blog

Hoe voorkom je verwarring in de ambitiefase van circulaire projecten?

bouwbreed 13

Hoe voorkom je verwarring in de ambitiefase van circulaire projecten?

Ik herinner mij een zzp’er die een duurzaamheidsparagraaf moest schrijven in een samenwerkingsovereenkomst voor een circulaire gebiedsontwikkeling. Na meerdere stakeholders te hebben geïnterviewd om de ambities te verkennen zei hij vertwijfeld: “alles houdt verband met elkaar en ik weet niet of de genoemde ambities realistisch zijn”. Deze gedachte kenmerkt de chaotische ambitiefase van complexe circulaire projecten.

In de ambitiefase van projecten ontaarden discussies over duurzaamheid vaak in een ingewikkelde collectieve zoektocht. Deze zoektocht behelst een iteratief proces waarbij continu op-en-neer wordt gedacht tussen twee belangrijke vragen. Wat willen partijen bereiken met betrekking tot duurzaamheid in dit project? En hoe organiseren partijen dit? De proof of the pudding is hoe de antwoorden op beide vragen zich tot elkaar verhouden: dit maakt de gekozen ambitie wel of niet realistisch. De ene vraag kan immers niet beantwoord worden zonder het antwoord op de ander. Het continu op en neer hoppen tussen beide vragen kan voor veel verwarring zorgen.

Drie niveaus

De op-en-neer beweging in het besluitvormingsproces kan gestructureerd worden door een onderscheid te maken tussen drie niveaus waarop afspraken worden gemaakt tussen de stakeholders: het ambitieniveau, het regieniveau en het organisatieniveau. Het is zeer belangrijk dat de procesleider tijdens discussies over de ambities van het circulaire project deze niveaus weet te onderscheiden.

Op het ambitieniveau bepalen stakeholders wat het hoofddoel is op het gebied van duurzaamheid binnen het project. Dit doel is vaak een abstracte omschrijving zoals het ‘waterbestendig inrichten van de nog te ontwikkelen woonwijk’.

Op het regieniveau worden harde eisen gesteld waardoor de ambitie gehaald wordt. Bijvoorbeeld, hoeveel water moet er gemiddeld worden vastgehouden op een vierkante openbare ruimte in het plangebied? Of welke EPC norm wordt er gehanteerd voor de bouw van woningen?

Tot slot wordt op het organisatieniveau aangegeven hoe stakeholders het behalen van de norm organiseren. Het gaat hierbij om de rolverdeling tussen publieke en private partijen en instrumenten die gehanteerd worden om de gestelde eisen te halen. Zo kunnen circulaire bouwmaatregelen worden afgedwongen in het bouwbesluit.

Vaak willen partijen zich pas committeren aan bepaalde ambities wanneer zij weten welke maatregelen dit behelst en welke kosten hiermee gemoed zijn. Het scheppen van orde in chaos kan helpen om sneller te komen tot een breed gedragen ambitie op het gebied van circulariteit.



Koen Raats is projectconsultant bij Balance – Advies, Projecten, Interim.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels