nieuws

Zuid-Afrika wil zelf verwerking natuursteen ter hand nemen

bouwbreed Premium

Zuid-Afrika, met India en China de belangrijkste producent van graniet in de wereld, wil de ruwe blokken in eigen land gaan zagen en polijsten. Het merendeel van de export wordt nu nog in ruwe vorm uitgevoerd naar Italie. De Zuidafrikaanse natuursteenindustrie verwacht over tien jaar tot de belangrijkste verwerkers ter wereld te behoren en mikt met name op de vloertegel.

Zagen van graniet met de diamantketting bij Rustenburg, Zuid-Afrika.

Blokken grijze graniet in de Kudu-mijn in de buurt van Rustenburg, Zuid-Afrika. De blokken worden met kruit uit de rotswand geblazen en op maat gemaakt voor de klant.

“Als die tegel eenmaal gaat concurreren in prijs met keramiek, kan die ons miljoenen tonnen produktie opleveren”

zegt John Hougton, voorzitter van de South African Granite Association (Saga), de onlangs opgerichte belangenorganisatie. “Het potentieel is enorm, maar daarvoor is het nodig dat we lagere produktiekosten realiseren” , aldus de voorzitter.

Graniet is pas sinds 1957 in brede zin beschikbaar gekomen dank zij nieuwe technieken met de introductie van cirkelzagen afgezet met diamant.

Voordien was het gebruik vooral beperkt tot de grafsteenmarkt.

De laatste vijftien jaar is de populariteit van natuursteen in de bouw wereldwijd sterk toegenomen dank zij de klassieke, stijlvolle uitstraling. Ook de natuurlijke eigenschappen spreken steeds meer tot de verbeelding; het kan als binnen- of buitenbekleding van een gebouw jarenlang het stadse leven, met zijn zure regen, glasrijk doorstaan.

De Zuidafrikaanse export van natuursteen is het laatste decennium vertienvoudigd en beloopt nu ongeveer f. 360 miljoen per jaar. Het land dankt de groei aan de constante kwaliteit van de steen, de grote varieteit en de rationele winningmethoden. De belangrijkste produkten zijn graniet en leisteen. Marmer wordt nauwelijks gewonnen. De industrie heeft de laatste jaren zwaar in nieuwe machinerie geinvesteerd onder druk van de veranderde markt, die grotere blokken verlangt, op maat geleverd.

Vloertegel

De constante kwaliteit is een van de grootste troeven van de granietindustrie, zegt algemeen directeur Peet du Toit van de Kudu-groep, een dochterbedrijf van de Deutsche Steinindustrie AG. Volgens Du Toit is de kleur eenvormig zodat de bekleding van een gebouw van twintig verdiepingen geen kleurverschillen zal hebben. En dezelfde kwaliteit is jaren later ook nog te leveren als er bijvoorbeeld bij een verbouwing meer platen nodig zijn.

Zuid-Afrika heeft in de Kudugroep en de Keeley graniet mijnen de grotere producenten van de wereld. De belangrijkste mijnen liggen rond Johannesburg. Het land levert onder meer zwarte, grijze, rode en groene graniet. Nu nog gaat meer dan negentig procent van de export als ruwe blokken het land uit. Dat moet veranderen, zegt de belangenorganisatie Saga. Zuid-Afrika moet zelf gaan zagen, schuren en polijsten. Dat levert werk en winst op. Als het land de verwerking in eigen hand houdt, explodeert de waarde van de export.

Voor het zover is zijn er volgens Houghton nog verschillende hindernissen te nemen.

Naar zijn idee moet Zuid-Afrika een nieuwe markt aanboren om niet in conflict te raken met de afzet van zijn huidige klanten in Italie. Die nieuwe markt is de vloertegel. De tweede hindernis is dat de Zuidafrikaanse industrie als geheel de schouders eronder moet zetten en steun moet krijgen van de overheid.

De fiananciering voor het opzetten van de verwerkende industrie zal op zich geen probleem opleveren, meent Houghton, die ook bestuursvoorzitter is van de Deutsche Steinindustrie AG in Reichenbach en de Kudu-groep. Dit kapitaal kan komen van de grotere aandeelhouders in Zuid-Afrika, waartoe de mijnhuizen Anglo American en Genmin behoren.

Bovendien kan het land putten uit de kennis van diamantgigant De Beers, die zijn industriele en natuurlijke diamant wil promoten voor het zagen van graniet. De Beers wil dat de rubberen ketting, afgezet met diamanten, de blokken graniet uit de heuvels zaagt, en de huidige methode van boren en blazen vervangt.

Niet alleen het aanboren van een nieuwe markt is een probleem voor Zuid-Afrika, ook moet het land opboksen tegen giganten als Italie en Japan, die de verwerkende markt domineren, en tegen landen als Taiwan en Zuid-Korea, die sterk in opkomst zijn. Deze nieuwe landen zetten ook een sterke druk op de marges die er te behalen zijn in de verwerkende sector.

Vooruitzicht

Er is meer tegenwind voor Zuid-Afrika. De wereldwijde recessie heeft de natuursteenindustrie met enige vertraging hard geraakt. Zo ging de ZuidAfrikaanse produktie van natuursteen omlaag van 710000 ton in 1991 naar 600000 ton in 1992. Daarvan was 90 procent bestemd voor de export.

Tweederde ging naar Euorpa en een derde naar het Verre Oosten. Het merendeel van het materiaal gaat naar de bouw.

Ongeveer 15 procent is bestemd voor monumenten, beelden en grafstenen. Zuid-Afrika exporteert al bijna dertig jaar granietblokken naar Europa.

Wereldwijd neemt marmer de helft van de markt van natuursteen voor zijn rekening en graniet een derde. Deze granietmarkt heeft een waarde van f. 3,6 miljard. In zijn jaarrapport 1992 voorspelt de Wereld Steen Industrie een jaarlijkse groei in het verbruik van natuursteen van ruim 6 procent. De produktie van 37,4 miljoen ton zal volgens deze organisatie stijgen tot 61,9 miljoen ton in het jaar 2000.

Directeur Rhynie Greeff van de Zuidafrikaanse Graniet Associatie: “Het is duidelijk dat er een enorm potentieel ligt voor de Zuidafrikaanse granietindustrie, niet alleen in de export van blokken maar vooral ook in de verwerking van graniet in eigen land.”

Reageer op dit artikel