artikel

‘Vijf over twaalf voor kennisinstellingen in de bouw’

bouwbreed 56

‘Vijf over twaalf voor kennisinstellingen in de bouw’

Na 65 jaar is het doek gevallen voor SBRCURnet bekend van praktische richtlijnen, kennisdeling en aanbevelingen. Dat is een hard gelag, in een tijd van de Marktvisie, ketenintegratie, De Bouwcampus en de net gepresenteerde Bouwagenda, vindt algemeen directeur Jeannette Baljeu. “Het is vijf over twaalf.”

Een doordeweekse druilerige dag op de begane grond van de Bouwcampus in Delft. Nauwelijks mensen. Is dit de bron van bouwinnovatie? De plek waar opdrachtgevers en opdrachtnemers, studenten en wetenschappers en kennisinstellingen elkaar ontmoeten en aansporen om te innoveren?

Gevochten als een leeuw

Ook op de eerste verdieping heerst er een serene stilte. Misschien wel omdat de medewerkers pas een week geleden te horen hebben gekregen dat SBRCURnet waar sommigen wel twintig jaar al hun ziel en zaligheid in staken, ophoudt te bestaan. Dat was 1,5 jaar geleden toch niet voorzien toen de net gefuseerde club verhuisde van Rotterdam naar Delft?

“Nee”, geeft algemeen directeur Jeannette Baljeu, krap een half uurtje later toe tijdens het interview. Sterker;  de tweevoudig Nederlands kampioen debatteren, én oud-wethouder van Rotterdam werd rond die tijd juist ingevlogen om SBRCURnet nieuw leven in te blazen. “Maar ik heb gevochten als een leeuw, tot het allerlaatste moment.”

De jaarlijkse bijdrage uit het O&O-fonds(2 miljoen euro per jaar) zou aflopen na 2017, dat wist ze. En ja, ze hield er rekening mee dat het ook “anders kon aflopen”. “Maar dit is niet wat je wil. Hier werken gepassioneerde mensen, dat zag ik direct toen ik hier werd aangesteld. Dit gun je ze niet. Het is zonde dat 65 jaar kennis zomaar wordt losgelaten.”

Van geotextiel tot brandveiligheid

Op tafel in de open wachtkamer ligt misschien wel een van de laatste uitgaven van SBRCURnet. De kop op de voorpagina heeft ineens een wel heel wrange lading gekregen: “Meerwaarde voor de gebouwde omgeving.” Een folder nabij de bouwboekenhoek met publicaties over geotextielen, referentiedetails en brandveiligheid(en nog veel meer onderwerpen) laat er ook geen misverstand over bestaan: “SBRCURnet. Meer kennis. Minder kosten. Samen bouwen aan kennis en kwaliteit. De kennispartner in de bouw.”

Is wordt was. In een vergaderkamer tegenover haar werkplek bij het raam geeft Baljeu eerlijk toe dat ze er niet in is geslaagd om de levensduur van SBRCURnet te verlengen. “Wat er misging? De sector is versplinterd. Het blijkt moeilijk om een collectieve kennisvraag te formuleren. En hoe ga je die collectieve vraag financieren? Daar wordt inderdaad al jaren over nagedacht, maar het antwoord op die vraag is nog steeds niet gevonden.”

Het is een vaak gehoorde klacht in de bouw. Te veel kennisclubjes, te veel ego’s, te veel bloedgroepen. En allemaal gaan ze met een eigen verhaal naar Den Haag. Maar met de Bouwagenda (van Wientjes) is dat ikke-ikke-gedrag de kiem in gesmoord. Toch?

“Ja. Dat is ook een mooi resultaat van iedereen die daaraan heeft meegewerkt. Wij zelf ook trouwens. Maar daarmee is het financiële deel nog altijd niet opgelost. Het klopt dat vanuit de Bouwagenda aan de nieuwe regering om financiering is gevraagd. Maar als de sector wil dat kennisontwikkeling structureel en gebundeld wordt belegd, is daar ook structurele financiering voor nodig. Je kunt niet elke keer om een zak geld vragen als je collectieve vraagstukken wilt oppakken. Waar het mij om gaat is dat men in de sector de krachten bundelt. Zodat er structurele collectieve financiering komt voor praktijkkennisinstellingen die kennis kunnen ontwikkelen, verspreiden en borgen. Want dat daar grote behoefte aan is, daar zijn we het over eens.” 

Ons is nooit beloofd dat de Bouwcampus onze redding zou betekenen

Ergens blijft het wringen. De Bouwagenda vertoont trekjes van waar SBRCURnet altijd voor stond. Faalkosten terugdringen, innovatie stimuleren, slimmer bouwen. En De Bouwcampus was toch ook juist bedoeld om meer samen te werken? Hoe kan het dan toch dat SBRCURnet verdwijnt? Faalt de Bouwcampus?

“Nee. Ons is ook nooit beloofd dat De Bouwcampus onze redding zou betekenen. De Bouwcampus is vooral een ontmoetingsplek. Het bundelen van kennis is deels gelukt, de volgende stap wordt maar niet gezet.” Nog altijd te veel ijdelheid in de bouw? “Ook dat hoor je mij niet zeggen. Het lastige is, dat er niet één sturende partij is in de discussie over samenwerking, kennisdelen en kennis in de praktijk brengen. Dat maakt het nemen van besluiten moeilijk. Je kunt blijven praten met zijn allen, maar die besluiten zijn wel noodzakelijk.”

Besluitloosheid

Besluiteloosheid. Wel willen, geen weg. Geen gids die bouwers, wetenschappers, overheden, installateurs en andere bloedgroepen in de sector de weg wijst. Of zoals Baljeu verwoordt: “Voor de positie van praktijkinstellingen in de bouw is het van belang dat er snel een antwoord komt.”

SBRCURnet herpositioneren was haar plan. En langere programma’s starten waaraan de sector “collectief” behoefte aan heeft. Langs scholen, schoolraden en andere opdracht gevende partijen die baat zouden moeten hebben bij een betere bouw. Onderweg naar frissere en gezondere gebouwen. Het bleek een confrontatie tussen werelden die elkaar niet kenden. Ondanks haar achtergrond als rasbestuurder. SBRCURnet wat is dat? Breng je zelf geen geld mee? Dan houdt het op.

Is dit een voorbode voor de Bouwagenda?

Eind dit jaar houdt het inderdaad op.  De eerste reacties van binnen en buiten klinken droevig. Baljeu: “De mensen werken hier met zoveel plezier. Met veel passie hebben ze er altijd alles aan gedaan om de sector beter te laten werken.”

Wat nu? En wie kan hier iets van leren? Het collectief aanspreken schiet toch zijn doel voorbij? Bij wie ligt de bal? Bij Maxime Verhagen?

“Ik noem geen namen. Maar Rijkswaterstaat, het ministerie van Binnenlandse Zaken, Bouwend Nederland en de grote gemeenten in Nederland zouden samen met de kennisinstellingen snel een antwoord moeten vinden op de vraag; hoe ga je nieuwe praktijkkennis, die volgens iedereen getuige de Bouwagenda belangrijk is, financieren. Het is vijf over twaalf.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels