artikel

Wanneer komt er een risicodragende adviseur?

bouwbreed 672

De bouw kent steeds meer samenwerkingsvormen, zoals de geïntegreerde contracten, maar ook het bouwteam, de alliantie of DBFM. In alle gevallen is er dan sprake van een andere risico-verdeling dan in een traditioneel bouwproces. Voor de geïntegreerde contracten is de UAV-GC ontwikkeld, die recht doet aan de andere verdeling van de aansprakelijkheid. Daarmee heeft een uitvoerende partij een goede contractbasis, maar hoe zit het met de adviseur? Wanneer komt er een DNR-GC?

Wanneer komt er een risicodragende adviseur?

In het traditionele bouwproces is het allemaal overzichtelijk geregeld. De opdrachtgever formuleert zijn eisen, de ontwerper (architect, ingenieursbureau) werkt het plan uit tot een bestek en de aannemer zorgt voor de realisatie. In iedere fase is dus een andere partij actief, met diverse soorten aansprakelijkheden. De ontwerpers hebben een inspanningsverplichting, zij ontwerpen – in naam van de klant – een plan. Deze gebruikt dat als basis voor de aannemer, die een resultaatsverplichting aangaat om het te bouwen. De adviseurs hanteren als basis voor hun werk de DNR, de aannemers kennen de UAV.

Toen eind van de vorige eeuw een nieuwe stroming ontstond, waarbij één partij niet alleen de realisatie deed, maar ook verantwoordelijk werd voor het ontwerp, ontstond de vraag naar een goede set regels. In 2000 zag daarom de eerste versie van de UAV-GC (geïntegreerde contracten) het licht. Deze was gebaseerd op de gecombineerde opdracht om ontwerp en uitvoering uit te voeren, maar regelde ook de verzwaarde aansprakelijkheid. In de UAV-GC is immers – in tegenstelling tot in de UAV – de verplichting opgenomen om een werkend systeem op te leveren. Met deze spelregels kunnen we dit soort projecten inmiddels goed contracteren.

Positie onder druk

Maar voor de adviseurs werd de situatie ingewikkelder. Zij konden nu op meerdere manieren ingezet worden, zowel voor de opdrachtgever (in de bekende rol als adviseur), maar ook voor de opdrachtnemer. In dat laatste geval zou de opdrachtnemer een deel van zijn aansprakelijkheden willen doorleggen aan zijn adviseurs, maar daar bestaat geen regeling voor. In de loop van de tijd is daarnaast de positie van de adviseur ook onder druk komen te staan. Steeds vaker wordt gevraagd om een zwaardere aansprakelijkheid (soms zelfs onbeperkt) en steeds vaker wordt het ontwerp beschouwd als een product. De wijze van inkopen wordt daar ook meer en meer op ingericht.

De huidige DNR kan deze ontwikkelingen niet goed faciliteren en kleine aanpassingen zijn niet genoeg. Het wordt tijd dat we grondig gaan nadenken over een nieuwe rol van de adviseur, die werkt op basis van de nieuwe DNR-GC. De ontwerper is dan niet meer volgend, maar hij is sturend in proces en inhoud. Hij heeft een resultaatsverplichting en levert een product tegen een vaste prijs. De opdrachtgever staat veel meer op afstand en de kwaliteitscontrole ligt dan ook bij de opdrachtnemer, niet meer bij de opdrachtgever. Uiteraard is er geen discussie meer over intellectueel eigendom of octrooien, dat blijft bij de ontwerper. Deze heeft natuurlijk ook een veel zwaardere aansprakelijkheid dan momenteel, maar verzekeraars kunnen daarvoor een goede polis ontwikkelen, op basis van de DNR-GC. Met deze nieuwe producten zullen wellicht de kosten ook toenemen, maar dan heb je ook wat.

Duidelijke scheiding

Met de nieuwe DNR-GC zijn de ontwerpers ook veel beter in staat om aan te sluiten bij de UAV-GC, als zij werk verrichten voor opdrachtnemers die een D&C project realiseren. En er ontstaat een duidelijke scheiding tussen de architect die samen met zijn klant iets moois maakt (de DNR) en de organisatie die een goed ontwerp wil inkopen alsof het product is (DNR-GC). Nu alleen nog even partijen vinden om samen De Nieuwe Regeling Geïntegreerd Contract te ontwikkelen.


Jaap de Koning, Witteveen + Bos

Reageer op dit artikel