blog

Samenwerking in projectscope

bouwbreed Premium 222

Samenwerking in projectscope

We willen wel anders samenwerken, maar dan moet de ander beginnen. Dat is kort gezegd de reden dat we in de bouw met elkaar blijven omgaan zoals we dat doen. Opdrachtgevers zijn dominante, veelkoppige en wispelturige monsters. Opdrachtnemers zijn hoekig, niet transparant en uit op meerwerk. De aannames en stereotyperingen lijken in beton gegoten. Het houdt de bouw gevangen.

Bewegen in samenwerking is moeilijk. Gelukkig zijn er hier en daar mooie initiatieven en projecten die beweging laten zien. Rijkswaterstaat gaat de markt op met ‘Project Doen’, in de vorm van de Nijkerkerbrug. Een pilotproject waarbij niet op prijs en product, maar op samenwerkvaardigheid wordt geselecteerd. Spannend! Natuurlijk kun je daar bij voorbaat kritisch over zijn. En ongetwijfeld zal het in de praktijk soms lastig worden. Toch hebben wij niets dan lof voor dit initiatief. Want op deze manier ontstaat hoe dan ook beweging van commandomanagement naar co-makership. De omvang van het project is goed gekozen: het is groot genoeg om het spannend te maken, klein genoeg om te durven experimenteren.

Ook in het ‘gewone’ project kun je de mazzel hebben dat wordt bewogen om tot goede samenwerking te komen. Wij weten ook dat dat altijd afhangt van de mensen. Er zijn projectmanagers die heel goed kunnen koersen op project én relaties. Vaak zijn dat dezelfde mensen die weten dat ze soms hulp nodig hebben bij het boven tafel krijgen van wat ze precies ‘sensen’. Niet iedereen kan dat, sensen. Als mensen al kunnen aangeven dat er iets aan de hand is, is adequaat reageren nog niet vanzelfsprekend. Dat is ook niet verbazingwekkend, want het wordt onvoldoende aangeleerd. De keten lijkt in moeilijke situaties vooral geleid te worden door wegkijken enerzijds en rigoureus ingrijpen anderzijds. De gedoceerde en op de situatie afgestemde aanpak is nog te weinig in beeld. Dat illustreren we met behulp van een schema (zie kader).

Fase 1 wordt veelvuldig bediend; we zijn inmiddels gewend aan PSU en PFU. Fase 4, komt ook regelmatig voor: wisseling van belangrijke (IMP-) rolhouders en beslissingen bovenover zijn paardenmiddelen, maar hebben resultaat in lastige situaties. Wij denken dat de interventies in fase 2 en 3 onvoldoende geëxploreerd worden, en dat betrokkenen niet vaardig genoeg zijn om hiermee aan de slag te gaan. Raar, want de keten bevindt zich permanent in die twee fasen.

Contracten en projecten gaan over samenwerking. Samenwerking is gedrag van mensen. Samenwerkend gedrag is niet alleen aan de orde als de zon schijnt, maar vooral als er ‘zwaar weer’ is. Dat leren we in de bouw onvoldoende. We praten wel over de problemen maar onvoldoende vanuit de problemen wanneer zich die voordoen.

Wij pleiten voor (nog) meer bewustzijn van het belang van samenwerking. Laten we gaan acteren vanuit een gedoceerde en op de situatie afgestemde aanpak (fase 2 en 3). Dat is een leerproces, waarin de volgende stappen helpend zijn:

Onderken ’t belang van samenwerking

Dit klinkt misschien logisch. Toch zijn er legio mensen die het samenwerken als bijzaak zien (en dientengevolge zo handelen). Echt waar: een goede samenwerking versnelt, bespaart geld en brengt een goed project tot stand.

Maak samenwerking integraal onderdeel van de projectscope

Beleg samenwerking in je plan. Plan de momenten in waarop de samenwerking wordt gemonitord. Benoem een functionaris intern en/of extern die de ‘samenwerkingssituatie’ periodiek peilt en bespreekt met het kernteam. Schakel de functionarissen zonodig in – bij fase 1, 2 en 3 – bij het overleg, bij besprekingen. Geef de functionarissen ruimte om interventies te plegen, zodat er een leereffect ontstaat en betrokkenen het volgende keer beter doen.

Onderken je eigen aandeel

Jouw zwijgen of praten beïnvloedt de samenwerkingssituatie. Wat je doet of niet doet, is niet goed of fout, maar heeft wel invloed. Wees je ervan bewust dat wat de ander doet, mede veroorzaakt wordt door jouw gedrag. Onderken je dit? Laat jezelf bijstaan door een expert, en volg sowieso een opleiding waarin je gedrag- en handelingsalternatieven aanleert.

 


In onderstaand schema wordt vereenvoudigd weergegeven hoe de samenwerking ervoor kan staan, en welke aanpak dan nodig is:

Schema: ‘Samenwerking in project’, Vrancken/Van Thiel


 

Nathalie Vrancken & Nelleke van Thiel
Nathalie Vrancken is intermediair, Nelleke van Thiel is bouwmediator

Reageer op dit artikel