blog

Stop de Dome-Duurzaamheid

bouwbreed 9

Stop de Dome-Duurzaamheid

Nederland doet het bizar slecht op het gebied van duurzame energie. Niet alleen zijn we hekkensluiter in de productie ervan (slechts 5,5 procent van de energie die we hier opwekken is duurzaam), we zijn ook nog eens het verst verwijderd van de doelstelling die is afgesproken in de EU-Richtlijn Hernieuwbare Energie voor 2020. Dat heb ik niet bedacht, dat meldt het CBS.

Dat is om je kapot te schamen. Niet alleen omdat we als land zo ongeveer helemaal onder de zeespiegel liggen en dus alle reden hebben om eraan bij te dragen dat die niet verder stijgt. Maar ook omdat we een van de meest welvarende landen van die wereld zijn. We hebben geld genoeg om het probleem aan te pakken. Dat doen we niet, liever kopen we overtollige emissierechten van andere landen op. Dat helpt de wereld dus niets. Of we investeren in ‘dome-duurzaamheid’. Dat is duurzaamheid binnen een afgebakend stukje werkelijkheid, je eigen ‘dome’. Alsof er daar buiten geen andere wereld is. Maar wie die werkelijkheid even iets vergroot, merkt dat het niet meer klopt.

Op papier kloppend

Een mooi voorbeeld daarvan is de nul-op-de-meter (NOM)-woning. Dat is een woning die over een heel jaar gerekend geen energie verbruikt. Die woning is dus energieneutraal. Nou ja, over dat hele jaar gerekend dus. Want de woning produceert in de zomer te veel duurzame energie, dan schijnt de zon immers het meest. En die overproductie mag worden gecompenseerd met in de winter ingekochte grijze energie, als de zon veel minder vaak schijnt.

Op papier klopt dit verhaal. Maar toch wringt het, want een groot deel van het energieverbruik wordt in dit verhaal verzorgd met kolenstroom. En het wringt ook omdat er in de zomer energie wordt geproduceerd, waar weinig behoefte aan is. Het is dan immers ook zomer bij de buren. Dit is niet erg zolang er weinig nul-op-de-meter-woningen bestaan en er kolencentrales stil gelegd kunnen worden in de zomer. Maar vergroot de businesscase één stap in schaal of tijd en je snapt dat het niet klopt.

Niet alleen woningen

Natuurlijk is het op zich niet slecht dat er NOM-woningen worden gebouwd. Alle kleine beetjes helpen. Het probleem is: we hebben geen kleine beetjes nodig, we staan laatste in de duurzame-energie-index. Dan helpt alleen een totale systeemverandering. We moeten daarom stoppen met focussen op woningen; héél Nederland moet duurzaam.

[intermezzos:1]En Nederland als geheel is een stad, of in ieder geval een complex stedelijk systeem dat het hele jaar door, dag en nacht energie gebruikt en verspilt. Daar moeten we naar kijken. En dat moet zo flexibel mogelijk. We moeten stoppen met de oude manier van denken vanuit de Industriële Revolutie, waarin we alles wat we maken en doen zien als lineaire processen die leiden tot een eindproduct. Los van hun omgeving. Nederland in stukjes.

Impact daarbuiten

In de huidige, circulaire-netwerk-economie houdt dat denken geen stand. De nieuwe stad, de smart city, is een netwerkstad. Zoals ons hele leven een netwerk-leven is geworden. Daarin volstaat het niet om te denken dat als het onder jouw ‘dome’ geregeld is, het probleem is opgelost. Je eigen stoepje schoonvegen ten koste van de ander, helpt ook jou niet. We moeten ons altijd bewust zijn van de impact van ons handelen (of het ontbreken daarvan) op de wereld buiten onze postzegel. Anders kunnen we net zo goed niets doen en staan we in 2020 nog steeds onderaan in de ranglijstjes.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels