blog

Boekhouders dood in de pot voor innovatie

bouwbreed Premium

Boekhouders dood in de pot voor innovatie

Er bestaan uiterst creatieve boekhouders. Vraag maar aan IBM, Enron of dichter bij huis AH. Maar creativiteit leidt lang niet altijd tot innovatie, zo blijkt in de praktijk. Neem ons land, geregeerd door de boekhouders van VVD en PvdA, waar de energietransitie maar niet van de grond komt. Wat dat betreft is ons voorlopersland een achterloper. En dat komt door de boekhouders, daarin gesteund door anderen die ook niet verder kijken dan hun neus lang is.

In ons land wordt direct gevraagd wat de terugverdientijd van een investering is. Wat is de terugverdientijd van een huwelijk, of om Jan Willem van der Groep te citeren, wat is de terugverdientijd van je schoonmoeder? Onzinnige vragen. Waarom vragen we dat dan wel als het gaat om een investering in zonnecellen of wind? Dat zijn de boekhouders die er tegenwoordig op staan overal maatschappelijke kosten-batenanalyses over te maken. Als je dat boekhoudkundig doet, komt er helemaal niets meer van de grond.

Als dit soort boekhouders ons land geregeerd had in de negentiende eeuw dan was de Nieuwe Waterweg er nooit gekomen. Als je als boekhouder dan geen visie hebt, waar Mark Rutte nog trots op is ook, dan gebeurd er dus niets meer. Het probleem zit echter nog dieper dan de existentie van boekhouders. We hebben een monomanie ontwikkeld voor cijfertjes. De spreadsheets vliegen je om de oren. Zolang zaken maar in geld uit te drukken zijn, is er niets aan de hand. Het probleem is dat we vergeten hebben allerlei waarden in het leven een prijs mee te geven. Mooie natuur, schone lucht, schoon water, noem maar op, wel willen het hebben maar hebben er geen prijskaartje aan gehangen. Hetzelfde geldt voor onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen en steeds schaarser wordende grondstoffen. En dat wreekt zich nu.

Decennia geleden heeft de CBS-econoom Roefie Hueting al het Duurzaam Nationaal Inkomen gepropageerd. Daarin wordt niet alleen gekeken naar het geld maar onder meer ook naar milieudegradatie. Dat is er echter nooit gekomen omdat volgens die veel eerlijker vaststelling van het nationaal inkomen dat ongeveer de helft van het huidige zou zijn. Een beetje boekhouder zou nu gaan juichen omdat we dan minder aan de EU behoeven af te dragen, maar dit terzijde.

Het kabinet en ook enkele anderen maken daarnaast een grote psychologische fout. Er wordt van uitgegaan dat mensen rationeel kiezen op basis van cijfertjes. Fout. De meeste keuzes zijn emotioneel. Men vindt de vorm leuk, de kleur staat aan, het heeft de juiste uitstraling. Prijs komt later. Het curieuze is dat zo langzamerhand het bedrijfsleven het lijkt te snappen en zelfs de banken gaan om. Voor de klimaattop van Parijs is op allerlei niveaus vanuit het bedrijfsleven druk op regeringen uitgeoefend. De drie grote banken in Nederland, ABN Amro, ING en Rabobank, hebben beloofd zich in te zetten voor een circulaire economie.

Natuurlijk zitten daar marketingjongens achter die door hebben dat het publiek bedrijven en banken aanspreekt op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maar datzelfde publiek zal ook wel opletten of het geen praatjes voor de vaak zijn geweest. Dus het is al een grote stap dat het gezegd wordt.

En wat doet het kabinet, in dit geval Henk Kamp, die gaat eerst een maatschappelijke discussie houden over de energietransitie. Kennelijk weet hij niet dat er nog nooit een transitie is geweest met maatschappelijk draagvlak. Kom op Henk, komt achter je grootboek vandaan en doe wat in plaats van kletsen.

Toch nog een lichtpuntje uit het kabinet. Eindelijk ziet Bussemaker wat de bezuinigingen op kunst en cultuur hebben veroorzaakt aan armoedeval en cultuurarmoede. Ze gooit er nu 2 miljoen tegenaan. Dat is goed. Want het zijn vaak creatievelingen als kunstenaars die boekhouders en hun aanhangers een spiegel voorhouden.

Follow me on twitter @ferryheijbrock

Reageer op dit artikel