel, zijn te voorkomen. Maar dan is er wel iemand nodig die arbotekortkomingen in de praktijk signaleert, vastlegt en terugkoppelt.’

Bevlogenheid

De opzichter wordt door Arbouw gezien als degene die deze taak het best kan vervullen.

‘Hij houdt immers op de bouwplaats toezicht op de voortgang van het werk. En zelfs als hij al geen bevlogenheid heeft voor de arbeidsomstandigheden in de bouw, dan zal hij toch zeker willen werken aan optimale arbeidsomstandigheden voor hemzelf’, stelt ir. Witlox vast. In dit verband wijst hij er nog eens op dat opdrachtgevers groot belang hebben bij een strakke(re) arbo-aanpak. ‘Zij krijgen in de Nederlandse wet- en regelgeving immers een grotere verantwoordelijkheid ten aanzien van de arbeidsomstandigheden’, zegt hij.

Dit impliceert dat er op de bouwplaats een wakend oog voor de arbeidsomstandigheden moet komen. Ir. Witlox noemt het voor de hand liggend de opzichter daarmee te belasten: ‘Het lijkt mij een logische taakverbreding. Het klinkt misschien raar, maar dat controlerend arbo-oog maakt het werk van de opzichter per saldo eerder lichter dan zwaarder. Het is een gegeven, dat op bouwplaatsen waar de uitvoering moeizaam verloopt (bijvoorbeeld als gevolg van slechte voorzieningen, waardoor er vaak zaken mis gaan), het toezicht op het werk meer vergt dan op een bouwplaats waar alles van een leien dakje gaat.’

Checklist

De checklist maakt het opzichters mogelijk om (tijdig) veiligheids- en gezondheidsrisicos op de bouwplaats te onderkennen. ‘Het is een handig hulpmiddel om op een eenvoudige wijze snel een totaalbeeld te krijgen van hoe de bouwplaats en het bouwwerk er wat betreft de arbo-zorg bij liggen.

De checklist volgt de volgorde van de bouwfasen. Van bouwput tot afwerking. Afhankelijk van de fase waarin een bouwwerk zich bevindt, zijn er specifieke aandachtspunten voor wat betreft de arbeidsomstandigheden”, legt hij uit.

In de checklist wordt achtereenvolgens ingegaan op algemene aspecten, de bouwplaatsinrichting, grondwerk en fundering, ruwbouw alsmede afbouw en afwerking.

De vragen, die in de cheklist staan, zijn geformuleerd aan de hand van de resultaten van enkele door het Bedrijfspensioenfonds voor de Bouw en EGM Architectenbureau uit gevoerde proefpoen. ‘We hebben daar heel positieve ervaringen mee opgedaan’, aldus ir. Witlox.

Logboek

Via een logboek vindt feitelijk de terugkoppeling plaats naar de ontwerper. De structuur van dat logboek is de zelfde als die van de checklist, zodat beide hulpmiddelen in samenhang met elkaar ke worden gebruikt.

‘De opzichter kan in het logboek proberen suggesties te doen voor verbetering van de arbeidsomstandigheden in eerstvolgende poen. Tijdens de uitvoering van een bouwwerk is er meestal geen tijd voor het uitwisselen van dit soort informatie. Wanneer na afloop van een bouwwerk wordt geevalueerd, kan hij die informatie inbrengen. Maar uiteraard kan de informatie ook tijdens de reguliere werkbesprekingen gebruiken’, constateert ir. Witlox.

Overigens hecht hij er aan te wijzen op de noodzaak van scholing van de opzichters op gebied van veiligheid en gezondheid.

De nieuwe brochure is volgens hem indirect een bronoplossing: ‘Er wordt immers teruggekoppeld naar architect of werkvoorbereiding. Dat is niet onbelangrijk, omdat veel risicos in feite al ontstaan in de ontwerpfase of bij de bouw voorbereiding.’ Vooralsnog zal de brochure (in een oplage van totaal 5000 stuks) worden verzonden naar de grotere bouwbebdrijven, architectenbureaus en raadgevend ingenieursbureaus. Kleine(re) bouwbedrijven ke de publikatie bij Arbouw bestellen.

het eerste exemplaar is gratis.

Voor overige exemplaren moet een tientje worden betaald.

Aansluiting

Volgens ir. Witlox sluit Arbouw met dit initiatief aan op een eerdere publikatie, te weten ‘Ontwerp en arbeidsomstandigheden’. Die werd in de loop van 1991 gepresenteerd.

‘Wil je in de ontwerpfase al rekening ke houden met arbeidsomstandigheden dan zul je vanuit de praktijk signalen moeten krijgen. Het moet een wisselwerking zijn’, meent hij.

In dit verband kondigt hij nog aan dat de stichting Arbouw zal anticiperen op het door de Stichting Bouwresearch (SBR) al gemaakte algemeen programma van eisen voor opdrachtgevers en adviseurs.

‘Wij gaan daar nu een module voor maken betreffende de arbeidsomstandigheden. Die past in de systematiek van het door de SBR ontworpen model’, aldus ir. Witlox. Hij verwacht dat de module eind dit jaar klaar zal zijn.

Reageer op dit artikel