artikel

‘Gaan we nu nog wel beter aanbesteden’?

bouwbreed Premium 593

‘Gaan we nu nog wel beter aanbesteden’?

Na de implementatie van de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen in 2015 is de overheid ook begonnen met een programma om de toepassing te verbeteren. Onder de titel “Beter Aanbesteden” zijn diverse acties opgestart, onder de bezielende leiding van Matthijs Huizing. Hij werd door minister Blok benoemd tot trekker van dit programma, maar hij vertrekt per 1 juli. Gaan we nu nog wel beter aanbesteden?

Uit de evaluatie van de Aanbestedingswet uit 2012 bleek dat de praktijk van het aanbesteden beter zou kunnen. De oorzaak zat niet zozeer in de regelgeving, maar vooral in de manier waarop de regels werden toegepast. Op 31 maart 2016 kondigde minister Kamp een programma aan dat zou moeten leiden tot een verbetering van de aanbestedingspraktijk, onder de titel ‘Beter Aanbesteden’. Hij benoemde Matthijs Huizing als aanjager.

Uit de doelstellingen bleek een grote ambitie. De beeldvorming rondom aanbesteden moest beter, de kennis en kennisuitwisseling tussen ondernemers en aanbestedende diensten moest op een hoger niveau en er moest meer aandacht komen voor het beroep en het vakmanschap van de inkoper. Nederland werd opgedeeld in vijf regio’s en in iedere regio kwam een regiotrekker. Iedere trekker verzamelde tien vertegenwoordigers uit diverse geledingen, zoals de overheid, het bedrijfsleven, de advocatuur en de wetenschap. Uit de vele gesprekken die daarna werden gevoerd, werden knelpunten gehaald, waarna een actieprogramma werd ontwikkeld.

De knelpunten betroffen een breed scala aan onderwerpen, van de dominantie van prijs als gunningcriterium, grote verschillen in inkoopvoorwaarden tot een scheve verdeling van risico’s in contracten. Uit al deze knelpunten werd een lijst van maar liefst 23 actiepunten gemaakt. De diverse knelpunten en ook de acties zijn niet onbekend en worden vaak al jaren genoemd als problematisch, maar Huizing heeft  getracht om zo concreet mogelijk te worden in de acties.

Lange adem

Sommige zijn inderdaad snel aan te pakken, zoals het maken van een factsheet over de inkoopfunctie. Maar het actiepunt over paritaire voorwaarden voor de diverse branches kan nog wel eens een zaak van lange adem worden. En niet alle acties zijn echt concreet, zoals actie 19: ‘aandacht vragen voor planning, termijnen en kwaliteit van de beantwoording’. De pijnpunten zijn benoemd, de acties zijn geformuleerd, maar – zoals Huizing zelf ook heeft  ingezien – het zal van de bereidheid van partijen afhangen of er ook daadwerkelijk acties worden uitgevoerd.

En ook al zijn de acties zoveel mogelijk concreet gemaakt, de aard van het inkopen en aanbesteden blijft  generiek van aard. Uit de agenda  van Huizing uit de laatste periode blijkt hoe ontzettend breed zijn werkveld is. Hij was in mei op een congres van de taxibranche, daarna verzorgde hij een workshop op het PIANOo congres en op 1 juni was hij present op het SDU jaarcongres aanbestedingsrecht, waar het ook ging over Maatschappelijk Verantwoord Inkopen.

Niet alleen

Vanuit de bouwsector zijn we geneigd om vooral te denken vanuit onze eigen branche – daarin zijn we overigens geen uitzondering. De bouw is een grote sector, waarin per jaar zo’n 70 mld. euro omgaat, maar we moeten ons realiseren dat we niet alleen zijn. En ook Huizing (of zijn opvolger) heeft  slechts 40 uur per week beschikbaar.

Natuurlijk is inkoop een generiek werkveld, maar toch stelt een aanbesteding van een brug echt andere eisen dan de inkoop van sokken voor Defensie. Dus misschien moeten we Matthijs Huizing ontzettend bedanken voor zijn inzet, maar eens nadenken of we niet een stuk of 10 opvolgers moeten benoemen die ieder in hun eigen sector het goede werk van Huizing gaan voortzetten. Dan kunnen we in de toekomst – misschien – echt beter gaan aanbesteden.


Jaap de Koning, Witteveen+Bos

Reageer op dit artikel